Elon Muskning sirli «uchar likopchasi» ilk bor koinotdan Yerga qaytdi

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi koinot texnologiyalari sohasida navbatdagi muhim qadamni tashladi. Tinch okeani suvlaridan Shannon kemasi yordamida SpaceX kompaniyasining Starfall deb nomlangan yangi va sirli apparati chiqarib olindi. Tashqi koʻrinishi sababli koʻpchilikning diqqatini tortgan ushbu qurilma Long-Beach portiga muvaffaqiyatli yetkazildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Starfall loyihasi SpaceX tomonidan ishlab chiqilgan disk shaklidagi qayta foydalaniladigan kapsula boʻlib, u oʻzining noodatiy dizayni bilan ajralib turadi. Qurilmaning diametri 3,1 metrni, balandligi esa atigi 0,75 metrni tashkil etadi. Ommaga taqdim etilgan suratlarda apparat qiziquvchan koʻzlardan himoya qiluvchi maxsus tent bilan oʻrab qoʻyilganini koʻrish mumkin.

Texnik xususiyatlar va missiya maqsadi

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, mazkur apparat 2026-yilning 23-iyun kuni Florida shtatidagi SLC-40 maydonidan Falcon 9 raketa-tashuvchisi yordamida orbitaga uchirilgan edi. Starfall qurilmasining pastki qismi, yaʼni issiqlikdan himoya qiluvchi ekrani uglerod tolasidan ishlangan boʻlib, u yuqori haroratga chidamli material bilan qoplangan. Shuningdek, uning tarkibida yuqori bosimli ikkita ballon (COPV) va siqilgan gazli yordamchi ballonlar mavjud.

Ushbu issiqlik qalqonining ogʻirligi taxminan 700 kilogrammni tashkil qiladi. Missiya davomida atmosferaga kirish jarayonida issiqlik ekrani va yuqori plastinka bir-biridan ajraladi. Bu SpaceX uchun koinotdan yuklarni qaytarish tizimini sinovdan oʻtkazishdagi birinchi namoyish missiyasi hisoblanadi.

Starfall loyihasining asosiy vazifasi orbitadan Yerga 1000 kilogrammgacha boʻlgan foydali yukni xavfsiz yetkazib berishdan iborat. Hozircha SpaceX mutaxassislari missiyaning yakuniy natijalari va olingan maʼlumotlar haqida batafsil hisobot berishmadi, biroq apparatning butun holda qaytib kelishi muvaffaqiyatli qadam sifatida baholanmoqda.

Ushbu yangilik Oʻzbekiston kabi koinot tadqiqotlariga qiziqishi ortib borayotgan mamlakatlar uchun ham ahamiyatli. Arzon va ishonchli yuk yetkazib berish tizimlari kelajakda koinotdagi ilmiy laboratoriyalardan olingan namunalar yoki ishlab chiqarilgan mahsulotlarni Yerga tezkor qaytarish imkonini beradi. Bu esa xususiy kosmonavtika sohasida yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda.