Roskosmos Popigay krateri kosmik suratlarini eʼlon qildi

Roskosmos davlat korporatsiyasi Krasnoyarsk oʻlkasida joylashgan va millionlab yillar oldin ulkan meteorit qulrashi natijasida hosil boʻlgan Popigay kraterining noyob suratlarini eʼlon qildi. Mazkur koinotdan va yerdan olingan tasvirlar sayyoramiz geologik tarixining eng yirik izlaridan birini yaqqol namoyon etadi hamda ilmiy jamoatchilik va keng ommada katta qiziqish uygʻotmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, diametri taxminan 100 kilometrni tashkil etuvchi Popigay krateri Yer yuzidagi toʻrtinchi eng yirik zarbali krater hisoblanadi. Mutaxassislar ushbu ulkan obyekt bundan 35,7 million yil muqaddam osmon jismining qulrashi oqibatida shakllanganini taʼkidlashmoqda.

• Popigay kraterining diametri: qariyb 100 kilometr
• Hosil boʻlgan davri: taxminan 35,7 million yil oldin
• Obyekt maqomi: YuNESKOning jahon geologik merosi roʻyxatida

Noyob geologik hudud va «Pestriye skali»

Eʼlon qilingan fotosuratlarda nafaqat umumiy kosmik koʻrinish, balki mazkur hududning diqqatga sazovor joylari ham muhrlangan. Xususan, tasvirlardan birida «Pestriye skali» (Rangdor qoyalar) урочищesi aks ettirilgan boʻlib, bu yerdagi togʻ jinslari kuchli meteorit zarbasi natijasida tashqariga otilib chiqqan va qadimiy hodisa izlarini shu kungacha saqlab qolgan.

Geografik jihatdan Popigay botigʻi Anabar platosi hududida joylashgan. Roskosmos oʻz suratlarida nafaqat kraterning oʻzini, balki shu mintaqadan oqib oʻtuvchi Anabar daryosining tabiat manzaralarini ham namoyish etgan. Bu esa mazkur olis hududning geografik va ekologik xususiyatlarini yaxshiroq tasavvur qilish imkonini beradi.

Jahon miqyosidagi ahamiyati

Mazkur noyob geologik tuzilmaning ahamiyati faqatgina ilmiy doiralar bilan cheklanib qolmaydi. 1991-yilda Popigay botigʻi oʻzining betakror geologik xususiyatlari tufayli YuNESKOning jahon geologik merosi obyektlari roʻyxatiga kiritilgan edi. Bu esa uning sayyoramiz tarixi uchun qanchalik muhim obida ekanini yana bir bor tasdiqlaydi.

Soʻnggi kosmik suratlar zamonaviy sunʼiy yoʻldosh texnologiyalari yordamida Yerdagi qadimiy kataklizmlar izlarini naqadar aniqlikda kuzatish mumkinligini koʻrsatib berdi. Roskosmosning ushbu tashabbusi ilm-fan ixlosmandlariga Yer yuzining millionlab yillar oldingi qiyofasini tasavvur qilish va sayyoramiz geologik evolyutsiyasini oʻrganishda muhim manba boʻlib xizmat qiladi.