O‘zingizni qadrlashni boshlash uchun 10 qat’iy qoida...

O'zini qadrlash kundalik hayotda vaqt, hissiyot va qadr-qimmatni himoya qiladigan chegaralarni belgilashdan boshlanadi. Buning uchun kech takliflarga har doim rozi bo'lmaslik, taklif qilinmagan joyga o'zini majburan qo'shmaslik va munosabatlarda faqat bir tomon tashabbus ko'rsatishiga yo'l qo'ymaslik tavsiya etiladi. Foydalanish, e'tiborsizlik, xiyonat va hurmatsizlikka duch kelganda aniq chegara qo'yish, masofa saqlash hamda zarur bo'lsa vaziyatdan chiqish kerak.
Inson ba’zan boshqalarning e’tibori, taklifi yoki tasdig‘ini kutib, o‘z qadrini unutib qo‘yadi. Kechiktirilgan takliflarga rozi bo‘ladi, hurmatsiz munosabatni oqlaydi, qadrlanmagan joyda esa o‘zini yanada ko‘proq isbotlashga urinadi.
Aslida o‘zingizni qadrlash balandparvoz gaplardan emas, kundalik hayotda qo‘yadigan chegaralaringizdan boshlanadi. Quyidagi 10 qoida sovuqqonlik yoki kibr haqida emas — ular o‘z vaqti, hissiyoti va qadr-qimmatini himoya qila olish haqida.
Kech taklif qilishdimi? Har safar rozi bo‘lavermang
Sizni uchrashuv yoki tadbirga eng oxirgi daqiqada taklif qilish har doim ham hurmatsizlik belgisi emas. Reja o‘zgargan yoki bo‘sh joy paydo bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Ammo bu doimiy odatga aylansa, siz asosiy tanlov emas, qulay paytda esga tushadigan inson sifatida qabul qilinayotgan bo‘lishingiz mumkin.
Bunday vaziyatda o‘z rejangizni buzib, darhol rozi bo‘lish shart emas.
«Bugun rejam bor, keyingi safar oldinroq aytib qo‘ying», — degan javob ham muloyim, ham aniq chegara bo‘la oladi.
O‘zingizni qadrlash — har bir taklifni qabul qilish emas, vaqtingizning ham qiymati borligini ko‘rsatishdir.
Taklif qilishmadimi? O‘zingizni majburan qo‘shmang
Kimdir sizsiz reja tuzgan bo‘lsa, izoh talab qilib yoki o‘zingizni majburan taklif ettirishga urinish ichki og‘riqni yanada kuchaytirishi mumkin.
Albatta, yaqin do‘stlar yoki oila a’zolari bilan tushunmovchilik bo‘lsa, ochiq suhbat zarur. Ammo sizni muntazam ravishda chetda qoldiradigan muhitga kirish uchun kurashish shart emas.
Sizga joy ajratilmagan davrada o‘zingizni kichraytirish o‘rniga, sizning ishtirokingizni chindan istaydigan insonlarga vaqt ajrating.
Ba’zan bormaslik — xafalik emas, o‘z qadrini anglashdir.
Sizni unutishdimi? Doimo o‘zingiz eslatavermang
Munosabat faqat bir insonning tashabbusi bilan uzoqqa bormaydi. Har safar birinchi bo‘lib yozish, qo‘ng‘iroq qilish va uchrashuv taklif etish sizga «bu aloqani faqat men ushlab turibman», degan hisni berishi mumkin.
Bir marta unutish tabiiy. Ammo siz yo‘qolganingizda hech kim sezmasa, munosabatdagi o‘rningiz haqida o‘ylab ko‘rish kerak.
Bu yerda «siz ham unuting» degan qoida qasos olishni anglatmaydi. U ortiqcha kuch sarflashni to‘xtatish va munosabatning haqiqiy muvozanatini ko‘rishni bildiradi.
Har bir aloqa ikki tomonlama harakat talab qiladi.
