Organik quyosh panellari samaradorligi boʻyicha inqilobiy kashfiyot qilindi

Quyosh energetikasi sohasida uzoq yillardan beri davom etayotgan muammo — organik quyosh panellarining samaradorligi va kuchlanishi oʻrtasidagi ziddiyatga yechim topildi. Xalqaro olimlar guruhi ushbu texnologiyani kremniyli panellar darajasiga olib chiqishi mumkin boʻlgan mexanizmni aniqlashga muvaffaq boʻlishdi. Ushbu kashfiyot kelajakda arzon va egiluvchan energiya manbalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytiradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Shvetsiya, Germaniya va Paul Drude instituti mutaxassislari tomonidan oʻtkazilgan tadqiqot organik quyosh elementlarining asosiy kamchiligini ochib berdi. Bugungi kunda ushbu panellar ishlab chiqarishda arzon va xomashyosi qulay boʻlsa-da, ularning foydali ish koeffitsiyenti (FIK) anʼanaviy kremniy panellardan sezilarli darajada ortda qolmoqda. Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, asosiy muammo kuchlanish oshirilganda samaradorlikning tushib ketishi bilan bogʻliq edi.

Eksitonlar va energiya yoʻqotilishi muammosi

Tadqiqotchilar muammoning ildizi “eksitonlar” deb ataluvchi zarrachalar harakatida ekanini aniqlashdi. Yorugʻlik materialga tushganda elektronlar va musbat zaryadlar juftligi hosil boʻladi. Elektr toki shakllanishi uchun ushbu juftliklar bir-biridan ajralishi lozim. Agar bu jarayon tez va samarali kechmasa, energiya issiqlik sifatida isrof boʻladi.

Olimlarning aniqlashicha, eksitonlarning “yashash muddati” va ularning ajralishi paytidagi energiya yoʻqotilishi hal qiluvchi omil hisoblanadi. Eksitonlarning faollik vaqtini uzaytirish orqali kuchlanish va samaradorlik oʻrtasidagi muvozanatni saqlash mumkinligi isbotlandi. Bu esa organik elementlarning samaradorligini 20 foizdan yuqori koʻrsatkichga olib chiqish imkonini beradi.

Tajriba davomida mutaxassislar maxsus yangi materiallar yaratib, ulardan eksperimental quyosh panellarini yigʻishdi. Natijalar kutilganidan ham aʼlo boʻlib, bir vaqtning oʻzida ham yuqori kuchlanish, ham yuqori samaradorlikka erishildi. Bu avvalgi texnologiyalarda imkonsiz deb hisoblangan “ murosasiz yechim”dir.

Yangi avlod quyosh panellari istiqboli

Organik quyosh panellari oʻzining yengilligi va egiluvchanligi bilan ajralib turadi. Ularni nafaqat binolar tomiga, balki kiyim-kechaklar, gadjetlar korpusi va hatto derazalarga oʻrnatish mumkin. Samaradorlikning oshishi ushbu texnologiyaning laboratoriyalardan real hayotga, yaʼni keng koʻlamli ishlab chiqarishga oʻtishini tezlashtiradi.

Mutaxassislarning fikricha, yangi kashfiyot quyosh energetikasi bozorini butunlay oʻzgartirib yuborishi mumkin. Kremniyli panellarga nisbatan ancha arzon boʻlgan organik muqobillar energiya narxini pasaytirishga va qayta tiklanuvchi manbalarning ommalashishiga xizmat qiladi. Endilikda navbatdagi bosqich ushbu texnologiyani sanoat miqyosida sinovdan oʻtkazishdan iborat boʻladi.