Muvaffaqiyatni yo‘qqa chiqaradigan 29 odat: sizda qaysi biri bor?

Insonni katta maqsadlaridan ko‘pincha imkoniyat yetishmasligi emas, har kuni sezilmasdan takrorlanadigan odatlar uzoqlashtiradi. Ular dastlab zararsizdek ko‘rinadi, ammo vaqt o‘tishi bilan kuch, diqqat va ishonchni yo‘qotib, insonni bir joyda ushlab turadi.

Muvaffaqiyat faqat ko‘proq ishlash yoki boshqalardan o‘zib ketish degani emas. U o‘z maqsadini aniq bilish, sog‘liqni asrash, to‘g‘ri qaror qabul qilish va keraksiz yuklardan vaqtida voz kechishni ham talab qiladi.

Quyida oldinga harakat qilish uchun ortda qoldirish kerak bo‘lgan 29 odat keltirilgan.

Maqsadni yo‘qotadigan odatlar

1. Muvaffaqiyatni boshqalarning mezoni bilan o‘lchash

Bir inson uchun muvaffaqiyat — yuqori daromad, boshqasi uchun erkin vaqt, sevimli kasb yoki oilasi bilan xotirjam yashash bo‘lishi mumkin.

Agar maqsadingizni boshqalar belgilasa, butun umr sizga aslida kerak bo‘lmagan narsaning ortidan quvishingiz mumkin. Avvalo muvaffaqiyat aynan siz uchun nimani anglatishini aniqlab oling.

2. Boshqalarning kutganiga mos yashash

Oila, do‘stlar va jamiyat insondan muayyan yo‘lni tanlashini kutishi mumkin. Biroq ularning rejasi sizning qobiliyatingiz va orzularingizga mos kelmasligi ehtimol.

Boshqalarni rozi qilish uchun o‘z maqsadlaringizdan voz kechish oxir-oqibat norozilik va pushaymonga olib keladi.

3. Hammaga yoqishga urinish

Qanchalik yaxshi bo‘lmang, baribir kimgadir yoqmaysiz. Chunki har bir insonning qarashi, didi va manfaati turlicha.

Hammaning ma’qullashini kutish o‘rniga, o‘z qadriyatlaringizga sodiq qolish muhim. Ommaning olqishi doim ham to‘g‘ri yo‘lda ekaningizni anglatmaydi.

4. Birovning ruxsatini kutish

Kitob yozish, yangi kasb o‘rganish, biznes boshlash yoki hayot tarzini o‘zgartirish uchun hech kim kelib rasman ruxsat bermaydi.

Doim tasdiq kutish insonni o‘z hayotining tomoshabiniga aylantiradi. Ayrim qarorlarni qabul qilish huquqini o‘zingizga o‘zingiz berishingiz kerak.

5. Maqsadni haddan tashqari qiyin deb hisoblash

«Mendan chiqmaydi», «bu men uchun emas» yoki «bunga faqat omadlilar erishadi» degan fikrlar hali harakat boshlanmasidanoq yo‘lni yopib qo‘yadi.

Qiyinchilikni inkor etish shart emas. Ammo uni yengib bo‘lmaydigan devor sifatida tasavvur qilish ham o‘zingizga qo‘yilgan sun’iy to‘siqdir.

Vaqt va diqqatni o‘g‘irlaydigan odatlar

6. Ijtimoiy tarmoqlarda maqsadsiz vaqt o‘tkazish

Bir necha daqiqaga telefonni ochgan inson ba’zan yarim soat yoki undan ham ko‘proq vaqtni sezmasdan sarflab qo‘yadi.

Cheksiz tasma faqat vaqtni emas, diqqat va ishtiyoqni ham susaytiradi. Ayniqsa, boshqalarning namoyish qilinayotgan hayoti bilan o‘zingizni taqqoslash ichki norozilikni kuchaytirishi mumkin.

7. Bir vaqtda ko‘p vazifa bajarish

Ko‘p vazifalilik sermahsullik belgisidek ko‘rinadi. Aslida esa inson diqqatini bir ishdan ikkinchisiga qayta-qayta ko‘chirishga majbur bo‘ladi.

Natijada xatolar ko‘payadi, ish sifati tushadi va miya tezroq charchaydi. Muhim vazifani tanlab, unga to‘liq e’tibor qaratish ko‘pincha samaraliroq.

8. Har bir taklifga «ha» deyish

Vaqt va kuch cheklangan. Har bir iltimos, uchrashuv va loyihaga rozi bo‘lish o‘z maqsadlaringiz uchun ajratilgan resursni kamaytiradi.

«Yo‘q» deyish qo‘pollik emas. Bu ustuvor vazifalarni himoya qilish usulidir.

9. Faqat qisqa muddatli natijani o‘ylash

Bir hafta mashq qilish, ikki kun erta turish yoki bir oy tejamkor yashash katta o‘zgarish uchun yetarli emas.

