Rusya, S-400 ile bir günde 10 MiG-29 düşürüldüğünü iddia etti

Rusya ordusu, 2023 yılında S-400 “Triumf” hava savunma füze sistemlerini kullanarak bir gün içinde Ukrayna’ya ait on MiG-29 savaş uçağını düşürdüğünü açıkladı.

Bu bilgi, Rusya Savunma Bakanlığı’nın “Voyennaya mysl” dergisinde yayımlanan bir makalede yer aldı. Ancak açıklanan sonuçlar Ukrayna tarafından doğrulanmadı; açık kaynaklarda da on uçağın tek bir günde kaybedildiğini kanıtlayan yeterli delil bulunmuyor.

Rus yayını hangi rakamları açıkladı?

Makale, Rus Hava-Uzay Kuvvetleri hava savunma füze birlikleri komutanı Tümgeneral Aleksandr Romanenkov’un katılımıyla hazırlandı.

Makalede, 2023 yılında S-400 sistemleri kullanılarak ilk kez ufuk ötesi hedeflere karşı muharebe atışları yapıldığı belirtildi.

Rus tarafının iddiasına göre:

— bir gün içinde on MiG-29 savaş uçağı düşürüldü;
— bir hafta içinde toplam 24 Ukrayna askeri uçağı imha edildi;
— bazı uçakların kesin türü makalede belirtilmedi.

Bu rakamlar doğrulanmış kayıplar değil, Rus askeri yayınının sunduğu bilgilerdir.

Önceki resmî açıklamalarda farklı rakamlar verildi

Rusya Savunma Bakanlığı’nın Ekim 2023’te yayımladığı günlük raporda, bir gün içinde yedi Ukrayna MiG-29 uçağının düşürüldüğü belirtilmişti.

Aynı raporda, bir hafta içinde toplam 12 uçağın — on MiG-29 ve iki Su-25 — imha edildiği bildirilmişti.

Birkaç gün sonra, dönemin Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu beş gün içinde 24 Ukrayna uçağının düşürüldüğünü açıkladı.

Böylece farklı tarihlerde açıklanan resmî rakamlar birbiriyle tam olarak uyuşmuyor:

— önce bir günde yedi MiG-29;
— bir haftada 12 uçak;
— daha sonra beş günde 24 uçak;
— yeni makalede ise bir günde on MiG-29 ve bir haftada 24 uçak.

Bu farklılıklar, olayın kesin tarihi, hedeflerin türü ve kayıpların sayısı konusunda ek bağımsız doğrulamaya ihtiyaç olduğunu gösteriyor.

“Ufuk ötesi atış” nasıl yapıldı?

Dünya’nın eğriliği nedeniyle yer radarları, alçak irtifada uzun mesafede uçan bir uçağı her zaman doğrudan göremeyebilir.

Rus yayınında anlatılan yöntemde S-400 sistemleri “pusu” konumunda konuşlandırıldı. Ukrayna uçakları havalandıktan sonra füze sistemleri öne taşındı ve hedeflerin ateş menziline girebileceği noktalara yerleştirildi.

Ufuk ötesindeki hedefleri vurmak için başka radarların veya havadaki uzun menzilli radar gözetleme araçlarının sağladığı veriler kullanılabilir. Rus askerî kaynakları 2023 yılında S-400 sistemlerinin A-50 uzun menzilli radar gözetleme uçağıyla birlikte kullanıldığını da yazmıştı.

Ancak tam olarak hangi uçakların, nerede ve hangi koşullarda vurulduğuna ilişkin teknik kanıtlar kamuoyuna sunulmadı.

S-400 ne kadar uzaktaki hedefleri vurabilir?

S-400 “Triumf”, uzun ve orta menzilli bir hava savunma sistemi olup 2007 yılında Rus ordusunun envanterine alındı.

Rosoboronexport’un verilerine göre sistem, 40N6E, 48N6E3 ve 9M96E2 gibi farklı füzeleri kullanabiliyor. İhracat versiyonunun aerodinamik hedefleri imha etme menzili 380 kilometreye kadar gösteriliyor.

