Hürmüz Boğazı'nda büyük gerilim: Gemi trafiği rekor düzeyde düştü

Dünya petrol ticaretinin ana damarı sayılan Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiği keskin bir şekilde azalarak Mayıs ayından bu yana görülmemiş en düşük seviyeye geriledi. Reuters ajansının gemi takip sistemi verilerine dayandırdığı haberine göre, stratejik boğazdan geçen petrol ve ham madde taşıyan gemilerin akışı her geçen gün azalıyor. ABD ile İran arasında tankerlere yönelik doğrudan saldırılar ve askeri darbeler fonunda ortaya çıkan bu gergin durum, küresel yakıt arzı ve enerji piyasasında yeni bir endişe dalgasına yol açtı.

Trafikte rekor düşüş: Günde sadece 10 gemi

Deniz izleme servisleri, risk seviyesinin yüksek olduğunu gösteren rakamları açıkladı:

• Mayıs ayından beri en düşük seviye: Kpler verilerine göre, son 10 gün içinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama sadece 10 ham madde taşıyan gemi geçiş yaptı;

• Keskin düşüş dinamiği: Boğazdan Cuma günü 15, Cumartesi günü 13 yük gemisi geçmişken, Pazar günü itibarıyla bu sayı sadece 10'a kadar düştü;

• Beyaz Saray yetkilisinin itirafı: ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyat hacminin, Amerika'nın İran'a yönelik saldırılarından önceki döneme kıyasla önemli ölçüde düştüğünü resmen doğruladı.

Denizde saldırı takası: Tanker avı ve uçak gemisine saldırı

Bölgede taraflar arasındaki doğrudan güç kullanımı açık bir çatışmaya dönüştü:

• ABD güçlerinin saldırısı: Pentagon Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Cumartesi günü Amerikan ordusunun Hark Adası yakınlarında, Jask bölgesinde ve Umman Körfezi'nde İran'a ait üç petrol tankerini vurduğunu duyurdu;

• Tahran'ın misillemeleri: Buna karşılık İran silahlı kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nda ABD ile bağlantılı üç petrol tankerini hedef aldı;

• Uçak gemisine balistik saldırı: Reuters'ın haberine göre, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), ABD Donanması'na ait bir uçak gemisi ve destroyere balistik füzelerle saldırı düzenlediğini bildirdi.

Mutabakatın çöküşü ve Trump'ın «büyük izolasyonu»

Birkaç ay süren diplomatik çabalar yeniden çıkmaza girdi:

• Kısa süreli umut: Haziran ayı ortasında Washington ve Tahran, bir barış anlaşması hazırlamak amacıyla bir mutabakat imzalamıştı;

• Anlaşmanın geçersiz kalması: Sadece üç hafta sonra Washington, İran'ı ticari gemilere ateş açmakla suçladı ve taraflar arasında yeni bir askeri saldırı serisi başladı;

• Trump'ın açıklaması ve İran'ın tepkisi: 20 Ağustos'ta ABD Başkanı Donald Trump İran'a karşı benzeri görülmemiş ölçekte bir ekonomik operasyon ve tam izolasyon başlatılacağını duyurdu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Trump'ın bu açıklamasını, ABD'nin çatışmada yenildiğini itiraf etmesi olarak nitelendirdi.

Sizce Hürmüz Boğazı'ndaki bu gergin çatışma, önümüzdeki günlerde dünya petrol piyasasında fiyatların hızla yükselmesine ve yeni bir küresel enerji krizine yol açar mı? ABD ile İran arasındaki çatışmaların büyük bir savaşa dönüşmemesi için hangi diplomatik mekanizmalar işe yarayabilir? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın!