Viking Kelimeleri ABD Bağımsızlık Bildirgesi'ne Nasıl Girdi?

Bağımsızlık Bildirgesi'ndeki ünlü ifadeler, yüzyıllar boyunca şekillenen dil ve kültür tarihini bünyesinde barındırıyor. Uzmanlar, belgedeki bazı kelimelerin kökeninin sadece Roma veya Avrupa medeniyetine değil, Vikingler dönemine kadar uzandığını belirtiyor. BBC'nin haberine göre, 4 Temmuz 1776'da kabul edilen

ABD Bağımsızlık Bildirgesi, sadece yeni bir devletin kuruluşunu ilan etmekle kalmadı, aynı zamanda insanlık tarihinin en ünlü siyasi belgelerinden biri haline geldi. Özellikle belgedeki "Tüm insanlar eşit yaratılmıştır", "Yaşam", "Özgürlük" ve "Mutluluğun peşinden koşma hakkı" gibi ifadeler, günümüze kadar hukukçular, tarihçiler ve dilbilimciler arasında tartışmalara neden olmaktadır.

Tarihçilere göre, bildirgenin metnini hazırlayan Thomas Jefferson, belgeyi mümkün olduğunca sade, anlaşılır ve tüm koloniler tarafından kabul edilebilecek bir üslupla yazmaya çalıştı. Aynı zamanda, bu metnin Amerikan halkının ruhunu ve dünya görüşünü de yansıtmasını istedi. Uzmanların dikkatini çeken en ilginç noktalardan biri, belgedeki «happiness» ("mutluluk") kelimesinin tarihidir.

İrlanda'daki Cork Üniversitesi profesörü Tom Birkett'e göre, bu kelime Eski İskandinav dilindeki «happ» teriminden türemiş olup, başlangıçta "şans", "mutlu kader" veya "iyi nasip" anlamlarını taşıyordu. Bu terimi Britanya'ya 8. ve 9. yüzyıllarda gelen Vikingler taşımıştır. İlk dönemlerde "happy" kelimesi kişinin şanslı veya kader tarafından desteklendiği anlamına gelirken, zamanla anlamı değişerek neşe, memnuniyet ve refah kavramlarıyla ilişkilenmeye başladı.

17. ve 18. yüzyıllarda Avrupa'da Aydınlanma Çağı başladığında, insan kaderinin sadece şansa değil, kendi iradesine ve çabasına da bağlı olduğu fikri yaygınlaştı. Böylece "mutluluk" kavramı yeni bir anlam kazandı ve Thomas Jefferson bunu insanın temel haklarından biri olarak bildirgeye ekledi. Araştırmacılara göre, belgede doğrudan "mutluluğa ulaşmak" değil, «mutluluğun peşinden koşma hakkı» ifadesinin yer alması tesadüf değildir. Bu, insanın her zaman hayatını iyileştirmeye çalışmak hakkına sahip olduğu anlamına gelir. Ayrıca, bildgedeki «liberty» ("özgürlük") kelimesinin de uzun bir tarihi vardır. Latince «libertas» teriminden türemiş olup, Antik Roma'da kölelikten azat edilmiş kişi statüsünü ifade ediyordu. Daha sonra bu kelime Fransızca üzerinden İngilizceye geçerek bugünkü "özgürlük" kavramına dönüştü.

Cambridge Üniversitesi profesörü Philippa Steel'e göre, "özgürlük" fikri çeşitli medeniyetlerde binlerce yıl boyunca şekillenmiş olup, bildirge bu tarihi mirasın bir devamı olarak kabul edilir. Ancak belgenin kabul edildiği dönemde bu hak tüm insanlara eşit şekilde uygulanmamıştı. Çünkü ABD'nin kurucularının bazıları köle sahibiydi ve hakları uygulamada herkes için sağlamamıştı. Araştırmacılar başka bir ilginç noktaya daha dikkat çekti. Bildirgedeki «government» ("hükümet") terimi de Antik Yunanca'daki «kybernao» – "gemiyi yönetmek" anlamına gelen kelimeden türemiştir. Daha sonra Latince ve Fransızca üzerinden İngilizceye geçmiştir. Günümüzde ise tam olarak bu kökten "cyber" (siber) gibi terimler ortaya çıkmıştır.

Uzmanlara göre bildirge, sadece bağımsızlık hakkında siyasi bir beyan değil, aynı zamanda binlerce yıl boyunca şekillenen dil, kültür ve felsefi bakış açılarını sentezleyen eşsiz bir belgedir. İçindeki her ünlü ifadenin arkasında Antik Roma, Germen kabileleri, Vikingler ve Aydınlanma Çağı düşünürlerinin fikirleri yatmaktadır. Tarihçiler, tam da bu yönlerin ABD Bağımsızlık Bildirgesi'ni iki buçuk asır geçmesine rağmen hala tartışmaların merkezinde tuttuğunu belirtiyor. Bu belge, sadece Amerikan devlet yapısının bir sembolü değil, aynı zamanda dil, hukuk ve siyasi düşünce tarihini incelemede en önemli kaynaklardan biri olarak değerlendiriliyor.