Геомагнит бўронлар ер юзидаги ҳароратни кескин ўзгартириши аниқланди

2 дақиқа ўқиш7.3K
Геомагнит бўронлар ер юзидаги ҳароратни кескин ўзгартириши аниқланди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
  • Янги илмий тадқиқотларга кўра, кучли геомагнит бўронлари сайёрамизнинг айрим ҳудудларида об-ҳаво шароитларини бир сутка ичида ўнлаб даражага ўзгартириб юбориш имкониятига эга.
  • Геопҳйсикал Ресеарч Леттерс журналида эълон қилинган бу иш 67 йиллик метеорологик маълумотлар таҳлилига асосланган бўлиб, 1950-йиллардан буён кузатилган барча йирик геомагнит тебранишлар ўрганиб чиқилди.

Қуёшдаги фаоллик ва геомагнит бўронларнинг Ер атмосферасига таъсири аввал тахмин қилинганидан анча кучлироқ экани маълум бўлди. Янги илмий тадқиқотларга кўра, кучли магнит бўронлари сайёрамизнинг айрим ҳудудларида об-ҳаво шароитларини бир сутка ичида ўнлаб даражага ўзгартириб юбориш имкониятига эга. Бу кашфиёт космик об-ҳаво ва ер усти иқлими ўртасидаги боғлиқлик ҳақидаги тасаввурларни тубдан ўзгартирмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Геопҳйсикал Ресеарч Леттерс журналида эълон қилинган тадқиқот 67 йиллик метеорологик маълумотлар таҳлилига асосланган. Олимлар ЭРА5 атмосфера реанализи базасидан фойдаланиб, 1950-йиллардан буён кузатилган барча йирик геомагнит тебранишларни ўрганиб чиқдилар. Натижалар шуни кўрсатдики, Қуёшдан келаётган плазма оқимлари ва чақнашлар Ер магнитосферасига урилганда, бу нафақат алоқа тизимларига, балки қуйи атмосфера қатламларидаги ҳарорат ва босимга ҳам бевосита таъсир қилади.

Об-ҳаво аномал даражада ўзгариши мумкин

Тадқиқот муаллифларининг таъкидлашича, магнит бўронлари даврида ҳарорат, ёғингарчилик миқдори ва радиация балансида яққол оғишлар кузатилади. Айниқса, Шимолий Америка минтақасида, хусусан, қиш мавсумида бу таъсир жуда юқори. Айрим ҳолатларда ҳаво ҳароратининг ўзгариши ўнлаб даражага етиши қайд этилган, бу эса Қуёшнинг 11 йиллик сикли давомида кузатиладиган оддий тебранишлардан (даражанинг ўндан бир қисми) бир неча баробар кучлироқдир.

Ушбу жараённинг механизми "пастга йўналтирилган" энергия узатиш тамойили билан тушунтирилади. Қуёш бўронлари энергияси дастлаб ионосфера ва атмосферанинг юқори қатламларига таъсир кўрсатади. Сўнгра бу энергия стратосферадаги қутб уюрмалари (полар вортех) ва кучли ҳаво оқимлари (жет стреам) орқали пастга узатилиб, биз яшайдиган тропосферадаги об-ҳаво харитасини қайта шакллантиради.

Прогнозлар аниқлиги ошади

Ҳозирги вақтда амалдаги метеорологик ва иқлимий моделлар геомагнит бўронларнинг об-ҳавога бундай тезкор таъсирини ҳисобга олмайди. Бу эса кутилмаган экстремал об-ҳаво ҳодисаларининг башорат қилинмаслигига сабаб бўлиши мумкин. Олимларнинг фикрича, космик об-ҳаво параметрларини прогноз тизимларига интеграция қилиш об-ҳаво маълумотларининг аниқлигини сезиларли даражада оширади.

Тадқиқот давомида қуйидаги асосий қонуниятлар аниқланган:

  • Магнит бўронларининг таъсири қиш ойларида бошқа мавсумларга қараганда кучлироқ намоён бўлади;
  • Бўрон қанчалик кучли бўлса, атмосферадаги оғишлар шунчалик чизиқли равишда ортиб боради;
  • Ёғингарчилик миқдори бўронлардан сўнг айрим ҳудудларда кескин камайиши кузатилади;
  • Эффектлар глобал эмас, балки минтақавий характерга эга бўлиб, асосан юқори кенгликларда яққол сезилади.
Ixbt.com маълумотларига кўра, ушбу илмий иш Қуёш фаоллиги ва Ер иқлими ўртасидаги мураккаб занжирни тушунишда янги қадам бўлди. Гарчи иқлим жараёнлари жуда кўп омилларга боғлиқ бўлса-да, эндиликда геомагнит омилни инкор этиб бўлмаслиги исботланди. Бу эса келажакда табиий офатларни олдиндан аниқлашда муҳим аҳамият касб этади.

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?