Hayotni o‘zgartiradigan 3 qoida: hammasi fokusdan boshlanadi...
Shaxsiy rivojlanishda kundalik qarorlarni tartibga solish uchun fokus, harakat va muhit qonunlaridan iborat uchta amaliy qoida muhim ahamiyat kasb etadi. Fokus qonuni insonning e’tibori qayerda bo‘lsa, kuchi ham o‘sha yerda bo‘lishini ta’minlab, shikoyatdan yechimga o‘tishga yordam beradi. Harakat qonuniga ko‘ra, mukammal rejani kutish o‘rniga tashlangan kichik qadam harakatsiz qolgan katta rejadan ancha qimmatlidir.
Nega ayrim odamlar yillab bir joyda qolib ketadi, boshqalar esa qisqa vaqt ichida hayotining yo‘nalishini o‘zgartira oladi? Farq har doim omad yoki katta imkoniyatda emas. Ko‘pincha natija inson nimaga e’tibor berishi, qachon harakat boshlashi va kimlar orasida yashashi bilan bog‘liq.
Shaxsiy rivojlanishda bu uch tamoyilni shartli ravishda «fokus, harakat va muhit qonunlari» deb atash mumkin. Ular tabiatning ilmiy qonunlari emas, ammo kundalik qarorlarni tartibga solish uchun kuchli amaliy qoidalar bo‘la oladi.
1. Fokus qonuni: e’tiboringiz qayerda bo‘lsa, kuchingiz ham o‘sha yerda
Inson bir vaqtning o‘zida atrofidagi barcha narsani teng darajada kuzata olmaydi. Miya ma’lum axborotni tanlab, qolganini ikkinchi darajaga tushiradi.
Shuning uchun kun bo‘yi:
«Pul yetishmaydi»,
«Menga imkoniyat berilmaydi»,
«Hamma narsa qiyin»,
degan fikrlar atrofida aylanish insonga yechimlarni ko‘rishni qiyinlashtirishi mumkin.
Bu muammolarni inkor qilish kerak degani emas. Muammoni ko‘rish zarur, ammo undan keyingi savol yanada muhim:
«Men bu vaziyatda nimani o‘zgartira olaman?»
Shu savol fokusni shikoyatdan yechimga burishi mumkin.
Masalan, «menda pul kam» degan fikrning o‘rniga «daromadimni oshirish uchun qaysi ko‘nikmani o‘rganishim mumkin?» degan savol paydo bo‘ladi.
Birinchi fikr vaziyatni tasvirlaydi. Ikkinchisi esa harakat uchun yo‘l ochadi.
Imkoniyatlar ko‘paymaydi — siz ularni ko‘proq ko‘ra boshlaysiz
«Imkoniyatlarga e’tibor qaratsangiz, hayot ularni ko‘paytirib beradi» degan iborani so‘zma-so‘z qabul qilish shart emas.
Amalda boshqa mexanizm ishlashi mumkin: inson ma’lum maqsadga e’tibor bersa, shu maqsad bilan bog‘liq axborot, odamlar va variantlarni tezroq payqay boshlaydi.
Yangi ish izlayotgan odam vakansiyalarni ko‘proq kuzatadi.
Biznes boshlamoqchi bo‘lgan inson odamlarning hal qilinmagan muammolariga boshqacha qaraydi.
Sog‘lom yashashni maqsad qilgan kishi ovqat, uyqu va harakat odatlarini diqqat bilan kuzata boshlaydi.
Ya’ni fokus mo‘jiza yaratmaydi. U inson nimani ko‘rishi va keyin qanday qaror qabul qilishini o‘zgartiradi.
2. Harakat qonuni: mukammal rejadan kichik qadam kuchliroq
Ko‘p yaxshi g‘oyalar amalga oshmay qolishining sababi ular yomonligi emas.
Inson kutadi.
Yana biroz tayyor bo‘lishni kutadi.
Mukammal sharoitni kutadi.
Qo‘rquv butunlay yo‘qolishini kutadi.
Shu orada boshqa birov ideal bo‘lmagan sharoitda ham birinchi qadamni tashlaydi.
Shuning uchun rivojlanishda eng muhim qoidalardan biri:
kichik harakat — harakatsiz qolgan katta rejadan qimmatliroq.
Kitob yozishni xohlasangiz — birinchi sahifani yozing.
Til o‘rganmoqchi bo‘lsangiz — bugun 20 ta so‘zdan boshlang.
