“Endi 40 yoshda uylansa kerak”: 9-sinf bolasining xatna to‘yi nega tarmoqni portlatdi?

Ijtimoiy tarmoqlarda 9-sinf o‘quvchisi uchun sunnat to‘yi o‘tkazilayotgani aks etgan xabarlar tarqalib, foydalanuvchilar orasida turli hazil-mutoyibalar va qizg‘in bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. Xalqimizning ko‘p asrlik milliy urf-odatlariga ko‘ra, xatna marosimi odatda bolalikning ilk davrida — ko‘pincha 3, 5, 7 yoki uzog‘i bilan 9–11 yoshgacha bo‘lgan muddatda amalga oshiriladi.

O‘smirlik, ya’ni 14–15 yoshga qadam qo‘ygan 9-sinf bolasi uchun bunday tantananing o‘tkazilishi jamoatchilik uchun noodatiy holat sifatida qabul qilindi.

Nega marosim bu qadar kechikkan bo‘lishi mumkin?

Mutaxassislar va kuzatuvchilar bunday holatlarning bir nechta real sabablari bo‘lishi mumkinligini ta’kidlaydi:

• Marosimning majburiy kechiktirilishi: Ayrim oilalarda boladagi surunkali xastaliklar, qon ivishi bilan bog‘liq tibbiy taqiqlar, oilaviy yoki moddiy sharoit sababli xatna amaliyoti balog‘at yoshiga yaqinlashguncha qoldirilgan bo‘lishi mumkin;

• Faqat tantana qismi: Bolaning o‘zi go‘daklik davridayoq xatna qilingan bo‘lishi, biroq katta to‘y qilish, qarindosh-urug‘ va elga osh berish tadbiri turli sabablarga ko‘ra aynan u 9-sinfga yetganda tashkil etilayotgan bo‘lishi ham ehtimoldan xoli emas;

• Tarmoqdagi trend yoki hazil (prank): Bu kabi shov-shuvli lavhalar ko‘pincha kontekstdan yulib olingan videolar, sinfdoshlarning o‘zaro hazillari yoki ijtimoiy tarmoqlarda diqqatni tortish uchun uyushtirilgan sahnalashtirilgan roliklar bo‘lib chiqadi.

Tibbiy va diniy jihat: Mutaxassislar nima deydi?

Mazkur amaliyotni o‘z vaqtida o‘tkazish bola salomatligi va ruhiyati uchun nihoyatda muhim hisoblanadi:

• Tavsiya etilgan yosh chegarasi: Ham tibbiy, ham milliy-diniy ko‘rsatmalarga ko‘ra, xatna amaliyotini bola juda ulg‘ayib ketmasdan, balog‘at yoshiga yetguniga qadar amalga oshirish maqsadga muvofiqdir;

• Ruhiy ta’sir va noqulaylik: O‘smir yoshidagi bolalarda bu kabi marosimlar jamoatchilik e’tiborida ortiqcha hijolatpazlik, qattiq ruhiy bosim va noqulayliklarni keltirib chiqarishi mumkin.

Shu sababli, milliy an’analarni bajarishda bolaning yosh xususiyatlari va ruhiy holatini inobatga olish eng muhim omil bo‘lib qolmoqda.