Yapay Zeka Yarışı Ekolojinin Önünde: Meta, RE100 İttifakından Ayrıldı

Dünyanın teknoloji devlerinden biri olan Meta şirketi, 10 yıllık iş birliğinin ardından uluslararası iklim ittifakı RE100'den ayrıldı. Bu karar, şirketin yapay zeka (AI) sistemlerini geliştirmek amacıyla dev veri merkezleri kurma ve bunları geleneksel doğalgaz santralleriyle enerjiyle besleme planlarıyla ilgilidir. Bu durum, teknolojik gelişme ile ekolojik sürdürülebilirlik arasındaki çelişkiyi bir kez daha gündeme getirdi. Bu konuda Ixbt.com haber veriyor.

Climate Group tarafından kurulan RE100 girişimi, üyelerinin tüketilen elektriğin yüzde 100'ünü yenilenebilir kaynaklardan (YEK) temin etmesini talep ediyor. Ancak Meta'nın Louisiana eyaletinde 200 milyar dolardan fazla değere sahip Hyperion adlı büyük AI veri merkezini inşa etme projesi bu taleplerle çelişti. Proje kapsamında tesise güç sağlamak için 10 doğalgaz santralinin inşası öngörülüyor.

Enerji açığı ve doğalgaz projeleri

ixbt.com'un haberine göre Meta, yalnızca Hyperion projesi için 7 GW'tan fazla güç talep ediyor. Ayrıca şirket, Ohio eyaletinde de 200 MW kapasiteli ayrı bir doğalgaz santrali inşa etmek için anlaşma imzaladı. Böylesine devasa bir enerji ihtiyacının yalnızca güneş veya rüzgar santralleriyle karşılanmasının mevcut teknolojik koşullarda çok karmaşık ve maliyetli olduğu vurgulanıyor.

Meta temsilcileri, 2021 yılından bu yana faaliyetlerini tamamen yeşil enerji hesabına yürüttüklerini iddia ediyorlardı. Bunun için şirket özel ekolojik sertifikalar kullanıyor. Bu sisteme göre şirket, tüketildiği geleneksel enerji miktarına eşdeğer olarak diğer bölgelerde yenilenebilir enerji üretilmesini finanse ediyor. Ancak Climate Group uzmanları, yeni doğalgaz projelerinin ölçeği nedeniyle şirketin artık RE100 kriterlerini karşılamadığını belirtti.

Analistlere göre, yapay zeka modellerini eğitmek ve kullanmak için gereken hesaplama güçleri geometrik bir ilerlemeyle artıyor. Bu durum sadece Meta'yı değil, Google ve Microsoft gibi diğer IT devlerini de ekolojik taahhütlerini yeniden gözden geçirmeye zorluyor. Yenilenebilir enerji kaynakları şimdilik AI altyapısının istikrarlı ve kesintisiz çalışmasını tamamen garanti edemiyor.

Günümüzde Meta, tüm enerji tüketimini sertifikalar yoluyla karşılamaya devam edeceğini vurguluyor. Ancak uzmanlar bu yaklaşımı eleştirdi. Sertifika satın almak, belirli bir tesisin tam olarak hangi kaynaktan güç aldığını değiştirmez, aksine sadece finansal bir telafi mekanizması olarak kabul edilir. Doğalgaz santrallerinin doğrudan inşası ise atmosfere salınan karbondioksit miktarını artıracağı şüphesizdir.

Bu olay, Özbekistan gibi dijital ekonomiyi ve yeşil enerjiyi paralel olarak geliştiren ülkeler için de önemli bir sinyaldir. Gelecekte ülkemizde kurulacak büyük veri merkezleri için de sürdürülebilir enerji kaynakları bulmak stratejik bir göreve dönüşecektir. Meta örneğinde görüldüğü gibi, en zengin şirketler bile teknolojik üstünlük ile ekolojik temizlik arasında bir seçim yapmaya geldiğinde çoğunlukla birincisini tercih etmektedir.