Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofida yuzaga kelgan keskin vaziyat asta-sekin mintaqaviy muammodan global strategik masalaga aylanib bormoqda. Mutaxassislar fikricha, mazkur hududdagi har qanday beqarorlik nafaqat Yaqin Sharq, balki butun dunyo iqtisodiyotiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Ma’lumki, jahon neft savdosining taxminan 20 foizi aynan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali amalga oshiriladi. Shu sababli bu yo‘lakdagi har qanday cheklov yoki xavf-xatar global energiya bozorida keskin o‘zgarishlarga sabab bo‘lmoqda. So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, Brent neft narxi qisqa vaqt ichida 103 dollardan 106 dollargacha ko‘tarildi.
Energiya narxlaridagi bu o‘zgarishlar ayniqsa AQSHda yaqqol sezilmoqda. U yerda benzin narxlari taxminan 25 foizga oshgani qayd etilmoqda. Bu holat transport xarajatlari va tovarlar narxiga ham ta’sir qilishi mumkin.
Ayni paytda G‘arb davlatlari orasida ham vaziyatga munosabat borasida yagona pozitsiya shakllanmagani kuzatilmoqda. Ayrim davlatlar mintaqada harbiy koalitsiya tuzish tarafdori bo‘lsa, boshqalari bunday qadam vaziyatni yanada keskinlashtirishi mumkinligini ta’kidlamoqda.
Tahlilchilarning fikricha, agar Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofidagi blokada uzoq davom etsa yoki dengiz minalari haqidagi ma’lumotlar rasman tasdiqlansa, bu mojaro yanada kengayishi mumkin. Bunday holat nafaqat energiya bozorini, balki global savdo yo‘llari va xalqaro ittifoqchilik siyosatiga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatishi ehtimoldan xoli emas.
Shu bois mutaxassislar bu hududdagi vaziyatni diqqat bilan kuzatish zarurligini ta’kidlamoqda. Chunki Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi har qanday keskinlik butun dunyo iqtisodiyoti uchun muhim ahamiyatga ega hisoblanadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
