Tesla oʻlim bilan bogʻliq YTH boʻyicha sud daʼvosini hal qildi: FSD tizimi nazorat ostida

AQSHning Tesla kompaniyasi 2023-yilda Arizona shtatida sodir boʻlgan va inson oʻlimiga sabab boʻlgan yoʻl-transport hodisasi boʻyicha qoʻzgʻatilgan sud daʼvosini oʻzaro kelishuv bilan yakunladi. Mazkur hodisada kompaniyaning Full Self-Driving (FSD) avtopilot tizimi faollashtirilgan Tesla Model Y elektromobili ishtirok etgan edi. Ushbu kelishuv tafsilotlari ochiqlanmagan boʻlsa-da, u kompaniya uchun huquqiy xatarlarni kamaytirish yoʻlidagi muhim qadam sifatida koʻrilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Voqea tafsilotlariga koʻra, 71 yoshli Jona Stori (Johna Story) boshqa bir toʻqnashuvdan soʻng harakatni tartibga solish uchun oʻz avtomobilidan tushgan vaqtda uni Tesla urib yuborgan. Oʻsha paytda elektromobil haydovchiga yordam berish tizimi (FSD Supervised) nazoratida boʻlgan. Mazkur fojia ortidan marhumaning oilasi Tesla kompaniyasini texnologiya xavfsizligini yetarli darajada taʼminlamaganlikda ayblab sudga bergan edi.

Federal tekshiruvlar va koʻrinish darajasi muammosi

Garchi fuqarolik daʼvosi hal etilgan boʻlsa-da, AQSH Milliy yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmasi (NHTSA) Tesla tizimlari ustidan keng koʻlamli tekshiruvlarni davom ettirmoqda. Regulyatorning eʼtibori ayniqsa quyosh nuri, tuman yoki chang kabi koʻrinish cheklangan sharoitlarda FSD tizimining oʻzini tutishiga qaratilgan. Maʼlumotlarga koʻra, Arizona shtatidagi oʻsha baxtsiz hodisa ham quyosh nuri haydovchining koʻzini qamashtirgan vaziyatda yuz bergan.

NHTSA 2024-yilda boshlangan ushbu surishtiruvni 2026-yilning mart oyida muhandislik tahlili bosqichiga oʻtkazdi. Ekspertlar tizimning yoʻldagi koʻrinish yomonlashishini toʻgʻri aniqlay olishi va haydovchini oʻz vaqtida ogohlantirish qobiliyatiga shubha bilan qaramoqda. Agar tizimda tizimli nuqsonlar aniqlansa, Tesla dasturiy taʼminotni yangilashga yoki funksiyalarni qayta koʻrib chiqishga majbur boʻlishi mumkin.

Bundan tashqari, 2025-yilning oktyabr oyida regulyator yana bir tekshiruvni yoʻlga qoʻydi. Bu safar Tesla avtomobillarining svetoforning qizil chirogʻiga boʻysunmasligi va qarama-qarshi yoʻnalishga chiqib ketishi bilan bogʻliq shikoyatlar oʻrganilmoqda. Bu kabi holatlar FSD tizimining hali ham mukammal emasligidan dalolat beradi.

Tesla oʻzining Full Self-Driving (Supervised) tizimini toʻliq avtonom boshqaruv emas, balki haydovchiga yordamchi texnologiya sifatida tasniflaydi. Bu esa haydovchidan har doim rulni nazorat qilishni va vaziyatga aralashishga tayyor turishni talab qiladi. Biroq, koʻplab foydalanuvchilar tizim nomiga tayanib, unga haddan tashqari ishonch bildirishi xavfsizlik muammolarini keltirib chiqarmoqda.

Oʻzbekiston bozorida ham Tesla elektromobillari soni ortib borayotganini hisobga olsak, bunday global tekshiruvlar mahalliy haydovchilar uchun ham muhim ogohlantirishdir. Full Self-Driving funksiyasi mamlakatimiz yoʻllaridagi murakkab infratuzilma va tartibsiz harakat sharoitida qoʻshimcha ehtiyotkorlikni talab qiladi. Hozircha AQSH hukumati ushbu texnologiya boʻyicha yakuniy xulosasini eʼlon qilmagan.