Britaniya yoʻllaridagi chuqurlar epidemiyasi: Mutaxassislar xatoni tan oldi

Buyuk Britaniya yoʻl infratuzilmasi soʻnggi yillarda jiddiy inqirozga yuz tutmoqda. Mamlakat boʻylab bir milliondan ortiq chuqurlar paydo boʻlgani va har bir mil masofaga oʻrtacha oltita nosozlik toʻgʻri kelayotgani soha mutaxassislarini xavotirga solmoqda. Eng yomoni, ekspertlar bu muammoni hal qilishda oʻn yillar davomida notoʻgʻri strategiya tanlanganini tan olishmoqda. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

Hozirda Britaniya hukumati vaziyatni oʻnglash uchun kelgusi toʻrt yilga 7,3 milliard funt-sterling miqdorida mablagʻ ajratdi. Bu mablagʻlar shunchaki paydo boʻlgan chuqurlarni yopishga emas, balki yoʻllarni uzoq muddatli saqlash strategiyasiga yoʻnaltirilishi koʻzda tutilgan. Mahalliy kengashlar endi reaktiv yondashuvdan, yaʼni muammo chiqqanda uni tuzatishdan voz kechib, profilaktik choralarga oʻtishi talab etilmoqda.

Nega taʼmirlash ishlari samara bermayapti?

Nottingem universiteti dotsenti Nik Tomning soʻzlariga koʻra, Britaniyadagi koʻplab yoʻl taʼmirlash ishlari uzoq muddatga moʻljallanmagan. Ayniqsa, qish mavsumida amalga oshiriladigan ishlar shunchaki favqulodda chora boʻlib, atrof-muhit yuzasini tayyorlamasdan, arzon materiallar bilan bajariladi. Bunday "yamoqlar" koʻpi bilan bir necha oyga chidaydi, xolos.

Mutaxassisning tushuntirishicha, qishki taʼmirlashda asosan sovuq asfalt aralashmalaridan foydalaniladi. Bu usul nam va sovuq havoda ishlash imkonini bersa-da, chidamlilik borasida juda zaif. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, qishda qilingan taʼmirlash ishlarida toshlarning yoʻl yuzasidan koʻchib ketishi va qatlamning yemirilishi ehtimoli juda yuqori.

Strategik xato: Shovqin kamaydi, lekin sifat yoʻqoldi

Bundan chorak asr muqaddam Britaniya yoʻl qurilishida Hot Rolled Asphalt (HRA) texnologiyasidan voz kechib, yupqa qatlamli sirt tizimlariga oʻtishga qaror qilingan edi. Oʻshanda bu qaror yoʻllardagi shovqinni kamaytirish va yomgʻir paytida suv sachrashini oldini olish maqsadida qabul qilingan. Biroq, aynan shu oʻzgarish bugungi kunda yoʻllarning tezda yaroqsiz holga kelishiga asosiy sabab boʻlgani aytilmoqda.

Britaniyalik haydovchilar Germaniya, Fransiya yoki Niderlandiya kabi qoʻshni davlatlardan qaytgach, oʻz mamlakatlaridagi yoʻllarning ayanchli holatidan shikoyat qilishlari odatiy holga aylangan. Mazkur davlatlarda yoʻl qoplamasining sifati va uni saqlash metodikasi Britaniyanikidan tubdan farq qiladi. Oʻzbekiston sharoitida ham yoʻl qurilishida iqlim va material sifatiga eʼtibor berish qanchalik muhimligi Britaniya misolida yaqqol koʻrinib turibdi.

Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, Britaniya yoʻllarini saqlab qolish uchun faqat mablagʻ emas, balki oʻn yillik xatolardan xulosa chiqargan holda texnologik yondashuvni oʻzgartirish zarur. Aks holda, milliardlab funt sarflangan taʼmirlash ishlari birinchi qishki sovuqlardanoq oʻz kuchini yoʻqotaveradi.