Barqaror natija vaqtinchalik harakatdan emas, shaxsiyatning bir qismiga aylangan odatlardan keladi. Muvaffaqiyat tezlikdan ko‘ra izchillikni ko‘proq yaxshi ko‘radi.

10. Boshlash uchun ideal vaqtni kutish

Sharoitning mutlaqo qulay bo‘lishini kutsangiz, ish hech qachon boshlanmasligi mumkin.

Ayrim loyihalar uchun vaqtni to‘g‘ri tanlash muhim. Ammo birinchi qadamni tashlashga kelganda, ko‘pincha eng yaxshi vaqt — hozir.

Ichki ishonchni yemiruvchi odatlar

11. O‘zini doim pastga urish

Kamtarlik yaxshi fazilat. Lekin boshqalarga yoqish yoki takabbur ko‘rinishdan qo‘rqib, qobiliyatingizni doim kichraytirish zararli.

Inson o‘z mehnati va natijalarini tan olishi mumkin. Bu maqtanchoqlik emas, o‘z qadrini bilishdir.

12. Mukammallikni kutish

Mukammal natijaga erishish istagi ba’zan ish sifatini oshiradi. Ammo u hech narsani tugallamaslik uchun bahonaga aylansa, taraqqiyotni to‘xtatadi.

Ko‘pincha tayyor va foydali ish, abadiy «mukammallashtirilayotgan» loyihadan qimmatliroq.

13. Muvaffaqiyatsizlikdan qo‘rqish

Xato qilishni istamaslik tabiiy. Ammo muvaffaqiyatsizlikdan butunlay qochishga urinish yangi imkoniyatlarni ham yo‘qotishga olib keladi.

Har bir omadsiz urinish nimani o‘zgartirish kerakligini ko‘rsatadi. Chidamlilik esa qoqilmaslik emas, yiqilgandan keyin yana turish qobiliyatidir.

14. Tanqidni dushmanlik deb qabul qilish

Maqtov yoqimli, ammo u har doim ham rivojlanish yo‘lini ko‘rsatmaydi. Asosli tanqid esa kamchiliklarni ko‘rish va natijani yaxshilashga yordam beradi.

Albatta, har bir salbiy fikr haqiqat emas. Muhimi — haqorat bilan foydali mulohazani ajrata bilish.

15. Harakatlar uchun boshqalarni ayblash

Tashqi sharoit, tanishlar, bozor yoki omad inson rejasiga ta’sir qilishi mumkin. Ammo barcha xatolarni tashqi omillar bilan izohlash o‘zgarish imkonini yo‘qotadi.

Inson hamma narsani nazorat qila olmaydi. Lekin o‘z qarori va keyingi qadami uchun mas’uliyatni zimmasiga olishi mumkin.

16. Baxtni kelajakka qoldirish

«Shu maqsadga yetsam, baxtli bo‘laman» degan fikr insonni doimiy kutish holatida ushlab turadi.

Bir maqsadga erishilgach, tez orada yangi maqsad paydo bo‘ladi. Shuning uchun natijadan tashqari, unga olib borayotgan jarayondan ham mamnuniyat topish muhim.

17. Hech qachon yetarli emas deb o‘ylash

Ko‘proq pul, ko‘proq tan olinish va yanada kattaroq natija istash rivojlanishga turtki bo‘lishi mumkin. Lekin bor narsani qadrlamaslik insonni tugamaydigan norozilikka mahkum qiladi.

Minnatdorlik maqsaddan voz kechish emas. U oldinga xotirjamroq va barqaror harakat qilish imkonini beradi.

Kuch va sog‘liqni yo‘qotadigan odatlar

18. Sog‘liqni keyinga qoldirish

Katta rejalarni amalga oshirish uchun kuch, uyqu va sog‘lom tana kerak. Sog‘liqni qurbon qilib erishilgan natija uzoqqa bormasligi mumkin.

To‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik va yetarli dam olish muvaffaqiyatga xalaqit emas, uning poydevoridir.

19. Ortiqcha ishlashni qahramonlik deb bilish

Tunu kun ishlash ba’zan qisqa muddatda natija beradi. Ammo doimiy zo‘riqish diqqatning pasayishi, xatolar va qattiq charchoqqa olib keladi.

Muvaffaqiyat marafonga o‘xshaydi. Birinchi kilometrlarda barcha kuchni sarflab yuborish finishga yetib borishni qiyinlashtiradi.

20. Dam olishni faqat ekran qarshisida o‘tkazish

Og‘ir haftadan keyin serial ko‘rish yoki telefonda vaqt o‘tkazish yoqimli bo‘lishi mumkin. Ammo passiv dam olish har doim ham tanani va ongni tiklamaydi.

Sayr, sport, uyqu, tabiat, kitob yoki yaqinlar bilan muloqot ko‘proq kuch qaytarishi mumkin. Dam olishning vazifasi vaqtni o‘ldirish emas, insonni tiklashdir.