Sportga qaytmoqchi bo‘lsangiz — birinchi kuni ikki soat emas, 20 daqiqa mashq qiling.
Biznes g‘oyangiz bo‘lsa — avval birinchi mijozga kerakmi-yo‘qmi, shuni bilib oling.
Katta natijalar ko‘pincha dramatik sakrashdan emas, takrorlangan kichik harakatlardan yig‘iladi.
«Hali tayyor emasman» eng xavfli bahonaga aylanishi mumkin
Albatta, ayrim qarorlar oldidan tayyorgarlik shart. Ammo «tayyorlanish» bilan «qo‘rquv sabab kechiktirish» o‘rtasida farq bor.
Inson ba’zan o‘zidan shunday so‘rashi kerak:
«Menga haqiqatan yana ma’lumot kerakmi yoki men shunchaki boshlashdan qo‘rqyapmanmi?»
Bu savol ko‘p narsani o‘z joyiga qo‘yadi.
Chunki ishonch har doim harakatdan oldin kelmaydi. Aksincha, ba’zan inson avval harakat qiladi, birinchi kichik natijani ko‘radi va ishonch shundan keyin paydo bo‘ladi.
3. Muhit qonuni: kimlar orasida yashasangiz, ta’sirini sezasiz
Inson atrofidagi odamlardan butunlay mustaqil emas.
Agar muhitda doim:
«Bundan foyda yo‘q»,
«Urinib nima qilasan?»,
«Sendan chiqmaydi»,
degan gaplar yangrasa, vaqt o‘tib bu fikrlar insonning ichki ovoziga ham aylanishi mumkin.
Aksincha, bilim oladigan, harakat qiladigan va bir-birining o‘sishini qo‘llab-quvvatlaydigan odamlar orasida insonning me’yorlari ham o‘zgaradi.
Kecha katta ko‘ringan maqsad bugun oddiy vazifadek tuyulishi mumkin.
Muhitning ta’siri shunda.
Salbiy muhitdan chiqish har doim odamlarni tashlab ketish degani emas
Bu yerda ehtiyot bo‘lish muhim.
Bir inson siz bilan kelishmagani uchun uni darhol «salbiy» deb atash to‘g‘ri emas. Ba’zan aynan konstruktiv tanqid insonga kerak bo‘ladi.
Farq boshqa yerda.
Sog‘lom muhit sizga haqiqatni aytishi mumkin, ammo qadringizni muntazam ravishda yerga urmaydi. Xatoingizni ko‘rsatadi, ammo rivojlanishga ishonchingizni yo‘q qilmaydi.
Agar muayyan muhitdan keyin doimo kuchsiz, qadrsiz yoki harakatsiz his qilayotgan bo‘lsangiz, chegaralarni qayta ko‘rib chiqish vaqti kelgan bo‘lishi mumkin.
Muhitni o‘zgartirish esa faqat do‘stlarni almashtirish emas. Bu yangi kitoblar, kurslar, professional jamoalar, sport muhiti yoki maqsaddosh insonlar bilan muloqotni ko‘paytirish ham bo‘lishi mumkin.
Uchala qoida birlashganda nima bo‘ladi?
Faqat ijobiy fikrlash yetarli emas.
Fokus boru, harakat yo‘q bo‘lsa — natija kelmaydi.
Harakat boru, yo‘nalish yo‘q bo‘lsa — kuch noto‘g‘ri joyga sarflanishi mumkin.
Maqsad va harakat boru, muhit doim ortga tortsa — yo‘l ancha og‘irlashadi.
Kuchli kombinatsiya boshqacha:
E’tibor — qayerga borishni belgilaydi.
Harakat — o‘sha joyga olib boradi.
Muhit — yo‘lda qanchalik uzoq bora olishingizga ta’sir qiladi.
Shu sabab hayotni o‘zgartirish uchun hammasini bir kunda ag‘dar-to‘ntar qilish shart emas.
Bugun bitta savolning o‘zi yetarli bo‘lishi mumkin:
Men hozir nimaga e’tibor beryapman, qanday qadam tashlayapman va atrofim meni qayerga yetaklayapti?
Javob yoqmasa, bu mag‘lubiyat emas. Balki o‘zgarishni qayerdan boshlash kerakligini ko‘rsatuvchi eng muhim belgidir.
Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlar orqali ulashing.
Izohlar 0
…