AQSH W93 yangi termoyadroviy jangovar kallagini parvoz sinovidan o‘tkazdi

Global geosiyosiy keskinlik va qurollanish poygasi yangi cho‘qqiga chiqayotgan bir pallada Qo‘shma Shtatlar so‘nggi qariyb qirq yillik tanaffusdan keyin yaratilayotgan eng zamonaviy strategik qurolini amalda sinovdan o‘tkazdi. AQSH Milliy yadro xavfsizligi boshqarmasi (NNSA) ma’lumotlariga ko‘ra, Vashington yangi avlod W93 termoyadroviy jangovar kallagi korpusining ilk parvoz sinovini muvaffaqiyatli yakunladi. Sinov parvozi Atrax meteorologik zondlash raketasi yordamida amalga oshirildi va u atmosferaning qalin qatlamlariga kirish chog‘ida kallak qobig‘iga tushadigan aerodinamik yuklamani o‘lchashga qaratildi.

Olingan ilmiy-texnik ko‘rsatkichlar Sandia Milliy laboratoriyasida W93 kallagining yadroviy bo‘lmagan yuqori aniqlikdagi komponentlarini loyihalashda foydalaniladi. Ta’kidlash joizki, W93 AQSH tomonidan deyarli 40 yil ichida noldan ishlab chiqilayotgan birinchi termoyadroviy jangovar kallak hisoblanadi. Ushbu maxfiy dastur 2022 yil may oyidan beri Nyu-Meksiko shtatidagi Los-Alamos Milliy laboratoriyasida qizg‘in olib borilmoqda. 2030 yillarning o‘rtalarida seriyali ishlab chiqarishga topshiriladigan ushbu dahshatli qurol AQSH harbiy-dengiz flotining yangi avlod «Columbia» sinfiga mansub strategik yadroviy suvosti kemalaridagi qit’alararo ballistik raketalarini ta’minlashga mo‘ljallangan.

Xo‘sh, Vashingtonning ushbu sinovi yadroviy tiyib turish doktrinasini qanday o‘zgartiradi, Rossiya va Xitoy bu qadamga qanday javob qaytaradi hamda 2030 yillar strategik suvosti floti qanday kuchga aylanadi?

«40 yillik tanaffus, Atrax sinovi va Columbia kemalari»: W93 loyihasining 5 ta asosiy nuqtasi

AQSH yadroviy arsenalini yangilash bo‘yicha eng muhim faktlar:

• 40 yildagi ilk yangi termoyadroviy kallak: W93 kallagi AQSHda so‘nggi to‘rt o‘n yillik ichida eski kallaklarni modernizatsiya qilmasdan, mutlaqo yangidan yaratilayotgan birinchi termoyadroviy quroldir;

• Atrax raketasida parvoz sinovi: Sinovlar kallak korpusi atmosferaga kirgandagi o‘ta yuqori bosim va aerodinamik yuklamaga qanday bardosh berishini aniqlash uchun o‘tkazildi;

• Sandia va Los-Alamos markazlari: Loyihalash 2022 yildan buyon Los-Alamos laboratoriyasida olib borilmoqda, kallakning yadroviy bo‘lmagan mexanizmlarini Sandia markazi yaratmoqda;

• 2030 yillar o‘rtasida seriyali ishlab chiqarish: Kallaklarni ommaviy tarzda armiyaga yetkazib berish 2030 yillarning o‘rtasidan boshlanishi belgilangan;

• «Columbia» sinfidagi suvosti kemalari: W93 kallaklari okean tubida yashirin yuruvchi eng zamonaviy strategik suvosti kemalaridagi qit’alararo ballistik raketalarga o‘rnatiladi.

AQSHning yadroviy qurollanish dasturi: W93 termoyadroviy kallagi tasnifi

Yangi kallak loyihasi va uning texnik-strategik xususiyatlari taqqosi:

Harbiy strategiya va yadroviy xavfsizlik ekspertizasi: Nega bu voqea global vaziyatni keskinlashtiradi?

Xalqaro xavfsizlik ekspertlari va harbiy tahlilchilarning xulosalari:

• «Yadro triadasi»ning dengiz ustunini yangilash: AQSH mudofaa doktrinasida suvosti kemalari eng xavfsiz va yashirin zarba berish vositasi hisoblanadi; Sovuq urush davridan qolgan Trident tizimlari va eskirgan W76/W88 kallaklari o‘rniga W93'ning yaratilishi dengizdagi yadroviy ustunlikni XXI asrning ikkinchi yarmigacha kafolatlashga qaratilgan;

• Atmosferaga kirishdagi gipertovush muammosi: Atrax raketasi orqali kallak qobig‘ini sinovdan o‘tkazish kallakning raqib havo hujumidan mudofaa va raketaga qarshi mudofaa (PRO) tizimlarini yorib o‘tishda maksimal issiqlik va bosimga chidamli bo‘lishini ta’minlaydi;

• Xalqaro yadroviy kelishuvlar tanazzuli: S'HV-3 (START) kelishuvlari amalda to‘xtagan bir sharoitda Vashingtonning yangi termoyadroviy kallak sinoviga kirishi Moskva va Pekinni ham o‘z yadroviy arsenallarini yangi avlod qurollari bilan jadal to‘ldirishga turtki beradi;

• «Columbia» kemalarining xaridorgirligi: W93 kallaklari Buyuk Britaniyaning yangi avlod «Dreadnought» yadroviy suvosti kemalari bilan ham moslashtirilishi mumkin, bu esa Vashington va Londonning dengizdagi strategik alyansini yanada kuchaytiradi.

AQSHning ushbu sinovi qurollanish poygasida texnik tanaffuslar davri tugaganini va superdavlatlar yangi yadroviy asrga qadam qo‘yganini tasdiqladi.

Sizningcha, AQSH tomonidan qariyb 40 yillik tanaffusdan keyin yangi W93 termoyadroviy kallagining yaratilishi va sinovdan o‘tkazilishi dunyoda yangi yadroviy urush xavfini qay darajada oshiradi? Rossiya va Xitoyning bunga qarshi javob choralari qanday bo‘ladi deb o‘ylaysiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va global xavfsizlik taqdiriga oid ushbu o‘ta muhim tahlilni barcha do‘stlaringiz bilan baham ko‘ring!