Sizdan foydalanishdimi? Chegarani ochiq belgilang
Doimo yordam berish, vazifalarni o‘z zimmangizga olish va boshqalarning muammosini hal qilish sizni yaxshi inson qilishi mumkin. Ammo ayrimlar bu mehribonlikni odatiy xizmat sifatida qabul qila boshlaydi.
Foydalanilayotganingizning ayrim belgilari:
sizdan faqat biror narsa kerak bo‘lganda xabar olishadi;
yordamingiz tabiiy majburiyatdek qabul qilinadi;
rad javobingizdan keyin aybdor qilishadi;
sizning ehtiyojlaringizga e’tibor berishmaydi.
Bunday paytda «yo‘q» deyish qo‘pollik emas. Chegara qo‘yish munosabatni buzish uchun emas, unda o‘zaro hurmat saqlanishi uchun kerak.
Sizni e’tiborsiz qoldirishyaptimi? Cheksiz izoh bermang
Inson tushunilmaganida o‘zini yanada ko‘proq tushuntirishga urinadi. Nima uchun bunday qilgani, nimani his qilayotgani va nima kutayotganini qayta-qayta aytadi.
Ammo sizni eshitishni istamayotgan odamga eng mukammal izoh ham ta’sir qilmasligi mumkin.
Bir marta ochiq va xotirjam gapirish yetarli. Shundan keyin ham munosabat o‘zgarmasa, yana yuz marta tushuntirish o‘rniga harakatlarga qarash kerak.
Sizning hissiyotingiz muhokama qilinishi mumkin, ammo u doimo isbot talab qilmasligi lozim.
Xiyonat qilishdimi? Og‘riqni inkor etmay, oldinga yuring
Xiyonat faqat romantik munosabatlarda emas, do‘stlik, oila yoki ishda ham uchraydi. Ishonchni buzgan insondan keyin darhol «hammasini unutish» oson emas.
Oldinga harakat qilish:
voqeani yo‘qdek ko‘rsatish;
kechirishga o‘zingizni majburlash;
darhol yangi munosabat boshlash;
og‘riqni yashirish
degani emas.
Bu sodir bo‘lgan voqea butun hayotingizni boshqarishiga yo‘l qo‘ymaslikni anglatadi. Xulosa chiqarish, masofa saqlash va o‘zingizni tiklash uchun vaqt berish — kuchsizlik emas.
Xiyonat sizdagi qadrni kamaytirmaydi. U faqat boshqa insonning tanlovini ko‘rsatadi.
Sizni qadrlashmayaptimi? Masofa saqlashdan qo‘rqmang
Qadrlash faqat shirin so‘zlar bilan emas, munosabatdagi amallar bilan ko‘rinadi.
Sizni qadrlaydigan inson:
vaqtingizni hurmat qiladi;
hissiyotingizni kamsitmaydi;
mehnatingizni oddiy narsadek qabul qilmaydi;
faqat o‘ziga qulay bo‘lganda emas, doimiy aloqa qiladi;
sizga nisbatan mas’uliyat his qiladi.
Agar munosabatda siz doimo ko‘proq berayotgan, ammo kamroq olayotgan bo‘lsangiz, masofa haqiqiy vaziyatni ko‘rishga yordam beradi.
Masofa har doim ham aloqani uzish emas. Ba’zan u boshqa insonga sizga qanday munosabatda ekanini qayta ko‘rib chiqish imkonini beradi.
Sizni hurmat qilishmayaptimi? Qadringizni saqlab keting
Haqorat, masxara, tahqirlash yoki shaxsiy chegaralarni muntazam buzishni «xarakter» yoki «shunchaki hazil» deb oqlash to‘g‘ri emas.
Hurmatsizlikka yanada qattiqroq hurmatsizlik bilan javob berish shart emas. Ba’zan eng kuchli javob — tortishuvni to‘xtatish va vaziyatdan chiqishdir.
Qadringizni saqlagan holda ketish:
baqirib isbotlashga urinmaslik;
o‘zingizni kamsituvchi bahsga kirishmaslik;
aniq chegara bildirish;
takroriy hurmatsizlikka yo‘l qo‘ymaslik
deganidir.
