O‘zbekiston ilk "kamikadze" dronini taqdim etdi: Harbiy ko‘rgazmada katta shov-shuv...

O‘zbekiston milliy mudofaa sanoati mahalliy va xalqaro harbiy texnologiyalar tarixida yangi, misli ko‘rilmagan strategik bosqichga qadam qo‘ydi. Janubiy Afrika Respublikasida bo‘lib o‘tayotgan xalqaro mudofaa texnologiyalari ko‘rgazmasida (Africa Aerospace and Defence) O‘zbekistonda ishlab chiqilgan, zamonaviy urushlar uslubini tubdan o‘zgartirib yuborgan mashhur "Shahed" dronlarining muqobili sanalmish yangi strategik "kamikadze" (zarbdor-kamikadze) uchuvchisiz uchish apparati rasman namoyish etildi. Taqdim etilgan ilg‘or harbiy apparat naqd 1500 kilometrgacha bo‘lgan ulkan masofani bosib o‘tish va strategik nishonlarni yuqori aniqlikda yo‘q qilish qobiliyatiga ega.

Dron 30 kilogramm og‘irlikdagi kuchli jangovar kallak (portlovchi modda) bilan jihozlangan bo‘lib, parvoz paytida tezligini soatiga 200 kilometr maksimal darajaga yetkaza oladi va yer sathidan 3 kilometr (3000 metr) balandlikda harakatlanadi. Ko‘rgazma ishtirokchilari va yetakchi xalqaro ekspertlar e’tiborini tortgan ushbu ishlanma O‘zbekistonning harbiy sanoat kompleksi nafaqat taktik, balki strategik darajadagi uzoq masofali yuqori aniqlikdagi qurollarni ishlab chiqarish salohiyatiga to‘liq ega ekanini namoyish etdi.

Xo‘sh, O‘zbekistonning yangi zarbdor droni qaysi texnik ko‘rsatkichlari bilan "Shahed"dan ajralib turadi, u mintaqa xavfsizlik balansini qanday o‘zgartiradi va xalqaro qurol-yarog‘ bozorida unga talab qanday bo‘ladi?

«1500 km radius va 200 km/soat tezlik»: Dronning asosiy texnik parametrlari

Janubiy Afrikadagi harbiy ko‘rgazmada ochiqlangan taktik-texnik tavsilotlar:

• 1500 km parvoz masofasi: Yangi apparat strategik masofalardagi dushman qo‘mondonlik punktlari, ta’minot markazlari va havo mudofaasi tizimlarini uzoq masofadan aniq nishonga olish imkoniyatini beradi;

• 30 kg jangovar kallak: Dronga o‘rnatilgan 30 kilogrammlik qudratli portlovchi zaryad mustahkamlangan harbiy obyektlar va og‘ir zirhli texnikalarni bir zarba bilan yo‘q qilish quvvatiga ega;

• 200 km/soat maksimal tezlik: Apparat o‘z toifasidagi "kamikadze" dronlar uchun yuqori tezlik hisoblangan 200 km/soat tezlikka chiqa oladi;

• 3000 metr balandlik shifti: Dron yerdan 3 km balandlikda harakatlanib, oddiy yengil o‘qotar qurollar va qisqa masofali zenit qurilmalarining ta’sir doirasidan yuqorida parvoz qiladi;

• "Shahed" muqobili: Dron o‘zining funksional vazifasi, tejamkor ishlab chiqarilishi va nishonga urilish aniqligi bo‘yicha jahondagi eng samarali zarbdor dron modellardan birining muqobili hisoblanadi.

Xalqaro sahnadagi taqdimot: Nega aynan Janubiy Afrika?

Mudofaa ko‘rgazmasidagi taqdimot va geosiyosiy ahamiyat:

• Global harbiy marketpleys: Janubiy Afrikadagi mudofaa texnologiyalari ko‘rgazmasi Afrika va Yaqin Sharq, shuningdek, Osiyo davlatlari uchun eng yirik harbiy savdo va taqdimot maydonlaridan biri hisoblanadi;

• Milliy texnologiyalar eksportga: O‘zbekiston o‘z mahsulotini xalqaro maydonda namoyish etish orqali nafaqat o‘z armiyasini ta’minlash, balki xalqaro bozorga raqobatbardosh harbiy dronlarni eksport qilishga tayyorligini ko‘rsatdi;

• Texnologik mustaqillik: Zamonaviy harbiy nizolar sharoitida zarbdor dronlarga bo‘lgan talab keskin oshgan bir paytda mahalliy ishlab chiqarishning yo‘lga qo‘yilishi milliy mudofaa mustaqilligini mustahkamlaydi.

Harbiy-strategik tahlil: Ekspertlar nima demoqda?

Xalqaro xavfsizlik va mudofaa bo‘yicha mutaxassislarning xulosalari:

• Mintaqaviy xavfsizlik kafolati: Markaziy Osiyoda geosiyosiy vaziyat murakkabligini inobatga olgan holda, 1500 km masofaga yetib boruvchi kamikadze dronlari mamlakat havo chegaralarini va strategik manfaatlarini himoya qilishda kuchli tiyib turuvchi omil (deterrence factor) vazifasini o‘taydi;

• Iqtisodiy samaradorlik: Bunday turdagi "kamikadze" dronlar millionlab dollar turadigan qanotli raketalardan bir necha barobar arzon tushadi, ammo bir xil taktik natijani ta’minlay oladi;

• Havo mudofaasini chalg‘itish: Bir vaqtning o‘zida bir nechta apparatlardan foydalanish (gala zarbalari) raqibning zamonaviy havo hujumidan mudofaa tizimlarini ortiqcha yuklab qo‘yish va ishdan chiqarish imkoniyatini beradi.

O‘zbekistonning 1500 km masofani zabt eta oluvchi ilk strategik "kamikadze" dronini xalqaro maydonga olib chiqishi mamlakatimiz mudofaa sanoatining jahon standarti darajasidagi yuqori texnologiyali qurollarni ishlab chiqish bo‘yicha ulkan sakrashi bo‘ldi.

Sizningcha, mahalliy mudofaa sanoatimiz tomonidan ishlab chiqilgan ushbu 1500 km masofaga uchuvchi "kamikadze" droni O‘zbekiston Qurolli Kuchlarining jangovar qudratini qay darajada oshiradi? Ushbu ishlanma xalqaro qurol bozorida boshqa xorijiy dronlar bilan raqobatlasha oladimi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va yurtimiz harbiy texnologiyalaridagi ushbu tarixiy yutuq haqidagi maqolani barcha do‘stlaringiz hamda harbiy mavzu ixlosmandlariga ulashing!