Pul bo‘lsa — chapak, bo‘lmasa — elak: Omad ketganda yaqinlar va do‘stlar nega yuz o‘giradi?

Hayot doimo bir tekis va farovon kunlardan iborat emas. Omad kulib boqqanda, cho‘ntak to‘la pul va martaba bo‘lganida insonning atrofida «sodiq do‘stlar», xushomadgo‘y oshnalar va mehribon qarindoshlar girdikapalak bo‘lishi tabiiy hol. Biroq erkak kishi uchun haqiqiy do‘stlik, qarindoshlik va sadoqat sinovi aynan kutilmaganda omad yuz o‘girib, moliyaviy qiyinchilik boshlanganda yuzaga chiqadi.

Xalq orasida yurgan mashhur she’riy misralarda erkakning cho‘ntagi bo‘shab, omadi ketgan lahzalardagi achchiq haqiqat shunday tasvirlanadi:

Ahvol emas, qarzlar so‘ralar,

Minnat uchun yoni o‘ralar,

Choyxonaga aytmas jo‘ralar —

Puli bo‘lmay qolsa erkakni.

Yaqinlari sizlamay qo‘yar,

Maqtov aytib so‘zlamay qo‘yar,

Qarindoshlar izlamay qo‘yar —

Puli bo‘lmay qolsa erkakni...

Niqoblar yechilganda: Nima uchun atrofdagilar o‘zgaradi?

Ushbu misralar shunchaki she’r emas, balki minglab erkaklarning boshidan o‘tgan hayotiy manzaradir:

• Hol-ahvol emas, qarz da’vosi: Omadsizlik pallasida ko‘pchilik insonning ruhiy ahvoli bilan qiziqmaydi; aksincha, berilgan ozgina qarz yoki qilingan mayda yaxshiliklar minnat bilan yuziga solina boshlaydi;

• Davralardan chetlatish: Kechagina bir dasturxonda o‘tirib, qalin oshnalikni da’vo qilgan «jo‘ralar» erkakni choyxona va to‘y-ma’rakalarga chaqirmay, chetlab o‘tishni boshlaydi;

• Muomala va e’tiborning sovishi: Pul yo‘qolishi bilan hurmat-ehtirom susayadi, yaqinlar orasidagi samimiy «siz»lar sovuq ohangga aylanadi, uzoq-yaqin qarindoshlar esa ko‘chada ko‘rganda ham o‘zini ko‘rmaslikka olishga urinadi.

Tanholik — sinish emas, o‘zlikni qayta kashf etish davri

Boshi egilib, uyda yoki ko‘cha-kuyda yolg‘iz qolgan erkak obrazi umidsizlik ramzi emas, balki ulkan kuch to‘plash lahzasidir:

• Hayotning eng shafqatsiz «filtri»: Omadsizlik va bepullik hayotdagi soxta insonlarni chig‘iriqdan o‘tkazib beruvchi eng yaxshi vositadir. Kim chin do‘st, kim shunchaki manfaat sherigi ekani aynan shu pallada ayon bo‘ladi;

• Erkakcha sabr va yangidan boshlash kuchi: Har bir kuchli inson hayotida yiqilishlar, pasayishlar bo‘ladi. Eng asosiysi — bunday vaziyatda ruhan tushkunlikka tushmasdan, soxta hamdardlikka muhtoj bo‘lmay, yana o‘z kuchiga suyanib oyoqqa turishdir.

Hayotning qoidasi oddiy: qiyinchilik abadiy emas. Sabr bilan kurashib, qaytadan omadini topgan mard inson nafaqat o‘z martabasini tiklaydi, balki bundan keyin hech qachon qalbaki xushomadlar va manfaatli mehribonliklarga aldanmaydi.