MRB rahbari Jon Retkliff nega yashirincha Kremlga bordi? (Asosiy versiyalar)

25 avgust kuni AQSH Markaziy razvedka boshqarmasi (MRB) direktori Jon Retkliff rasman e’lon qilinmagan maxfiy tashrif bilan Moskvaga keldi. AQSH Harbiy-havo kuchlariga qarashli Boeing C-17 og‘ir harbiy-transport samolyoti ertalab Riga orqali uchib kelib, «Vnukovo» aeroportiga qo‘ndi va shu kuni soat 19:00 atrofida ortga qaytib ketdi.

Bu voqea MRB rahbarlarining 2021 yil kuzidan buyon Moskvaga ilk safari bo‘ldi (o‘shanda Uilyam Byorns Ukraina atrofidagi keskinlik fonida kelgandi). Shuningdek, ushbu safar AQSH ma’muriyati rasmiy vakilining 2026 yil yanvaridan beri Rossiyaga amalga oshirgan birinchi tashrifi sifatida tarixga kirdi.

Putinning bekor qilingan rejasi va Kremlning «jimligi»

Tashrif tafsilotlari nihoyatda sir saqlanmoqda:

• Kremlning rasmiy pozitsiyasi: Kreml matbuot xizmati «Vnukovo»dagi Amerika samolyoti haqida go‘yoki xabardor emasligini va AQSH ma’muriyati bilan hech qanday uchrashuvlar rejalashtirilmaganini bildirdi;

• Putin jadvalidagi o‘zgarish: Kreml muxbiri Aleksandr Yunashev ma’lum qilishicha, Retkliffning kelishi sababli Rossiya prezidenti Vladimir Putin o‘z ish jadvalini zudlik bilan o‘zgartirgan va 25 avgustga mo‘ljallangan yirik tadbirni qoldirgan;

• Axios ma’lumoti: Nashrning ta’kidlashicha, bosh razvedkachi aynan yopiq eshiklar ortidagi muzokaralar uchun Moskvaga kelgan.

MRB direktori nima maqsadda keldi? Asosiy taxminlar

Xalqaro matbuot va tahlilchilar tashrifning 4 ta asosiy sababini ilgari surmoqda:

• 1. Amerikalik mahbus Charlz Zimmermanning ozod etilishi: Jurnalist Kseniya Sobchakning yozishicha, tashrif Rossiyada qamalgan AQSH fuqarosi Zimmermanni ozod qilish bilan bog‘liq. Agar bu tasdiqlansa, u yaqinda almashinuvsiz ozod qilingan Robert Gilmandan so‘ng bir oy ichida vataniga qaytarilgan ikkinchi amerikalik bo‘ladi va tinchlik muloqotiga yo‘l ochadi;

• 2. Maxfiy tayyorlangan «yirik operatsiya»: Kirill Budanovga yaqin bo‘lgan manbalarga ko‘ra, muzokaralarda natijasi keyingi jarayonlarga jiddiy ta’sir ko‘rsatadigan va qat’iy maxfiylikda tayyorlangan alohida operatsiya muhokama qilingan;

• 3. NATO va safarbarlik bo‘yicha to‘g‘ridan to‘g‘ri ogohlantirish: «The Wall Street Journal» nashri hamda ekspert Maykl Vays fikricha, AQSH razvedkasi Rossiyaning yangi safarbarlikka hozirlik ko‘rayotgani hamda Boltiqbo‘yi, Polsha va Skandinaviya yo‘nalishida diversiyalar va dronlar orqali «NATO qat’iyatini sinovdan o‘tkazish» rejasi haqida ma’lumot olgan. Retkliff Putinni ehtimoliy eskalatsiya oqibatlaridan shaxsan ogohlantirish uchun kelgan;

• 4. Eron omili: Vashington Tehronga qarshi yangi bosim kampaniyasini e’lon qilgan bir paytda, AQSH va Eron o‘rtasidagi keskinlikda Rossiyaning ittifoqchilik pozitsiyasi muhokama qilingan bo‘lishi mumkin.

AQSHning Ukrainaga iltimosi va birjadagi «sakrash»

MRB rahbarining Moskvaga kelishi harbiy va iqtisodiy jarayonlarga ham darhol ta’sir ko‘rsatdi:

• Zarbalarni to‘xtatib turish so‘rovi: «Axios» va «Financial Times» ma’lumotlariga ko‘ra, Vashington Kiyevni Moskvaga yuqori martabali delegatsiya borayotganidan ogohlantirgan hamda 26 avgustgacha Moskva, Sankt-Peterburg va Rossiyaning shimoliy hududlariga dron va raketa zarbalari bermaslikni so‘ragan;

• Mosbirja reaksiyasi: Retkliffning tashrifi haqidagi xabarlar tarqalishi bilan Mosbirja indeksi keskin 3 foizdan ortiqqa o‘sib, 2141,46 punktgacha ko‘tarildi. Samolyot «Vnukovo»dan uchib ketgach esa ko‘rsatkichlar yana pasaydi.

Jon Retkliffning bir necha soatlik ushbu parvozi katta siyosiy parda ortida global xavfsizlik bo‘yicha muhim kelishuvlar yoki qat’iy ogohlantirishlar almashilganini ko‘rsatmoqda.