Yozning o‘ta issiq kunlari inson organizmi uchun jiddiy sinovlardan biri hisoblanadi. Bunday paytda tana o‘zini sovitish uchun ko‘proq terlaydi, qon aylanishini tezlashtiradi va katta miqdorda suv sarflaydi. Agar organizm harorati me’yordan oshib ketsa, bu charchoq, suvsizlanish, qon bosimi o‘zgarishi va hatto issiq urishiga olib kelishi mumkin.
Mutaxassislar nafaqat xalq tabobati, balki tibbiy tavsiyalarga asoslangan bir qator samarali usullarni tavsiya etmoqda.
- Avvalo, chanqashni kutmasdan suv ichish muhim. Olimlar ta’kidlashicha, inson tanasining asosiy qismi suvdan tashkil topgan bo‘lib, issiq havoda organizm soatiga bir necha litrgacha suyuqlik yo‘qotishi mumkin. Shu sababli har 20–30 daqiqada oz-ozdan salqin suv ichish tavsiya etiladi.
- Shuningdek, kunning eng issiq vaqti — soat 11:00 dan 17:00 gacha tashqarida yurishni cheklash kerak. Zarur holatlarda soyada yurish, tez-tez dam olish va bosh kiyimdan foydalanish foydali.
- Mutaxassislar xona haroratini to‘g‘ri nazorat qilish muhimligini ham ta’kidlaydi. Kunduzi pardalarni yopish, kechqurun shamollatish va konditsioner yoki ventilyatordan oqilona foydalanish issiq ta’sirini kamaytiradi.
- Issiq kunlarda og‘ir va yog‘li ovqatlardan voz kechib, tarvuz, bodring, qovun, ko‘katlar va yengil salatlar iste’mol qilish tavsiya etiladi.
- Salqin dush qabul qilish yoki nam sochiq ishlatish ham tana haroratini tushirishda samarali hisoblanadi. Ayniqsa, bo‘yin, peshona va qo‘ltiq ostiga salqin sochiq qo‘yish yaxshi natija beradi.
- Shifokorlar och rangli va yengil kiyim tanlashni ham maslahat beradi. Tabiiy matolar terning bug‘lanishini yengillashtirib, tanani sovutishga yordam beradi.
- Bundan tashqari, ter bilan organizmdan natriy, kaliy va magniy kabi muhim moddalar ham chiqib ketadi. Shu bois ma’danli suv, ayron va mevalar iste’moli organizm uchun foydali sanaladi.
- Mutaxassislar jismoniy mashqlar va og‘ir mehnatni ertalab yoki kechqurungi salqin vaqtga ko‘chirishni maslahat bermoqda.
- Yana bir muhim ogohlantirish — quyosh ostida turgan avtomobil ichi juda tez qizib ketadi. Shuning uchun bolalar yoki keksalarni mashina ichida qoldirish juda xavfli hisoblanadi.
Shifokorlar kuchli bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, ko‘ngil aynishi va hushdan ketish kabi belgilar issiq urishining xavfli alomatlari ekanini eslatadi. Bunday vaziyatda odamni zudlik bilan salqin joyga olib o‘tish va tez yordam chaqirish zarur.
Mutaxassislar ayniqsa keksalar, bolalar, homilador ayollar va yurak-qon tomir kasalligi bor insonlarga e’tiborli bo‘lish kerakligini ta’kidlamoqda.
Qiziqarli ilmiy ma’lumotga ko‘ra, inson tanasi odatda 36,5–37 darajada faoliyat yuritadi. Agar harorat 40 darajaga yaqinlashsa, miya va ichki a’zolar faoliyatiga jiddiy xavf tug‘ilishi mumkin.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
