Turkiyaning Akkuyu AES qurilishida muhim bosqich: Ikkinchi energoblok gumbazi oʻrnatildi

Turkiyaning birinchi atom elektr stansiyasi hisoblangan Akkuyu AES qurilish maydonchasida navbatdagi strategik bosqich yakunlandi. Rossiyaning “Rosatom” davlat korporatsiyasi tomonidan barpo etilayotgan obʻektning ikkinchi energoblokida ichki himoya qobigʻining gumbazi loyihaviy holatga keltirib oʻrnatildi. Ushbu jarayon reaktor binosi qurilishidagi eng murakkab va masʻuliyatli amaliyotlardan biri sanaladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

“Akkuyu Nuklear” matbuot xizmati xabariga koʻra, gumbazni koʻtarish va joylashtirish ishlari maxsus ogʻr yuk koʻtaruvchi oʻziyurar zanjirli kran yordamida amalga oshirildi. Butun operatsiya taxminan etti soat davom etgan boʻlib, bu vaqt ichida ulkan konstruksiya millimetr aniqligida oʻz oʻrniga joylashtirildi. Gumbazning oʻzi yarim sharsimon shaklga ega boʻlib, u maxsus konstruksion poʻldan tayyorlangan 15 ta montaj seksiyasidan iborat.

Texnik murakkablik va xavfsizlik choralari

Mazkur konstruksiyani tayyorlash ishlari bevosita energoblok binosi yaqinida olib borilgan va jami toʻrt oy vaqtni olgan. “Akkuyu Nuklearʻ AJ bosh direktori Sergey Butskixning taʻkidlashicha, ichki himoya qobigʻining oʻrnatilishi reaktor boʻlimining germetik hajmini shakllantirishda yakuniy qadam boʻldi. Endilikda quruvchilar gumbaz va qobiqning silindrsimon qismini payvandlash ishlariga kirishadilar.

Akkuyu AES loyihasi xavfsizlikning eng yuqori standartlariga javob berishi bilan ajralib turadi. Reaktor binalari ikki qavatli himoya qobigʻiga ega boʻladi:

• Ichki himoya qobigʻ — stansiyaning lokallashtiruvchi xavfsizlik tizimi boʻlib, reaktor boʻlimining barqarorligini taʻminlaydi;
• Tashqi himoya qobigʻ — temir-betondan barpo etiladi va har qanday ekstremal tashqi taʻsirlarga, jumladan tabiiy ofatlarga chidashga moʻljallangan.

Mintaqaviy ahamiyat va kelajakdagi rejalar

Ushbu loyiha Turkiya energetika mustaqilligini taʻminlashda hal qiluvchi rol oʻynashi kutilmoqda. Akkuyu AES toʻrtta energoblokdan iborat boʻliib, ularning har birida Rossiya dizayni asosidagi 3+ avlodiga mansub VVER-1200 reaktorlari oʻrnatiladi. Har bir blokning quvvati 1200 MWni tashkil etadi, bu esa umumiy hisobda mamlakat elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyojining sezilarli qismini qoplaydi.

Maʻliumot uchun, Turkiya ushbu loyiha orqali dunyoning atom energetikasi rivojlangan davlatlari qatoriga qoʻshilmoqda. Kompaniya vakillarining bildirishicha, stansiyaning birinchi energoblokini 2026-yilning oxiriga qadar ishga tushirish rejalashtirilgan. Hozirda barcha toʻrtta blokda qurilish-montaj ishlari parallel ravishda jadal davom ettirilmoqda.

Oʻzbekiston uchun ham Turkiyaning ushbu tajribasi qiziqarli, chunki mintaqamizda atom energetikasini rivojlantirish masalalari kun tartibida turibdi. Akkuyu loyihasidagi texnologik yechimlar va xavfsizlik tizimlari zamonaviy AESlar qanday boʻlishi kerakligi haqida aniq tasavvur beradi.