Нега баскетбол тўпи айнан оловранг рангда бўлади?

Баскетбол спорти 1891 йилда АҚШнинг Массачусетс штатидаги Спрингфилд шаҳрида YMCA жисмоний тарбия ўқитувчиси Жеймс Нейсмит томонидан ихтиро қилинган. У куз ва қиш ойларида бино ичида ўйналадиган, футболга қараганда хавфсизроқ ва камроқ жароҳатли янги жамоавий ўйин яратишни мақсад қилган.

Дастлаб баскетбол учун махсус тўп бўлмаган. Нейсмит оддий тўқ жигарранг чарм футбол тўпидан фойдаланган. Ҳатто саватлар ҳам ҳозиргидек эмас, балки юқори устунларга маҳкамланган оддий шафтоли саватларидан иборат бўлган.

1890 йиллар охирига келиб баскетбол учун махсусроқ тўплар ишлаб чиқарила бошлади. Бироқ улар ҳам тўқ жигарранг чармдан тайёрланган ва матоли боғичлар билан бириктирилган эди. Бу боғичлар тўпнинг сакрашини нотекис ва олдиндан аниқлаш қийин қилиб қўярди. Кейинчалик резина ва синтетик материаллардан тайёрланган замонавий тўпларга ўтила бошланди.

Нега тўп оловрангга айланди?

1940-йилларнинг охирида резина, чарм ва синтетик материаллардан тайёрланган қолипли тўплар пайдо бўлиб, 1949 йилга келиб уларнинг ўлчами ва вазни стандартлаштирилди. Аммо тўпнинг ранги ҳали ҳам тўқ жигарранг эди.

1950-йилларда Чикаголик жисмоний тарбия устози ва мураббий Пол «Тони» Хинкл бу рангнинг жиддий камчилигини пайқади. Тўқ жигарранг тўп тезкор ўйин вақтида майдондаги футболчилар орасида ҳам, узоқдан қараётган мухлислар учун ҳам етарлича яққол кўринмасди.

Шунда Хинкл тўпни ёруғ оловранг рангга бўяшни таклиф қилди. Янги ранг тўпни анча осон кўриш имконини берди. Бу оддий, аммо самарали ғоя тезда оммалашди ва оловранг тўп АҚШдаги жамоалар, спорт заллари ва мусобақаларда кенг қўлланила бошланди.

Бугун айрим лигалар ва мусобақаларда бошқа ранг ёки турли нақшларга эга тўплардан ҳам фойдаланилади. Шунга қарамай, оловранг баскетбол тўпи спортнинг энг таниш белгиларидан бири бўлиб қолган. Мазкур ранг нафақат эстетик кўриниш, балки ўйинни майдонда ва экран орқали кузатишни осонлаштириши билан ҳам муҳим аҳамиятга эга.