21. Hayotdagi muvozanatni yo‘qotish

Faqat karyeraga e’tibor berib, oila, sog‘liq va munosabatlarni chetga surish bir muddat samaralidek ko‘rinadi.

Ammo hayotning bir sohasidagi uzoq inqiroz boshqa sohalarga ham ta’sir qiladi. Barqaror muvaffaqiyat inson hayotining barcha muhim qismlarini hisobga oladi.

Rivojlanishni to‘xtatadigan odatlar

22. Noto‘g‘ri yo‘ldan qaytmaslik

Bir qarorga ko‘p vaqt va kuch sarflangani uni albatta davom ettirish kerakligini anglatmaydi.

Agar tanlangan yo‘l maqsadga olib bormayotgan bo‘lsa, usulni o‘zgartirish kerak. Yangi ko‘nikma o‘rganish yoki boshqa yo‘nalishni sinab ko‘rish mag‘lubiyat emas.

23. Rejaga haddan tashqari bog‘lanib qolish

Reja insonga yo‘nalish beradi. Ammo hayot har doim rejadagidek kechmaydi.

O‘zgarishlarga moslasha olmaslik ko‘p kuchni bekorga sarflatadi. Nazorat qilib bo‘lmaydigan narsalar bilan kurashish o‘rniga, ta’sir qilish mumkin bo‘lgan qarorlarga e’tibor qaratish to‘g‘riroq.

24. «Bir kechadagi muvaffaqiyat»ga ishonish

Ko‘zga to‘satdan tashlangan muvaffaqiyat ortida ko‘pincha yillab qilingan mehnat, xatolar va sezilmagan tayyorgarlik turadi.

Tez mashhur bo‘lishni kutish insonni oddiy, ammo zarur ishlardan chalg‘itadi. Mustahkam natija sahna ortidagi muntazam mehnatdan paydo bo‘ladi.

25. Yordam so‘ramaslik

Hamma ishni shaxsan bajarish mustaqillik belgisidek ko‘rinishi mumkin. Lekin katta maqsadlarga ko‘pincha bilim, hamkorlik va vazifalarni taqsimlash orqali erishiladi.

Yordam so‘rash zaiflik emas. Kimga va qachon murojaat qilishni bilish ham alohida mahoratdir.

26. Salbiy muhitda qolish

Doimiy ravishda ishonchni so‘ndiradigan, g‘oyalarni masxara qiladigan yoki energiyani oladigan muhit inson harakatiga ta’sir qiladi.

Atrofda faqat maqtovchilar bo‘lishi shart emas. Ammo rivojlanishga undaydigan, rost gapiradigan va o‘zi ham harakat qiladigan odamlar juda muhim.

Noto‘g‘ri raqobatga yetaklaydigan odatlar

27. Hammani raqib deb bilish

Muvaffaqiyat cheklangan zaxira emas. Bir insonning yutug‘i boshqasiga albatta mag‘lubiyat olib kelmaydi.

Doim boshqalardan arzonroq, tezroq yoki mashhurroq bo‘lishga urinish sifatni yo‘qotishi mumkin. Ayrim hollarda hamkorlik raqobatdan ko‘ra ko‘proq imkoniyat ochadi.

28. Boshqalarga o‘xshashga harakat qilish

Bozorda muvaffaqiyat qozongan odam yoki loyihani ko‘chirish oson yo‘ldek ko‘rinadi. Ammo nusxa doim aslidan bir qadam orqada qoladi.

O‘ziga xos tajriba, yondashuv va sifat insonni ajratib turadi. E’tiborni raqibga emas, o‘z ishingizni yaxshilashga qaratish kerak.

29. Avval ega bo‘lish, keyin baxtli bo‘lishni kutish

Ko‘pchilik avval pul, maqom yoki muvaffaqiyatga erishsa, keyin xotirjam va baxtli bo‘lishini o‘ylaydi.

Ammo ichki holatni faqat tashqi natijaga bog‘lash xavfli. Avvalo o‘z qadriyatlariga mos hayot qurish, keyin sog‘lom holatdan harakat qilish ko‘proq barqarorlik beradi.

Hammasini bir kunda o‘zgartirish shart emas

Ushbu odatlarning bir nechtasi o‘zingizda borligini sezish mag‘lubiyat emas. Aksincha, muammoni anglash o‘zgarishning birinchi bosqichidir.

Barcha odatlarni bir vaqtda yo‘qotishga urinish ham navbatdagi xatoga aylanishi mumkin. Avvalo hayotingizga eng ko‘p ta’sir qilayotgan bitta odatni tanlang va uni kichik, ammo muntazam qadamlar bilan o‘zgartirishni boshlang.

Muvaffaqiyat aksar hollarda bitta ulkan qaror natijasi emas. U har kuni takrorlanadigan mayda tanlovlarning yig‘indisidir.

Sizga oldinga harakat qilishda qaysi odat ko‘proq to‘sqinlik qilmoqda? Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringiz hamda do‘stlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!