Sizning xotirjam ketishingiz mag‘lubiyat emas. Bu o‘zingizning ichki tinchligingizni tortishuvdan ustun qo‘yishdir.
Sizga shubha qilishyaptimi? Ishonchingizni boshqalarga topshirmang
Atrofdagilarning fikri foydali bo‘lishi mumkin. Tanqid ayrim xatolarni ko‘rish va rivojlanishga yordam beradi.
Ammo har bir shubha haqiqat emas.
Kimdir siz qila olmaysiz, degani imkoniyatingiz yo‘qligini anglatmaydi. Ayrim odamlar o‘z qo‘rquvini sizga ko‘chiradi yoki sizning o‘zgarishingizdan bezovta bo‘ladi.
O‘zingizga ishonish ko‘r-ko‘rona ishonch emas. U tayyorgarlik ko‘rish, xatoni qabul qilish va shunga qaramay harakatni davom ettirishdir.
Boshqalarning ishonchi yoqimli qo‘llab-quvvatlash bo‘lishi mumkin, ammo hayotingizning asosiy tayanchiga aylanmasligi kerak.
Sizni tanlashmayaptimi? O‘zingizni birinchi o‘ringa qo‘ying
Inson birov uni tanlashini kutganda, o‘z hayotini kutish holatiga qo‘yib qo‘yishi mumkin.
U qo‘ng‘iroq qilishini, munosabatni aniqlashini, ish taklif etishini yoki sizning qadringizni nihoyat anglashini kutib yashaysiz.
Ammo ba’zan javob allaqachon berilgan bo‘ladi: harakatsizlikning o‘zi ham tanlovdir.
O‘zingizni tanlash:
sog‘lom munosabatni afzal ko‘rish;
o‘z rejalaringizni to‘xtatmaslik;
sizga mos kelmaydigan vaziyatdan chiqish;
shaxsiy maqsadlarga vaqt ajratish;
boshqalarning qaroriga qarab o‘z qadringizni o‘lchamaslik
deganidir.
Sizni tanlamagan insonni ishontirish uchun o‘zingizni yo‘qotish shart emas.
O‘zini qadrlash kibrga aylanib ketmasligi kerak
Bu qoidalarni har bir vaziyatda mutlaq va keskin qo‘llash ham noto‘g‘ri bo‘lishi mumkin. Odamlar xato qiladi, kechikadi, unutib qo‘yadi va ba’zan o‘z muammolari bilan band bo‘ladi.
O‘zini qadrlash degani:
har bir xafalikdan keyin aloqani uzish;
bir marta kechikkan odamni hayotdan chiqarish;
kechirishni zaiflik deb hisoblash;
faqat o‘z ehtiyojlarini o‘ylash
emas.
Asosiy farq tasodifiy xatoda emas, takrorlanadigan munosabatda. Bir marta sodir bo‘lgan holatni suhbat bilan hal qilish mumkin. Muntazam hurmatsizlik esa chegara talab qiladi.
Sizning qadringizni kimdir belgilab bermaydi
O‘zini qadrlash — barchadan ustun turish emas. Bu boshqalar bilan teng munosabatda bo‘lish, «yo‘q» deyishdan qo‘rqmaslik va sizga zarar yetkazayotgan vaziyatda qolmaslik qobiliyatidir.
Haqiqiy o‘zgarish inson «nega ular meni tanlamadi?» degan savoldan «men nima uchun o‘zimni tanlamay kelyapman?» degan savolga o‘tganida boshlanadi.
Sizning qadringiz takliflar soni, boshqalarning fikri yoki munosabatdagi maqomingiz bilan o‘lchanmaydi. U avvalo o‘zingizga qanday munosabatda bo‘lishingizda ko‘rinadi.
Ushbu 10 qoidadan qaysi birini hayotingizda qo‘llash siz uchun eng qiyin? Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!































Izohlar 0
…