Туғилган кунингиз пул муомаласида қандай хато қилишингизни кўрсатади

Пул кўпинча катта харидлар туфайли эмас, кундалик ҳаётда такрорланадиган одатлар сабаб йўқолади. Кимдир ҳаддан ташқари сахийлик қилади, кимдир имконият олдида иккиланади, бошқаси эса харажатларини умуман ҳисобламайди.

Туғилган кун рақамларига асосланган ушбу талқин қайси молиявий хатога кўпроқ мойил бўлишингиз мумкинлигини кўрсатади. Бироқ бу илмий ташхис ёки молиявий башорат эмас — матнни ўз одатларингизни таҳлил қилишга хизмат қиладиган кўнгилочар машқ сифатида қабул қилиш лозим.

1, 10, 19, 28: ҳаммасини бериш ёки умуман қарор қилмаслик

Бу саналарда туғилганлар мустақил, ташаббускор ва катта мақсадларни кўзлайдиган инсонлар сифатида тасвирланади. Бироқ пул масаласида улар икки қарама-қарши ҳолатдан бирига тушиб қолиши мумкин.

Биринчи ҳолатда инсон ўзини сахий кўрсатиш учун ортиқча пул тарқатади. Дўстлар ҳисобига тўлайди, қариндошларига доимий ёрдам беради ёки имкониятидан қиммат совғалар харид қилади.

Иккинчи ҳолатда эса у сармоя киритиш учун «энг яхши имконият»ни кутиб, ҳеч қандай қарор қабул қилмайди. Натижада пул ҳисобда туради, инфляция таъсирида қадрсизланади ёки даромад келтириши мумкин бўлган имконият қўлдан чиқади.

Улар учун муҳим қоида:

Сахийлик молиявий режани бузмаслиги, эҳтиёткорлик эса ҳаракатсизликка айланмаслиги керак.

Ёрдам учун алоҳида лимит белгилаш ва ҳар бир сармояни мукаммал қилишга уринмасдан, кичик миқдордан бошлаш фойдали бўлиши мумкин.

2, 11, 20, 29: шубҳа сабаб имкониятдан кечиш

Бу гуруҳ вакиллари қарорни қабул қилишдан олдин барча хавфларни ҳисоблашга мойил бўлиши мумкин. Улар пул йўқотишдан қўрқади, шунинг учун ҳар бир таклифни узоқ текширади.

Эҳтиёткорлик молияда керак. Аммо ортиқча шубҳа яхши имкониятларни ҳам хавфдек кўрсатади.

Бундай инсонлар:

• маошни оширишни сўрашга уялади;

• янги ишга ҳужжат топширишни кечиктиради;

• кичик бизнес бошлашдан қўрқади;

• билим етарли бўлса ҳам, ўзини тайёр эмас деб ҳисоблайди;

• нарх кўтарилиб кетганидан кейингина ҳаракат қилади.

Натижада пул бевосита сарфланмайди, аммо эҳтимолий даромад йўқотилади. Бу ҳам молиявий зарарнинг бир шаклидир.

Уларга қарор учун аниқ муддат белгилаш ёрдам беради: маълумотни тўплаш, хавфни баҳолаш ва белгиланган куни танлов қилиш.

3, 12, 21, 30: ўжарлик қимматга тушиши мумкин

Ушбу саналарда туғилганлар ўз фикрини ҳимоя қиладиган ва бошлаган ишидан осонликча қайтмайдиган инсонлар сифатида талқин қилинади.

Бу хусусият муваффақиятга олиб бориши мумкин. Аммо нотўғри қарорга ҳам худди шундай қаттиқ ёпишиб олинса, зарар катталашади.

Масалан, инсон:

• иш бермаётган бизнесга яна пул қўшади;

• қиммати тушаётган активни хато қилганини тан олмаслик учун ушлаб туради;

• фойдасиз хизматдан воз кечмайди;

• бошқаларнинг асосли огоҳлантиришини инкор қилади;

• «мен албатта ҳақман» деган фикр билан янги маълумотни қабул қилмайди.

Молиявий қарорни ўзгартириш мағлубият эмас. Баъзан зарарни эртароқ тўхтатиш — энг фойдали қарор.

Ҳар бир йирик харажат ёки сармоя учун олдиндан «қайси ҳолатда тўхтайман?» деган шарт белгилаб қўйиш ўжарликнинг таъсирини камайтиради.

