Kadın belediye başkanının doğum izni Japonya’da gündem oldu

Japonya’nın batısındaki küçük Yawata kentinin belediye başkanı Shoko Kawata, ülke tarihinde görevdeyken doğum iznine ayrılan ilk belediye başkanı oldu. Bu kararı Japonya’da farklı görüşlere yol açarken uluslararası medyanın da dikkatini çekti.

Yaklaşık 69 bin kişinin yaşadığı Yawata kentini yöneten Kawata, 2023 yılında 33 yaşındayken Japonya’nın en genç kadın belediye başkanı olmuştu. Kawata, göreve seçildiği sırada çocuk sahibi olmayı planladığını söyledi.

Ancak belediye çalışanlarına 16 haftalık doğum izni hakkı tanınırken belediye başkanlığı için böyle bir düzenleme bulunmuyordu. Bu nedenle Kawata’nın doğum iznine ayrılabilmesi için özel bir prosedür oluşturması gerekti.

“İlk belediye başkanı olduğumu öğrendiğimde ben de çok şaşırdım. Bu olay sayesinde genç kadınlar, hatta genel olarak kadınlar arasından belediye başkanı olanların çok az olduğunu fark ettim” dedi Kawata.

Belediye başkanının izne ayrılmadan önce katıldığı son halka açık etkinliklerden biri, Yawata Taiko Festivali öncesinde düzenlenen geçit töreniydi. Hamileliği belirginleşen Kawata, gelenek gereği taşınabilir Şinto tapınağı mikoshi’nin üzerine çıkmak yerine onun arkasından yürüdü.

Kawata’nın kararı, Japonya’da toplumsal cinsiyet eşitliği konusunun yeniden tartışılmasına yol açtı. Kadınların siyasete katılımı ülkede hâlâ düşük seviyede. Dünya Ekonomik Forumu’nun son toplumsal cinsiyet eşitliği raporunda Japonya, 148 ülke arasında 118’inci, siyasi güçlendirme alanında ise 125’inci sırada yer aldı.

Kawata’ya göre, özellikle nüfusun yaşlandığı ve doğum oranının dünyanın en düşük seviyelerinden biri olduğu Japonya’da bu konuda ciddi reformlara ihtiyaç var.

Japonya yasalarına göre kadınlara yaklaşık 14 haftalık doğum izni hakkı tanınıyor. Genellikle bu dönemde maaşlarının yaklaşık üçte ikisi ile doğum için ek bir ödenek alıyorlar. Bazı kamu çalışanları içinse koşullar daha elverişli.

“Toplumsal cinsiyet eşitliği ve çalışma düzeninin reformu hakkında çok konuşuluyor. Ancak yöneticiler de dâhil olmak üzere tüm meslek sahiplerinin çocuk sahibi olmaktan çekinmeyeceği bir toplum oluşturmalıyız. Aksi hâlde doğum oranlarının düşmesini, nüfusun sürekli azalmasını ve ekonomik gerilemeyi önlemek zor” dedi Kawata.

Kent sakinlerinin çoğu belediye başkanının kararını destekledi. Meslektaşları da onu doğum iznine ayrılmaya teşvik etti. Ancak konu medyada geniş yer bulduktan sonra sosyal medyada eleştirel görüşler de ortaya çıktı.

Kawata, bazı kullanıcıların kendisinin belediye başkanlığı görevini yürütmekten çok doğum iznine ayrılmasıyla tanındığını ve “çalışmak için değil, izne ayrılmak için göreve geldiğini” yazmasından dolayı üzüldüğünü söyledi. Çocuğunun eylül ayında dünyaya gelmesi bekleniyor.

Bununla birlikte yerel halkın tamamı belediye başkanının kararını aynı ölçüde desteklemedi. Yawata’da yaşayan Chiye Fujita gibi bazı kişiler doğum izni hakkını kabul etse de Kawata’nın izin süresince tam maaş almasına karşı çıktı.

“Ben de bir kadınım ve çocuk sahibi oldum. Bu nedenle bir kadın olarak onun doğum sırasında izin alma hakkını destekliyorum. Ancak izinliyken maaşının yüzde 100’ünü almasını tamamen doğru bulmuyorum” dedi Fujita.