Ўзига бўлган ишончни оширишнинг 5 самарали усули

Ўзига бўлган ишонч туғма хусусият эмас, уни кундалик одатлар ва тажриба орқали ривожлантириш мумкин. Психологияда ўз-ўзига самарадорлик — яъни инсоннинг муайян вазифани уддалай олишига бўлган ишончи — мотивация ва натижаларга сезиларли таъсир кўрсатиши аниқланган.

1. Кичик ғалабалардан бошланг

Ҳар куни уддалаш мумкин бўлган кичик вазифаларни белгилаш ва уларни охирига етказиш инсонда “мен буни қила оламан” деган ишончни кучайтиради. Тадқиқотларда айнан муваффақиятли тажриба ўзига ишончни шакллантирувчи энг кучли омиллардан бири экани кўрсатилган.

2. Мақсадни аниқ қўйинг

“Кўпроқ ўқийман” ёки “яхшироқ бўламан” дейишдан кўра, аниқ ва ўлчаб бўладиган мақсад белгилаш самаралироқ. Катта вазифани кичик босқичларга бўлиш эса жараённи назорат қилиш ва натижани кўришни осонлаштиради.

3. Ўзингизни бошқалар билан эмас, кечаги ҳолатингиз билан таққосланг

Доимий таққослаш, айниқса ижтимоий тармоқлардаги идеал тасвирлар билан солиштириш, ўз имкониятларингизни нотўғри баҳолашингизга олиб келиши мумкин. Бунинг ўрнига, олдинги натижаларингизни кузатиб, қайси жиҳатларда ривожланганингизни қайд этинг.

4. Хатодан қўрқманг, ундан фойдаланинг

Муваффақиятсизликни “мен қобилиятсиз эканман” деган хулосага айлантириш ўрнига, уни тажриба ва кейинги уриниш учун маълумот сифатида қабул қилиш фойдалироқ. Тадқиқотлар маҳоратни ривожлантиришга қаратилган мақсадлар қийинчиликларни ўрганиш жараёнининг табиий қисми сифатида кўришга ёрдам беришини кўрсатади.

5. Қўллаб-қувватловчи муҳит яратинг

Сизни доимий равишда камситадиган эмас, хатоларингизни кўрсатиб, ривожланишингизга ёрдам берадиган инсонлар билан мулоқот қилиш муҳим. Ижобий фикр-мулоҳаза, далда ва бошқаларнинг муваффақиятини кузатиш ҳам ўзига бўлган ишончни шакллантиришга хизмат қилиши мумкин.

Энг муҳими, ўзига ишонч бирдан пайдо бўладиган ҳолат эмас — у кичик қадамлар, такрорий ҳаракат ва реал натижалар орқали аста-секин шаклланади. Бугун ўзингизга берган кичик ваъдангизни бажаришингиз ҳам эртанги ишончингиз учун муҳим қадам бўлиши мумкин.