4, 13, 22, 31: меҳрибонлик молиявий чегарани бузади

Бу саналарда туғилганлар бошқаларнинг муаммосига бефарқ бўлмайдиган, ёрдам сўралса рад эта олмайдиган инсонлар сифатида кўрсатилади.

Улар пулни фақат шахсий эҳтиёж деб эмас, яқинларини қўллаб-қувватлаш воситаси деб билади. Аммо доимий молиявий ёрдам аста-секин мажбуриятга айланиши мумкин.

Хавфли ҳолатлар:

• қайтарилмайдиган қарзларни такрор-такрор бериш;

• ўз эҳтиёжини кечиктириб, бошқалар муаммосини ҳал қилиш;

• айбдорлик ҳисси туфайли пул бериш;

• «йўқ» дейишдан қўрқиш;

• ўзининг захира маблағини ҳам тарқатиш.

Ёрдам бериш яхши фазилат, аммо у инсоннинг ўзи қарзга ботишига олиб келмаслиги керак.

Қарз беришдан олдин икки савол муҳим: бу маблағ қайтмаса ҳам молиявий аҳволим бузилмайдими ва ёрдам ҳақиқатан муаммони ҳал қиладими?

5, 14, 23: хафалик янги имкониятларни ёпади

Бу гуруҳ вакиллари эркинликни қадрлайди, босим ва адолатсиз муносабатни оғир қабул қилади. Хафа бўлганида эса одамлардан узоқлашиб, барча ишни ёлғиз қилишга уриниши мумкин.

Бироқ кўплаб молиявий имкониятлар инсонлар орқали келади:

• янги иш таклифи;

• ҳамкорлик;

• мижоз тавсияси;

• фойдали танишув;

• тажрибали инсоннинг маслаҳати.

Бир мартаги салбий тажриба сабаб ҳаммага ишончни йўқотиш даромад йўлларини ҳам қисқартиради.

Бундай инсоннинг пули кўпинча харидда эмас, узилган алоқаларда йўқолади. У яхши ҳамкордан, мижоздан ёки ривожланиш имкониятидан воз кечиши мумкин.

Чегара сақлаш зарур, аммо хафаликни узоқ вақт олиб юриш ҳар доим ҳам ўзини ҳимоя қилиш эмас.

6, 15, 24: кўнгилхушлик ва ҳашамат назоратдан чиқади

Ушбу саналарда туғилганлар ҳаётдан завқ олишни, чиройли муҳитни ва қулайликни қадрлайдиган инсонлар сифатида талқин қилинади.

Муаммо лаззатланишда эмас. Муаммо — ҳар бир истакни дарҳол амалга ошириш зарурати пайдо бўлганида.

Пул қуйидагиларга тез сарфланиши мумкин:

• қиммат ресторан ва тадбирларга;

• бренд учун ортиқча тўловга;

• керагидан қиммат саёҳатларга;

• бошқаларга таъсир қилиш учун харидларга;

• кайфиятни кўтариш мақсадидаги режасиз буюртмаларга.

Бундай инсон «мен бунга лойиқман» деган фикр билан харажатни оқлайди. Аммо ўзини мукофотлаш одатга айланса, даромад ошгани сари сарф ҳам кўпаяди.

Кўнгилхушлик учун олдиндан алоҳида бюджет ажратиш ҳаёт завқини йўқотмасдан, молиявий тартибни сақлашга ёрдам беради.

7, 16, 25: пул қаерга кетгани номаълум бўлиб қолади

Бу саналарда туғилганларда катта ва кўзга ташланадиган харидлар бўлмаслиги мумкин. Аммо ой охирида ҳисобдаги маблағ кутилганидан анча кам чиқади.

Асосий сабаб — майда, такрорий ва назорат қилинмайдиган харажатлар:

• ҳар куниги кофе ёки тайёр овқат;

• фойдаланилмайдиган обуналар;

• таксига ортиқча пул;

• ўйин ва иловалардаги кичик тўловлар;

• режасиз онлайн харидлар;

• нақд пулнинг ҳисобсиз сарфланиши.

Ҳар бир тўлов алоҳида қаралганда арзимасдек кўринади. Аммо бир ой ёки бир йил давомида улар катта маблағга айланади.

Ушбу гуруҳ учун энг фойдали одат — камида 30 кун давомида барча харажатларни ёзиб бориш. Кўпинча муаммо даромад камлигида эмас, пул оқимининг кўринмаслигида бўлади.

