NASA Oyga yadro dvigatelli Promise roverini yuborishni rejalashtirmoqda

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) koinotni tadqiq qilishda kutilmagan va dadil qadam tashlash arafasida turibdi. Agentlik mutaxassislari Marsda faoliyat yuritayotgan Perseverance roverining toʻliq oʻlchamli nusxasini Oyning Janubiy qutbiga yuborish imkoniyatini jiddiy koʻrib chiqmoqda. Hozirda Kaliforniyadagi Reaktiv harakat laboratoriyasida sinov obyekti sifatida foydalanilayotgan ushbu qurilma koinotga uchish uchun moʻljallanmagan edi, biroq Oy missiyasini jadallashtirish ehtiyoji rejalarni oʻzgartirib yubordi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Promise laqabini olgan ushbu rover avtomobil oʻlchamiga ega boʻlib, uning asosiy ustunligi energiya manbaida ekanligi aytilmoqda. NASA maʼlumotlariga koʻra, qurilmani koʻp maqsadli radioizotop termoelektrik generatori (RITEG) bilan jihozlash rejalashtirilgan. Bu esa roverning quyosh nuri yetib bormaydigan va oʻta murakkab relefga ega boʻlgan hududlarda ham toʻxtovsiz ishlashini taʼminlaydi.

Yadro energiyasining afzalliklari

NASAning aksariyat apparatlari, jumladan, Oyga qoʻndiriladigan koʻplab modullar quyosh energiyasiga tayanadi. Biroq Oy tuni uzoq va oʻta sovuq boʻlgani sababli, quyosh panellari bilan jihozlangan texnikalar koʻpincha ishdan chiqadi yoki vaqtincha faoliyatini toʻxtatadi. Yadroviy RITEG generatori esa plutoniy-238 parchalanishidan hosil boʻladigan issiqlikni elektr energiyasiga aylantirib, roverning istalgan sharoitda omon qolishiga imkon beradi.

NASA maʼmuri Jared Ayzekmanning taʼkidlashicha, Promise missiyasi Oy bazasini qurish yoʻlidagi muhim bosqich boʻlishi mumkin. Agentlikda hozirda yetarli miqdorda plutoniy zaxirasi mavjud boʻlib, u qurilmaning uzoq yillar davomida uzluksiz ishlashini kafolatlaydi. Bu esa olimlarga Oyning eng qorongʻu kraterlarini ham oʻrganish imkonini beradi.

Yetkazib berish masalasi va hamkorlik

Vazni qariyb 1 tonnani tashkil etuvchi bunday yirik roverni Oy sirtiga yetkazish oson vazifa emas. Shu sababli, NASA ushbu missiyada xususiy sektor vakillari bilan hamkorlik qilishni koʻzda tutmoqda. Promise roverini manzilga yetkazish uchun Blue Origin kompaniyasining Blue Moon moduli yoki SpaceX kompaniyasining Starship koinot kemasidan foydalanilishi mumkin.

Loyiha rahbari Karlos Garsiya-Galan bu imkoniyatni "hayratlanarli" deb baholadi. Uning soʻzlariga koʻra, mavjud texnologiyadan foydalanish ham vaqtni, ham mablagʻni tejashga yordam beradi. Eng asosiysi, yadroviy quvvat manbai tufayli tadqiqotchilar Oy tunidan qoʻrqmasdan, sayyoramizning tabiiy yoʻldoshini har qanday nuqtasida tadqiqotlar olib borishlari mumkin boʻladi.

Ushbu missiya amalga oshsa, Promise Oy yuzasidagi eng kuchli va chidamlil roverga aylanadi. Bu esa kelajakda insoniyatning Oyda doimiy istiqomat qilishi uchun zarur boʻlgan infratuzilmani yaratishda hal qiluvchi rol oʻynashi kutilmoqda.