Trump Ay'da hak iddia etti: Uluslararası hukuk buna ne diyor?

ABD Başkanı Donald Trump Ay ile ilgili sıra dışı bir paylaşım yaptı. 6 Eylül'de Truth Social'daki sayfasında Ay görseli, ABD bayrağı ve «The moon is ours» — «Ay bizimdir» yazılı bir fotoğraf paylaştı.

Ancak uluslararası hukuk açısından Ay, hiçbir devletin toprağı sayılmaz. Bu konu 1967'de yürürlüğe giren Dış Uzay Anlaşması ile düzenlenmektedir.

Anlaşmanın 2. maddesinde uzayın, Ay'ın ve diğer gök cisimlerinin hiçbir devlet tarafından egemenlik, kullanım, işgal veya başka herhangi bir yolla sahiplenilemeyeceği belirtilmiştir.

Ayrıca belge, Ay ve diğer gök cisimlerinin tüm devletler tarafından ayrım gözetmeksizin, barışçıl amaçlarla araştırma ve kullanım için açık olmasını öngörmektedir.

Bu nedenle Trump'ın «Ay bizimdir» ifadesi, ABD'nin Ay üzerindeki resmi bir toprak iddiası olarak kabul edilemez. ABD astronotlarının Ay'a ayak basması veya orada araştırma yapması, ülkeye Ay'ı kendi toprağı olarak ilan etme hakkı vermez.

1967'de yürürlüğe giren Dış Uzay Anlaşması, günümüzde uluslararası uzay hukukunun temel belgelerinden biri olarak kabul edilmektedir. BM Uzay İşleri Ofisi verilerine göre Özbekistan, bu anlaşmaya 17 Ekim 2024 tarihinde katılmıştır.