Boshqalar ta’sirida qaror qabul qilayotganingizni qanday aniqlash mumkin?

Inson ba’zan qaror qabul qilishdan oldin yaqinlari bilan maslahatlashadi, turli fikrlarni eshitadi va vaziyatni har tomonlama o‘ylab ko‘rishga harakat qiladi. Bu tabiiy hol. Ammo ba’zi paytlarda maslahat so‘rash odati asta-sekin o‘z fikridan ko‘ra boshqalarning munosabatiga ko‘proq tayanishga aylanib qoladi.

Shunda inson o‘z tanlovini ichidan his qilsa ham, uni amalga oshirish uchun tashqi ma’qullashni kuta boshlaydi. Go‘yo «bu menga mos» degan ichki ishonchning o‘zi yetarli emasdek tuyuladi.

Bu holatning eng yaqqol belgilaridan biri — kim bilandir suhbatlashgandan keyin avval qabul qilingan qarorni o‘zgartirish istagi paydo bo‘lishidir. Suhbatdan oldin insonda ishonch bo‘lgan bo‘lsa ham, boshqa kishining shubhasi yoki tanqidi uning ichki tayanchini zaiflashtirishi mumkin.

Yana bir belgi — o‘z hayotingizni boshqalarniki bilan doimiy solishtirishdir. Boshqalar tanlagan yo‘l to‘g‘riroq, xavfsizroq va muvaffaqiyatliroq ko‘rina boshlaydi. Natijada inson o‘ziga mos qarorni emas, atrofdagilarga ma’qul bo‘ladigan yo‘lni tanlaydi.

Rad etish yoki boshqacha fikr bildirish paytida kuchli aybdorlik hissining paydo bo‘lishi ham tashqi ta’sir kuchayganini ko‘rsatishi mumkin. Inson o‘zini tanlasa, go‘yo kimnidir xafa qilayotgandek his qiladi. Shu sababli u o‘z xohishiga qarshi bo‘lsa ham, rozilik bildirishda davom etadi.

Vaqt o‘tishi bilan boshqa odamning fikri o‘z his-tuyg‘ularingizdan muhimroq bo‘lib qoladi. Inson qarorlariga ko‘proq shubha qiladi, muhim qadamlarni ortga suradi va o‘zi uchun to‘g‘ri bo‘lgan narsani emas, kamroq tortishuv hamda ichki taranglik keltirib chiqaradigan variantni tanlaydi.

Lekin shaxsiy chegaralar faqat «yo‘q» deyish qobiliyatidan iborat emas. Ular o‘z tanlovingizga ishonishga, uni himoya qilishga va boshqalarning noroziligiga qaramay o‘z qadriyatlaringizga sodiq qolishga ruxsat bergan joyda ham boshlanadi.

Albatta, boshqalarning fikrini eshitish mumkin. Ammo yakuniy qaror sizga tegishli ekanini unutmaslik muhim. Chunki uning natijasi bilan ham aynan siz yashaysiz.

Ba’zan ichki erkinlik sari birinchi qadam juda oddiy savoldan boshlanadi:

«Bu haqiqatan ham mening qarorimmi yoki men yana kimgadir moslashishga harakat qilyapmanmi?»

O‘zingizning ustuvorliklaringiz, his-tuyg‘ularingiz va ichki qadriyatlaringizni hurmat qiling. Boshqalarning fikri yo‘l-yo‘riq bo‘lishi mumkin, ammo hayotingizni boshqaradigan asosiy ovoz o‘zingizniki bo‘lishi kerak.