8, 17, 26: ишончсизлик ўсишни чеклайди

Бу саналарда туғилганлар назоратни яхши кўрадиган, масъулиятли ва талабчан инсонлар сифатида кўрсатилади. Улар ишни бошқага топширишдан кўра, ўзлари бажаришни ишончлироқ деб ҳисоблаши мумкин.

Бу дастлаб маблағни тежайдигандек кўринади. Аммо инсон барча вазифани ўзи бажарса, унинг вақти етишмай қолади.

Масалан, тадбиркор:

• ҳисоб-китобни ўзи юритади;

• реклама билан ўзи шуғулланади;

• буюртмаларни ўзи қабул қилади;

• ходимларнинг ҳар бир қадамини текширади;

• вазифа топшириш ўрнига кечасигача ишлайди.

Натижада бизнес ўсмайди, янги мижозларга вақт қолмайди ва инсон чарчайди. Пул бевосита йўқолмаса ҳам, даромад чегараланиб қолади.

Вазифани бошқага топшириш назоратни йўқотиш эмас. Бу вақтни юқори қийматли ишларга ажратиш имконидир.

9, 18, 27: ҳаммага ёрдам бериб, ўзини унутиш

Бу гуруҳ вакиллари сахий, ҳамдард ва бошқаларнинг ташвишини ўзиникидай қабул қиладиган инсонлар сифатида тасвирланади.

Улар пул сўралмаса ҳам ёрдам таклиф қилиши, бошқаларнинг қарзини тўлаши ёки доимий равишда бировнинг харажатини кўтариши мумкин.

Муаммо шундаки, улар кўпинча ўз келажаги учун маблағ ажратишни худбинлик деб қабул қилади. Пенсия, таълим, уй-жой ёки захира фондини кейинга қолдириб, ҳозирги пайтда бошқаларга ёрдам беришни танлайди.

Аммо молиявий жиҳатдан заиф инсон узоқ муддат давомида ҳеч кимга барқарор ёрдам бера олмайди.

Улар учун муҳим тартиб:

1. Аввало зарур харажатларни қоплаш.

2. Захира маблағини ажратиш.

3. Шахсий мақсадлар учун жамғариш.

4. Шундан кейингина ёрдам учун бюджет белгилаш.

Ўзингизни ҳимоя қилиш меҳрибонликнинг акси эмас — уни узоқ муддат сақлаб қолиш шартидир.

Пул йўқотиш ҳар доим харажат дегани эмас

Молиявий зарар фақат ҳамёндан чиқиб кетган маблағ билан ўлчанмайди. У турли шаклда намоён бўлади:

Шунинг учун «пулим қаерга кетди?» деган саволдан ташқари, «қайси қарорим менга даромад олишга тўсқинлик қилди?» деган саволни ҳам бериш керак.

Туғилган сана молиявий тақдирни белгилайдими?

Инсоннинг пул билан муносабати туғилган кунига боғлиқ эканини тасдиқлайдиган илмий далиллар мавжуд эмас. Молиявий одатларга тарбия, даромад даражаси, билим, оилавий муҳит, иқтисодий шароит ва шахсий тажриба таъсир қилади.

Бир хил санада туғилган икки инсоннинг бири тежамкор, иккинчиси эса исрофгар бўлиши мумкин. Шу сабаб бу тавсифларни қатъий ҳақиқат сифатида қабул қилиш тўғри эмас.

Аммо рўйхатдаги бирор одат сизга таниш бўлса, уни таҳлил қилиш фойдали:

«Менинг пулим ҳақиқатан қаерда йўқоляпти — харидлардами, қарорсизликдами ёки нотўғри муносабатлардами?»

Энг катта ўзгариш ҳисоб юритишдан бошланади

Қайси санада туғилганингиздан қатъи назар, молиявий йўқотишларни камайтириш учун учта оддий қадам муҳим:

• барча даромад ва харажатларни қайд этиш;

• камида бир неча ойлик захира маблағини шакллантириш;

• катта қарорларни ҳиссиёт эмас, ҳисоб асосида қабул қилиш.

Рақамлар фақат қизиқарли ишора бериши мумкин. Пулни сақлаш ва кўпайтириш эса режа, интизом ҳамда кундалик қарорларга боғлиқ.

Сизнинг туғилган санангизга тегишли тавсиф молиявий одатларингизга қанчалик мос келди? Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!