Коррупционерларга жазо чораларини кескин кучайтирувчи қонун чиқмоқда
Юртимизда ривожланиш кушандаси бўлган коррупция ва порахўрлик балосига қарши кескин ва муросасиз кураш олиб борилмоқда. Давлат ва жамият бошқарувида адолат ҳамда шаффофликни таъминлаш мақсадида жиноят қонунчилигига муҳим ва тарихий ўзгартиришлар киритилмоқда. Бугун, 13 июнь куни Олий Мажлис Сенатининг ялпи мажлисида сенаторлар томонидан коррупциявий қилмишлар учун жазо чораларини мисли кўрилмаган даражада кучайтиришни назарда тутувчи янги қонун лойиҳаси бир овоздан маъқулланди. Бундан буён порахўрлик ботқоғига ботган кимсалар учун қонун устуворлиги аяб ўтирилмаслиги қатъий белгилаб қўйилди.
Мазкур қонуннинг ҳаётга татбиқ этилиши билан Жиноят кодексига илк бор «коррупцияга оид жиноятлар» деган мутлақо янги атама расман киритилди ва бундай тоифага кирувчи қилмишларнинг аниқ рўйхати шакллантирилди. Бу эса суд ва тергов жараёнларидаги турли чалкашликларга бутунлай барҳам беради.
Порахўрлар муддатидан олдин қамоқдан чиқмайди!
Янги қонунчиликдаги энг шов-шувли ва қатъий чекловлардан бири — пора олган, пора берган ҳамда бу жиноий занжирда воситачилик вазифасини бажарган шахсларга оид бўлди. Эндиликда ушбу жиноятлар учун судланган шахсларга нисбатан жазони ўташдан муддатидан илгари шартли равишда озод қилиш (УДО) институти мутлақо қўлланилмайди. Яъни, коррупцияга қўл урган кимсалар суд томонидан тайинланган жазо муддатини панжара ортида тўлиқ ўташга мажбур бўладилар.
Шунингдек, мансаб ва хизмат мавқеини суиистеъмол қилган ҳолда фирибгарлик содир этиш қилмиши Жиноят кодексининг 168-моддаси 3-қисмидан оғирроқ бўлган 4-қисмига ўтказилди. Бу дегани, мазкур жиноят учун илгари энг юқори жазо 8 йилгача озодликдан маҳрум қилиш бўлган бўлса, эндиликда айбдорлар 10 йилгача панжара ортига равона қилиниши мумкин.
Қуйидаги таҳлилий жадвал орқали Сенат томонидан маъқулланган ушбу қонуннинг энг муҳим йўналишлари ва киритилган ўзгартиришлар билан яқиндан танишиб чиқишингиз мумкин:
Жиноят тури ва ўзгартиришлар | Илгари қандай эди? | Янги қонун бўйича тартиб | Назорат тизимидаги ўзгаришлар | Санкция кучайтирилган соҳалар |
Пора олиш, бериш ва воситачилик | Муддатидан олдин чиқиш имкони бор эди | Шартли озод қилиш (УДО) тақиқланди | Ҳисоб палатасининг комплаенс назорат вазифаси бекор қилинди | Давлат харидлари ва бюджет тизими |
Мансабни суиистеъмол қилиб фирибгарлик этиш | Максимум 8 йилгача қамоқ жазоси | Энди 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиш | Давлат бошқарувида вазифалар такроланиши олди олинди | Хусусий (нодавлат) ташкилот хизматчисини сотиб олиш |
Хизматчиларни сотиб олиш ва «ғаразгўйлик» мезони
Қонун билан нафақат давлат сектори, балки нодавлат (хусусий) ташкилотлар хизматчиларини ҳам пул ёки моддий бойликлар эвазига оғдириб олиш (сотиб олиш) жинояти учун жавобгарлик сезиларли даражада оширилди. Жиноят кодексининг бир қатор моддаларига қилмишнинг «ғаразгўйлик ниятларида» содир этилиши жазони оғирлаштирувчи янги квалификация белгиси сифатида киритилди.
Бундан ташқари, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексда давлат харидларини амалга ошириш ва бюджет тизими маблағларини талон-торож қилиш, қонунбузарликларга йўл қўйиш билан боғлиқ ҳолатлар учун маъмурий жазо чоралари янада кескинлаштирилди.
Сенаторлар фикри: Халқ вакилларининг таъкидлашича, ушбу янги ҳуқуқий механизмларнинг ҳаётга жорий этилиши юртимизда жиноят учун жазонинг муқаррарлигини таъминлашга, давлат маблағларининг талон-торож қилинишига чек қўйишга ҳамда халқаро майдонда Ўзбекистоннинг нуфузини янада юксалтиришга хизмат қилади.
Юртимиздаги коррупцияга қарши кескин курашлар, қонунчиликдаги энг сўнгги шов-шувли ўзгаришлар, Сенат қарорлари ва кундалик ҳаётимизга оид энг қайноқ, ишончли хабарларни ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!
Изоҳлар 0
…