ABD Başkanı Donald Trump, İran tarafından çatışmanın çözümü için sunulan teklifleri sonuna kadar okumadığını açıkladı. 11 Mayıs'ta gazetecilerle yaptığı görüşmede, Tahran'ın gönderdiği belgelere vakit harcamak istemediğini açıkça belirtti.
“Onları sonuna kadar okumadım bile. Zamanımı okumaya harcamamaya karar verdim,” dedi Trump.
Bununla birlikte ABD lideri, İran'ın tekliflerini çok sert bir ifadeyle değerlendirdi. Belgeleri “çöp yığını” olarak nitelendirdi ve bunların Washington için kabul edilemez olduğunu belirtti.
Trump'a göre, mevcut ateşkes rejimi oldukça istikrarsız bir durumda. Durumu ağır hasta birinin durumuna benzeten Trump, hayatta kalma ihtimalinin çok düşük olduğunu vurguladı.
“Doktor içeri girer ve size sevdiğiniz birinin hayatta kalma şansının yaklaşık yüzde 1 olduğunu söyler,” diyerek durumu tasvir etti ABD Başkanı.
Buna rağmen Trump, İran konusunda “dünyadaki en iyi plana” sahip olduğunu da söyledi. Ancak bu planın detaylarını açıklamadı. Bu durum, Washington ile Tahran arasındaki müzakereler etrafındaki belirsizliği daha da artırıyor.
Bir gün önce de Trump, İran'ın savaşı durdurmaya yönelik Amerikan teklifine verdiği yanıtı reddetmiş ve bunu “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirmişti. Edinilen bilgilere göre İran, tekliflerini Pakistanlı arabulucular aracılığıyla ABD tarafına iletti.
Tahran taleplerinde tazminat ödenmesi, Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrol kurulması, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların iadesi konularını öne sürdü. Bu taleplerin Washington tarafından sert bir şekilde karşılandığı görülüyor.
Taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklar birkaç büyük konu etrafında dönüyor. Bunların en önemlileri; İran'ın nükleer programı, uranyum zenginleştirme süreci, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş malzeme stokları, nükleer tesislerin sökülmesi, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği güvenliği ve genel ateşkes formatıdır.
ABD, Hürmüz Boğazı'nın hızla açılmasını, gemi trafiği güvenliğinin sağlanmasını ve İran'ın nükleer silah üretmeyeceğine dair kesin garantiler verilmesini talep ediyor. İran ise bu konuları ayrı müzakereler yoluyla çözmek, yaptırımları hafifletmek ve kendi çıkarlarının gözetilmesini istiyor.
Mevcut durumda iki tarafın pozisyonları birbirinden oldukça uzak görünüyor. Trump'ın sert açıklamaları diplomatik süreci daha da karmaşıklaştırabilir. Çünkü müzakere masasına dönmek için sadece belge değil, siyasi irade de gerekiyor.
Kısacası, İran teklif gönderdi, Trump ise neredeyse okumadan reddetti. Hürmüz, nükleer program ve yaptırımlar konusundaki anlaşmazlıklar devam ediyor. Bu durum, bölgedeki durumun hala çok hassas ve patlamaya hazır olduğunu gösteriyor.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