Sistem şu hedeflere karşı kullanılmak üzere tasarlandı:

— savaş ve bombardıman uçakları;
— havadan radar gözetleme uçakları;
— keşif ve elektronik harp araçları;
— seyir füzeleri ve bazı balistik füzeler.

Ancak kataloglarda belirtilen azami menzil, hedefin her muharebe koşulunda bu uzaklıktan başarıyla vurulabileceği anlamına gelmez. Uçağın irtifası, radar görünürlüğü, elektronik harp, hedefin manevraları ve haricî gözetleme verileri sonucu etkiler.

On MiG-29’un kaybedildiği doğrulandı mı?

Ukrayna Hava Kuvvetleri, bu ölçekteki bir günlük kaybı kamuoyuna açık biçimde doğrulamadı.

Askerî teçhizat kayıplarını fotoğraf ve videolara dayanarak izleyen Oryx veri tabanında, savaşın başından bu yana Ukrayna’nın 38 MiG-29 uçağını kaybettiği veya hasar gördüğü kaydediliyor. Ancak bu veri tabanı yalnızca açık görsel kanıt bulunan olayları listeliyor ve tüm gerçek kayıpları kapsamıyor olabilir.

Açık kaynaklardaki bilgiler, Rus tarafının bahsettiği on MiG-29’un tam olarak aynı gün içinde düşürüldüğünü bağımsız biçimde doğrulamıyor. Bununla birlikte görsel kanıt bulunmaması, olayın hiç yaşanmadığını da otomatik olarak kanıtlamaz.

Savaş koşullarında her iki taraf da kendi kayıplarını gizleyebilir ve rakibinin kayıplarını abartabilir. Bu nedenle uçaklar gibi pahalı askerî teçhizatla ilgili açıklamaların uydu görüntüleri, uçak kuyruk numaraları, pilotlara ilişkin bilgiler veya birden fazla bağımsız kaynakla doğrulanması gerekir.

Rus ordusu da taktiğin tekrarlanamayacağını kabul etti

“Voyennaya mysl” makalesinde, Ukrayna tarafının S-400 sistemlerinin kullanımına ilişkin yeni yöntemi incelemiş olabileceği de belirtildi.

Yazarlara göre “pusu” taktiği düşman tarafından analiz edildikten sonra aynı yüksek sonuca yeniden ulaşmak zorlaşacak.

Uçaklar:

— tehlikeli bölgelere yaklaşmayabilir;
— alçak irtifada hareket edebilir;
— S-400 sistemlerini önceden tespit etmeye çalışabilir;
— uzun menzilli silahlarını cepheden oldukça geride konuşlanarak kullanabilir.

Bu nedenle Rus ordusu, uzun menzilli sistemleri sürekli aynı noktada tutmak yerine uçaklar havalandıktan sonra onları beklenmedik bölgelere hızla konuşlandırma yöntemini önemli görüyor.

Büyük bir sonuç, ancak hâlâ çok sayıda açık soru var

Rus askerî yayını, S-400 sistemlerinin 2023’teki kullanımını büyük bir başarı olarak sunuyor. On MiG-29’un bir gün içinde düşürüldüğü bilgisi doğrulanırsa, bu modern savaşlardaki en büyük tek günlük hava aracı kayıplarından biri olur.

Ancak şu ana kadar bu iddiayı doğrulayacak uçak kuyruk numaraları, olay yerleri, uydu görüntüleri veya başka bağımsız kanıtlar yayımlanmadı.

Bu nedenle haberi “Rusya bir günde on MiG-29 düşürdü” şeklinde kesin bir gerçek olarak değil, “Rus askerî yayını böyle bir sonuca ulaşıldığını iddia etti” biçiminde aktarmak daha doğru olur. Görüşünüzü yorumlarda paylaşın ve makaleyi tanıdıklarınızla arkadaşlarınıza Telegram veya diğer sosyal medya platformlarında gönderin!