Pizza Gözlü Dev Mürekkep Balığı Hakkında Önemli Bir Keşif Yapıldı

Avustralyalı bilim insanları, dünya okyanuslarının derinliklerinde yaşayan en gizemli canlılardan biri olan dev mürekkep balığına ait önemli izler keşfetti. Bu buluş, Batı Avustralya kıyılarında son çeyrek asırda kaydedilen ilk vaka olarak değerlendiriliyor. Araştırma sonuçları Environmental DNA adlı bilimsel dergide yayımlandı.

Araştırmanın yazarları, bu nadir canlının izlerini bulmanın deniz biyolojisi alanındaki önemli olaylardan biri olduğunu belirtiyor. Batı Avustralya Üniversitesi bünyesindeki Minderoo OceanOmics Centre merkezi araştırmacısı Dr. Georgia Nester, dev mürekkep balığına dair kanıtların bulunmasının insanlarda büyük bir ilgi ve hayranlık uyandırdığını ifade etti.

Belirtildiğine göre, dev mürekkep balığı gezegenimizdeki en gizemli deniz canlılarından biridir. Uzunluğu 43 feet'e (yaklaşık 13 metre) kadar ulaşabilen bu canlı, neredeyse bir okul otobüsünden bile uzundur. Canlının gözleri ise büyük bir pizza boyutunda olup, yeryüzündeki tüm canlılar arasında en büyük olanı kabul edilir.

Buna rağmen, devasa boyutuna karşın bu canlıyı doğal ortamında görmek oldukça zordur. Çünkü dev mürekkep balığı, okyanusun «alacakaranlık bölgesi» olarak adlandırılan yaklaşık 600 metre derinlikte yaşar ve oldukça temkinli, gizli bir yaşam sürer. Bu nedenle kameralara çok nadir yakalanır.

Bilim insanları bu kez canlının kendisine değil, deniz suyunda kalan çevresel DNA (eDNA) izlerine rastladı. Bu yöntem, suda kalan biyolojik materyaller aracılığıyla hayvanların tespit edilmesini sağlıyor. Uzmanlar, bu yöntemin okyanus tabanında yaşayan birçok gizemli türü incelemede büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Batı Avustralya Müzesi su hayvanları bölümü başkanı ve yumuşakçalar küratörü Dr. Lisa Kirkendale, bu sonucu yüksek değerlendirerek, bunun Batı Avustralya kıyılarında eDNA teknolojisiyle dev mürekkep balığının ilk kez tespit edilmesi olduğunu, ayrıca Hint Okyanusu'nun doğu kısmındaki en kuzey kayıt olduğunu belirtti.

Araştırma Schmidt Ocean Institute'e ait Falkor adlı bilimsel araştırma gemisinde gerçekleştirildi. Keşif gezisi sırasında bilim insanları binden fazla su örneği toplayıp analiz etti.

Sonuç olarak toplam 226 türe ait biyolojik iz belirlendi. Bunlar arasında Cuvier gagalı balinası, cüce ispermeçet balinası gibi büyük deniz hayvanlarının yanı sıra, Batı Avustralya sularında daha önce hiç kaydedilmemiş bir dizi tür de bulunuyor.

Özellikle uyuyan köpek balığı, yüzsüz balık, ince gövdeli yırtıcı derin deniz balığı gibi nadir canlılar tespit edildi. Bilim insanları, bazı örneklerin bilim dünyası için tamamen yeni türler olabileceğini de göz ardı etmiyor.

«Okyanus tabanındaki biyoçeşitlilik hakkında henüz çok az bilgiye sahibiz. Gerçek ölçeğini ancak yeni anlamaya başlıyoruz» dedi Dr. Georgia Nester.

İlginç bir nokta ise, dev mürekkep balığının ilk kez canlı olarak ancak 2004 yılında kameraya çekilmiş olmasıdır. O günden bu yana doğal ortamında çok az kez görüntülenebildi. Daha önceleri genellikle kıyıya vuran veya ölü örneklerle karşılaşılıyordu.

Bilim insanları bir önemli bilgiyi daha hatırlattı. Dev mürekkep balığı dünyadaki en büyük omurgasız canlı değildir. Bu unvan, ağırlığı 500 kilogramı aşabilen devasa (kolosal) mürekkep balığına aittir.

2025 yılında ise bu kolosal mürekkep balığının genç bir örneği, Güney Sandwich Adaları yakınlarında ilk kez doğal ortamında videoya kaydedildi. Yeni Zelanda'daki Auckland Teknoloji Üniversitesi araştırmacısı Kat Bolstad, bu görüntüleri doğrulayarak bunu deniz biyolojisindeki en heyecan verici gözlemlerden biri olarak değerlendirdi.