“Yaratuvchi bo‘lish” va “Xizmat qilish” - Hayot mazmunini anglatuvchi chuqur ma’naviy formula

Inson ongi va ma’naviyati har doim ikki buyuk savol atrofida aylanadi: biz bu dunyoda faqat kuzatuvchi va itoatkormizmi yoki o‘z taqdirimiz, atrofimizdagi go‘zalliklarning bunyodkorimizmi? Ko‘pincha «yaratuvchi (bunyodkor) bo‘lish» va «Yaratuvchiga xizmatda bo‘lish» bir-biriga qarama-qarshi tushunchalar sifatida qabul qilinadi.

Aslida esa, inson falsafasi va hayot qonuniyatlarining tub negizida ushbu ikki tushunchaning mutlaq uyg‘unligi yotadi. Ular ayro emas, balki bir-birini to‘ldiruvchi yagona ruhiy zanjirdir.

«Yaratuvchi bo‘lish» nima degani?

Insonga berilgan aql, tafakkur va ijodkorlik tasodifiy emas. «Yaratuvchilik» yoki bunyodkorlik insonning o‘z asl tabiatini kashf etishidir:

• Ilohiy tuhfa: Bu inson vujudiga va ruhiyatiga singdirilgan ulkan salohiyat bo‘lib, yangilik yaratish, hayotni obod etish, ilm-fan va san’at orqali dunyoni yanada go‘zalroq qilishga yo‘naltirilgan kuchdir;

• Salohiyatni uyg‘otish: Bunyodkor bo‘lish — o‘ziga ato etilgan iste’dod, cheksiz g‘ayrat va imkoniyatlarni yashirib o‘tirmasdan, ularni amaliy hayotga chiqarish, namoyon etish demakdir.

«Yaratuvchiga xizmat qilish»ning asl mohiyati

Yaratuvchiga xizmat qilish ko‘pincha faqatgina ma’lum bir shakliy qoliplar bilan tasavvur etiladi. Biroq bu tushunchaning qamrovi ancha keng va mazmunli:

• Koinot tizimiga hurmat: Yaratuvchiga xizmat qilish — U barpo etgan azaliy qonuniyatlarga, tabiat muvozanatiga, insonlar qadr-qimmatiga va ezgulik nuriga sodiq yashashdir;

• Muhabbat va tavoze: Bu amal manmanlik va kibrdan xoli tarzda, samimiyat, chuqur tavoze va barcha tirik mavjudotga mehr-muhabbat bilan munosabatda bo‘lish orqali namoyon bo‘ladi.

Tanlov shart emas: Buyuk sintez va komillik yo‘li

Inson bu ikki tushuncha orasida sarson bo‘lib, qay birini tanlashni bilmay ikkilanishi shart emas:

• Ikkalasi bir tan-jon: Salohiyatni ochish — bu bunyodkorlik (yaratuvchilik) bo‘lsa, o‘sha ochilgan salohiyat va qudratni ezgulik, haqiqat va ehson yo‘lida ishlatish — Yaratuvchiga bo‘lgan chin xizmatdir;

• Eng to‘g‘ri hayot formulasi: Agar inson o‘zidagi ijodiy quvvat va iste’dodni o‘z manfaati yoki xudbinligi yo‘lida emas, balki olamga naf keltirish va oliy haqiqatga munosib bo‘lish uchun sarflasa, haqiqiy ma’naviy kamolot cho‘qqisiga yetadi.

O‘z iste’dodini anglab, uni butun jamiyat va borliqni yaxshilash yo‘lida safarbar etgan insongina ham bunyodkor, ham oliy maqsadga sodiq xizmatchi bo‘la oladi.