Ilon Mask: 2029-yilga borib sunʼiy intellektni kosmosga koʻchirishga toʻgʻri keladi

Sunʼiy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi va uning ortib borayotgan energiya ehtiyoji kelgusida Yer yuzidagi jismoniy cheklovlarga duch kelishi kutilmoqda. Tadbirkor va muhandis Ilon Maskning maʼlum qilishicha, taxminan 2029-yilga borib orbitada joylashgan hisoblash markazlari sunʼiy intellekt quvvatlarini yanada oshirishning yagona imkoniyatiga aylanishi mumkin. Mazkur yondashuv zamonaviy texnologiyalar olamida yuzaga kelayotgan energetik tanqislik va infratuzilma muammolarini hal qilishning yangi bosqichi sifatida qaralayotgani bilan muhimdir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com nashrining xabar berishicha, ushbu strategik burilishga asosiy sabab sifatida elektr energiyasining yetishmasligi hamda yer ustida yangi yirik obyektlarni qurish uchun zarur boʻlgan ruxsatnomalarni olishdagi qiyinchiliklar koʻrsatilmoqda. Yer sharida sunʼiy intellekt maʼlumotlar markazlarining elektr energiyasini isteʼmol qilish koʻrsatkichlari keskin oshib borayotgani fonida, kosmik infratuzilma goyasiga qiziqish kundan-kunga ortib bormoqda.

Kosmik klasterlar va energiya muammosi

Mutaxassirlarning fikricha, asosiy goya ulkan hisoblash klasterlarini bevosita orbitaga joylashtirishdan iborat. Bu yerda ular yerusti energiya tarmoqlariga ortiqcha yuklama bermagan holda, quyosh panellari orqali uzluksiz va toʻgʻridan-toʻgʻri energiya olish imkoniyatiga ega boʻladilar. Bunday yechim Yer ekologiyasiga salbiy taʼsirni kamaytirgan holda, hisoblash quvvatlarini cheksiz kengaytirish yoʻlini ochib beradi.

Avvalroq, 2026-yilning fevral oyida SpaceX va xAI kompaniyalarining birlashuvi eʼlon qilingan edi. Oʻshanda birlashgan tuzilmaning bosh maqsadi sifatida orbitada maʼlumotlar markazlarini ishga tushirish va «aqlli Quyosh» tizimini yaratish belgilangani maʼlum qilingan edi. Ilon Mask oʻshanda ilk bor ikki-uch yil ichida kosmosda hisoblash quvvatlarini joylashtirish yer ustidagi yechimlarga qaraganda iqtisodiy jihatdan ancha foydali boʻlishini taʼkidlagan edi.

Loyiha oldidagi texnik toʻsiqlar

Biroq, ushbu ulkan tashabbus yoʻlida jiddiy toʻsiqlar va skeptik qarashlar ham mavjud. Jumladan, 2026-yilning aprel oyida SpaceX kompaniyasining oʻz ichida ham orbital sunʼiy intellekt markazlarining tijoriy jihatdan qanchalik hayotiy ekanligiga shubhalar borligi aniqlangan edi. Kompaniya oldindan roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlarida loyihaning texnik jihatdan oʻta murakkabligini va butun strategiya Starship raketasining muvaffaqiyatli parvozlariga bogʻliq ekanini tan olgan.

Shuningdek, 2026-yil iyul oyida Ilon Mask va OpenAI rahbari Sem Altman oʻrtasida yuzaga kelgan ommaviy bahs kosmik maʼlumotlar markazlari muammolari hali toʻliq hal etilmaganini koʻrsatdi. Maʼlum boʻlishicha, orbital infratuzilmani ommaviy ravishda joylashtirish arzon koʻp martali uchirish vositalari va sunʼiy yoʻldoshlarning sanoat miqyosidagi ishlab chiqarishi yoʻqligi sababli kechikmoqda. Bunday imkoniyatlar esa faqat 2030-yillardagina toʻlaqonli yuzaga kelishi mumkin.