Iroqda yangi markaz yondi: 77 kishi nobud bo‘ldi

Iroqdagi Kut shahri yana bir fojea bilan dunyoni titratdi. Joriy hafta mamlakatning janubiy-sharqiy qismida joylashgan va bor-yo‘g‘i besh kun avval ish boshlagan savdo markazida kuchli yong‘in kelib chiqdi. Bu haqda mahalliy va xalqaro axborot agentliklari xabar tarqatdi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, yong‘in 16 iyul kuni kechqurun boshlangan. Iroq Ichki ishlar vazirligi va favqulodda holatlar xizmati birinchi bo‘lib holatga munosabat bildirdi. Bir necha qavatdan iborat savdo markazini qamrab olgan olov natijasida kamida 77 kishi halok bo‘ldi. Bu ma’lumotni AFP agentligi ham rasman tasdiqladi.

Biroq bu barchasi emas. Rasmiy manbalarga ko‘ra, o‘nlab insonlar haligacha bedarak. Qidiruv-qutqaruv ishlari davom etmoqda. Ba’zi jabrlanuvchilarning jasadlari tanib bo‘lmas holda topilmoqda.

Mahalliy INA telekanali tomonidan tarqatilgan videokadrlarda yong‘inning qanchalik kuchli bo‘lganini ko‘rish mumkin. Ko‘zga yaqqol tashlangan manzara – bino ichida qamalib qolgan odamlar, tomga chiqib yordam so‘rayotgan fuqarolar va yanada yomoni – nafas olish imkonidan mahrum bo‘lib, o‘lim bilan yuzma-yuz qolgan insonlar.

Ijtimoiy tarmoqlarda e’lon qilingan tasvirlar fojianing ko‘lamini yanada chuqurroq ochib berdi. Ba’zi videolarda balkonda qolib ketgan yoki yong‘indan qutulish uchun oynadan sakrayotgan insonlarni ko‘rish mumkin. Ulardan ko‘pchiligi og‘ir holda shifoxonaga yetkazilgan.

Kutlik shifokor Nosir al-Kurashining aytishicha, u va yaqinlari o‘sha paytda savdo markazida ovqatlanish niyatida bo‘lishgan. «Uyimizda tok yo‘q edi. Biz shunchaki kechki taom yeb olish uchun shu yerga kelgan edik. Bir payt konditsioner portladi, keyin butun bino yondi. Chiqish imkoni bo‘lmadi», – deydi u holatni eslab.

Shuningdek, boshqa guvohlar ham markazda yong‘in signalizatsiyasi ishlamaganini, evakuatsiya chiqishlari yo‘lga qo‘yilmaganini bildirishgan. Bu esa yong‘in oqibatida qurbonlar soni ortishiga sabab bo‘lganini ko‘rsatadi.

Binoning egasiga qarshi rasman jinoiy ish qo‘zg‘atilgan. Prokuratura va ichki ishlar idoralari tomonidan tergov ishlari boshlangan. Savdo markazining qurilishi va xavfsizlik talablariga qanchalik javob bergani bo‘yicha ham alohida tekshiruv o‘tkazilishi aytilmoqda.

Hozirgi vaqtda Kut shahrida yurak ezuvchi sukunat hukm surmoqda. Vosit viloyati hukumati tomonidan halok bo‘lganlar xotirasiga uch kunlik motam e’lon qilindi. Savdo markazi atrofida o‘nlab odamlar yig‘lab turgani va o‘zaro o‘z yaqinlarini izlayotgani yurakni titratadi.

Mutasaddilarning aytishicha, fojiaga yoqilg‘i bilan ta’minlashdagi nosozlik, xavfsizlik texnikasiga rioya qilinmaslik va shamol tezligi ta’sir qilgan bo‘lishi mumkin. Ammo rasmiy xulosa hali tayyor emas.

Fuqarolar hukumatdan javob talab qilmoqda. Chunki bunday yangi va zamonaviy qilib qurilgan binoda qanday qilib shunday yirik yong‘in ro‘y bergani hamon tushunarsizligicha qolmoqda. Savollar ko‘p, javoblar esa kam.

Halok bo‘lganlar orasida bolalar va keksalar ham borligi ma’lum qilindi. Bu esa fojeaning og‘irligini yanada oshirdi. Ayrim oilalarda bir vaqtning o‘zida bir necha a’zo qurbon bo‘lgan. Ya’ni, ota, ona va farzand birga halok bo‘lgan holatlar qayd etilgan.

Tez yordam mashinalari, shifokorlar va qutqaruvchilar 24 soat davomida tinimsiz ishlagan. Olov to‘liq o‘chirilgandan keyin ham binodan is gazi tarqalishi kuzatilgan. Bundan kelib chiqib, qutqaruvchilar hozircha binoga kirishni xavfli deb hisoblashmoqda.

Iroqda so‘nggi yillarda savdo markazlari va ommaviy joylarda xavfsizlik masalalari ko‘p bor tanqid ostida qolgan. Bu fojea esa mazkur sohadagi chora-tadbirlar qayta ko‘rib chiqilishi shartligini ochiq ko‘rsatdi.