Bilim insanları 120 milyon yıllık “dört kanatlı” dinozoru keşfetti

Paleontologlar, yaklaşık 120 milyon yıl önce yaşamış, sadece ön kısmında değil arka bacaklarında da uzun tüyleri olan küçük bir yırtıcı dinozor türü keşfetti. Neredeyse eksiksiz korunmuş iskeleti Çin'de bulundu.

Araştırma sonuçları Nature Communications bilimsel dergisinde yayımlandı.

Bilim insanları yeni türe Norellraptor barsboldi adını verdi. Dinozorun ismi, 2025 yılında hayatını kaybeden ünlü Amerikalı paleontolog Mark Allen Norell ve Moğol meslektaşı Rinchen Barsbold anısına ithaf edilmiştir. Her iki bilim insanı da kuş benzeri dinozorların incelenmesine ve evrimlerinin araştırılmasına büyük katkılarda bulunmuştur.

Yeni dinozorun neredeyse bütün halde korunmuş iskeleti 2023 yılında Çin'in Liaoning eyaleti bölgesinde bulundu. Vücudu oldukça küçük olup uzunluğu sadece 57 santimetrekadardı.

Araştırmacıların tahminlerine göre, Norellraptor barsboldi yaklaşık 120 milyon yıl önce, yani Kretase döneminin başlarında yaşamıştır.

Dinozor kalıntılarının mikroskop altında incelenmesi de ilginç veriler sağladı. Kemik dokusu analizleri, hayvan öldüğünde en az üç yaşında olduğunu gösterdi. Henüz tam erginliğe ulaşmamış olsa da, vücut büyüklüğü açısından büyük dinozorların boyutlarına neredeyse ulaşmıştı.

Norellraptor barsboldi teropod dinozorlar grubuna dahil olan dromeozor ailesinin mikroraptorlar grubuüyesidir. Bu grubun en belirgin özelliklerinden biri, sadece ön bacaklarında değil, arka bacaklarında da uzun tüylerin bulunmasıdır.

Bilim insanlarının tahminine göre, bu tüyler mikroraptorların ağaçlar arasında hareket etmesine yardımcı oluyordu. Onlar, günümüzdeki uçan sincaplar gibi bir ağaçtan diğerine havada süzülerek geçme yeteneğine sahip olabilirlerdi.

Ancak mikroraptorların hareket kabiliyetinin bundan daha karmaşık olması muhtemeldir. Bazı araştırmacılar, bu dinozorların sadece havada süzülmekle kalmayıp aktif bir şekilde uçabildiklerinida göz ardı etmiyorlar.

Dış görünüş açısından mikroraptorlar, meşhur arkeopterikslere oldukça benzer. Buna rağmen aynı grupta yer almazlar. Mikroraptorlar ve arkeopteriksler, tüylü dinozorların birbirine yakın ancak ayrı evrimsel kolları olarak kabul edilir.

Yeni bulgunun temel bilimsel önemi ise, dinozor vücudunda uçuşa adaptasyonla ilgili 50'den fazla anatomik özellik tespit edilmiş olmasıdır. Bu özelliklerin çoğu hem mikroraptorlarda hem de kuşların kadim atalarında görülür.

Ancak bilim insanları, bu özelliklerin her iki grupta da aynı düzen ve sırayla oluşmadığını belirledi. Bu nedenle araştırmacılar, dinozorların evrimi sürecinde uçma yeteneğinin en az iki kez, birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmış olabileceğisonucuna varıyorlar.

Bununla birlikte, araştırma yazarları bu varsayımı şimdilik kesin bir bilimsel sonuç olarak kabul etmek için erken olduğunu vurguluyor. Bu fikri güvenilir bir şekilde doğrulamak için gelecekte ek bulgular ve yeni araştırmalar gereklidir.

Yeni dinozorun keşfi, kadim canlıların nasıl yaşadığını, hareket ettiğini ve uçma yeteneğini nasıl kazandığını anlamada önemli bilgiler sağlayabilir.