Wall Street'te panik: Küresel borsalarda yapay zeka ve çip piyasası çöktü

ABD borsasında son yılların en büyük çöküşü kaydedildi. Yüksek teknoloji odaklı Nasdaq endeksi aniden %5,52 oranında değer kaybetti, sanayi devlerini bünyesinde barındıran Dow Jones ise 1800 puanın üzerinde (%-3,44) kayıp yaşadı.

Reuters ve CNBC analistleri tarafından «borsada yangın» olarak nitelendirilen bu finansal panik sonucunda, borsalardan birkaç saat içinde yaklaşık 2 trilyon dolarlık piyasa değeri silindi.

YZ ve mikroçip üreticilerinin «kıyımı»

İşlem seansındaki panik satışlarının ana merkez üssü yapay zeka (YZ) ve yarı iletken endüstrisi oldu. Philadelphia Yarı İletken Endeksi (SOX) %12,25 oranında düşerek gözlem tarihindeki en kötü ikinci sonucu kaydetti:

• Nvidia: YZ devriminin mutlak lideri olan şirketin hisseleri %9,26 değer kaybederek bir günde 374 milyar dolar eridi;

• Micron, AMD ve Marvell: Bu çip üreticilerinin her birinin hisseleri %17 oranında ucuzladı;

• SanDisk: Tek bir işlem gününde rekor seviyede — %22,26 oranında çöktü;

• «Muhteşem Yedili»nin kaybı: ABD'nin en büyük 7 teknoloji devi, birkaç saatlik işlemler sırasında toplamda yaklaşık 900 milyar dolar piyasa değerini kaybetti.

Wall Street'teki korku endeksi (VIX) son iki yılın en yüksek hızında — tam %65'ten fazla sıçradı.

Yatırımcılar neden kaçmaya başladı?

Bu kriz, ABD'deki ara seçim sonuçlarının açıklanmasıyla tetiklendi:

• Valilik yarışları ve yeni engeller: Kritik eyaletlerde Demokrat Parti temsilcilerinin zaferi, yatırımcılarda çevresel kısıtlamalar konusunda endişe uyandırdı. Özellikle yapay zeka için gerekli olan büyük enerji tüketen veri merkezlerinin inşasına sıkı kısıtlamalar getirilmesi bekleniyor;

• Spekülatif beklenti krizi: Finansçılar, yapay zeka teknolojilerinin hızlı genişlemesinin yavaşlayabileceğini fark ederek riskleri acilen yeniden değerlendirmeye başladı. Birçok uzman bunu yapay olarak şişirilmiş «YZ balonu»nun patlaması olarak adlandırıyor.

Sonuçlar Asya piyasalarına da ulaştı: Kaçış ve yeni risk

New York'taki panik anında Asya-Pasifik bölgesine yayıldı:

• Japonya: Yüksek teknolojili ihracatçıların zarar görmesiyle Nikkei 225 endeksi aniden %4,01 oranında düştü;

• Tayvan: Dünyanın en büyük çip üreticisi olan TSMC hisseleri keskin bir şekilde değer kaybederek TWII endeksini %2,36 aşağı çekti;

• Güney Kore: Samsung Electronics ve SK Hynix hisselerindeki düşüş nedeniyle Kospi endeksi %1,32 kaybetti.

Yatırımcılar güvenli liman arıyor:

Hisse senedi piyasasından çıkan sermaye derhal güvenli varlıklara yönlendirildi. Sonuç olarak küresel piyasada emtia fiyatları yükseldi — ham petrol fiyatı %3–4 oranında arttı, altın ve gümüş ise yaz sonundan bu yana görülmemiş en güçlü haftalık büyüme ivmesini gösteriyor.