Yer xotirjam boʻlishi mumkin: Yirik asteroidlar xavfi haqida yangi xulosa eʼlon qilindi

Koinot tadqiqotchilari Yer sayyorasi uchun eng katta xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan osmon jismlari borasida xotirjamlikka asos borligini maʼlum qilishdi. Soʻnggi yillarda olib borilgan kuzatuvlar shuni koʻrsatmoqdaki, sayyoramizga yaqinlashib kelayotgan yirik asteroidlarni aniqlash jarayoni deyarli yakuniga yetgan va yaqin 100 yil ichida global falokat xavfi mavjud emas. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Irkutsk davlat universiteti professori va Quyosh-yer fizikasi instituti yetakchi ilmiy xodimi Sergey Yazevning soʻzlariga koʻra, diametri bir kilometrdan ortiq boʻlgan yangi asteroidlarning kashf etilishi deyarli toʻxtagan. Bu shuni anglatadiki, insoniyatga maʼlum boʻlmagan va kutilmaganda Yerga urilishi mumkin boʻlgan ulkan "yashirin tahdidlar" koinotning bizga yaqin hududlarida qolmagan.

Yirik obʼyektlar nazorat ostida

Olimning taʼkidlashicha, bir kilometrdan katta hajmdagi barcha asteroidlar allaqachon astronomlar tomonidan xaritaga tushirilgan va ularning harakat trayektoriyasi hisoblab chiqilgan. Ixbt.com nashri xabariga koʻra, ushbu yirik obʼyektlarning hech biri kamida bir asr davomida Yer bilan toʻqnashish ehtimoliga ega emas. Bu xulosa zamonaviy teleskoplar va koinotni monitoring qilish tizimlarining samaradorligi ortgani bilan izohlanadi.

Shunga qaramay, kichikroq hajmdagi osmon jismlari bilan bogʻliq vaziyat biroz boshqacha. Har kuni mutaxassislar Yerga yaqin masofada harakatlanayotgan oʻnlab yangi asteroidlarni aniqlashmoqda. Ularning oʻlchami bir necha metrdan bir necha oʻn metrgacha boʻlib, bunday jismlarni koʻpincha sayyoramizga juda yaqin kelganida — toʻqnashuvdan bir necha kun oldin payqash mumkin.

Kichik asteroidlar va atmosfera himoyasi

Kichik hajmdagi asteroidlar Yer uchun global xavf tugʻdirmaydi. Ularning aksariyati sayyoramiz atmosferasiga kirganda ishqalanish natijasida qizib, butunlay yonib ketadi. Faqatgina kam sonli holatlarda ularning qoldiqlari meteorit koʻrinishida yer yuzasiga tushishi mumkin, biroq bu jarayon yirik vayronagarchiliklarga sabab boʻlmaydi.

Bugungi kunda jahon astronomiya hamjamiyati asosiy eʼtiborini aynan oʻrta va kichik hajmdagi obʼyektlarni erta aniqlash tizimlarini takomillashtirishga qaratgan. Yirik asteroidlar masalasi yopilgan deb hisoblansa-da, koinotni doimiy kuzatish ishlari toʻxtamaydi. Bu kabi ilmiy xulosalar insoniyatning koinotdagi xavfsizligi borasida yanada ishonchli prognozlar qilish imkonini bermoqda.