“Интернет отаси” Винтон Серф 83 ёшида Google компаниясидан истеъфога чиқмоқда

Замонавий интернет технологияларининг асосчиларидан бири, дунёга “Интернет отаси” номи билан танилган Винтон Серф технология оламидаги кўп йиллик фаолиятини якунламоқда. 83 ёшли олим келаси ҳафтадан бошлаб Google компаниясидаги вице-президентлик ва “бош интернет-эвангелист” лавозимидан расман истеъфога чиқади. Бу ҳақда Лауде институти томонидан ташкил этилган Опен Фронтиер конференциясида маълум қилинди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Тадбир давомида УК Беркелей профессори ва РИСК процессор архитектураси асосчиси Даве Паттерсон сўзга чиқиб, Винтон Серфнинг Google'даги 20 йиллик самарали фаолиятини алоҳида эътироф этди. Паттерсоннинг таъкидлашича, Серфнинг технология оламига қўшган ҳиссаси беқиёс ва унинг нафақага чиқиши бутун бир даврнинг якунланишини англатади. Ҳозирча Google расмийлари ушбу маълумот юзасидан қўшимча изоҳ беришмаган.

Винтон Серф ва унинг ҳамкасби Роберт Каҳн бугунги кунда биз билган глобал тармоқнинг асоси бўлган ТКП/ИП протоколларини ишлаб чиққан архитекторлар ҳисобланади. 1970-йилларда яратилган ушбу қоидалар тўплами турли компьютер тармоқларининг бир-бири билан мулоқот қилишига имкон берган. Ушбу улкан хизматлари учун Серф кўплаб нуфузли мукофотлар, жумладан, Туринг мукофоти ва АҚШнинг энг олий фуқаролик мукофоти — Президент Озодлик медали билан тақдирланган.

Технология оламидаги мерос

2005-йилдан буён Google жамоасида фаолият юритиб келаётган Серф нафақат техник ечимлар, балки интернетни бутун дунё бўйлаб оммалаштириш ва унинг очиқлигини таъминлаш билан шуғулланган. Унинг фаолияти давомида интернет кичик бир илмий лойиҳадан инсоният ҳаётининг ажралмас қисмига айланди. Бугунги кунда Ўзбекистонда ҳам рақамли иқтисодиёт ва IT-соҳасининг жадал ривожланиши айнан Серф пойдеворини қўйган очиқ протоколлар асосига қурилган.

Конференция давомида Серф сунъий интеллект (AI) соҳасининг келажаги ҳақида ҳам ўз мулоҳазаларини билдирди. Унинг фикрича, ҳозирги кунда AI моделлари бир нечта йирик лабораториялар қўлида марказлашиб қолгани интернетнинг дастлабки марказлашмаган табиатига зиддир. Бироқ, мутахассис келажакда автоном ишловчи AI-агентларининг пайдо бўлиши компанияларни яна очиқ ва стандартлашган протоколларга қайтишга мажбур қилишини башорат қилди.

“Турли манбалардан олинган бир нечта агентларнинг бир-бири билан ўзаро алоқада бўлиши интероперабеллик (тизимларнинг ўзаро мослиги) ва стандартлаштириш талабини келтириб чиқаради”, — дея таъкидлади Винтон Серф. Унинг фикрича, ушбу стандартларни биринчилардан бўлиб белгилаб берган компаниялар бўлажак “агентлик иқтисодиёти”да катта таъсир кучига эга бўлади.

Винтон Серфнинг истеъфоси технология дунёси учун катта йўқотиш бўлса-да, у қолдирган очиқ ва глобал тармоқ тамойиллари янги авлод дастурчилари ва муҳандислари учун йўлчи юлдуз бўлиб хизмат қилишда давом этади. Унинг фаолияти давомида эришган ютуқлари қуйидагиларни ўз ичига олади:

• ТКП/ИП протоколларининг яратилиши;
• Интернетнинг глобал миқёсда оммавийлашиши;
• Очиқ кодли тизимлар ва стандартларни қўллаб-қувватлаш;
• Рақамли технологиялар хавфсизлиги ва очиқлиги бўйича халқаро ташаббуслар.