Agentopia: Olimlar 100 ta sunʼiy intellekt agentidan iborat raqamli jamiyat yaratdi

Xitoyning Fudan University mutaxassislari boshchiligidagi xalqaro tadqiqotchilar guruhi Agentopia deb nomlangan noyob tizimni taqdim etdi. Bu loyiha sunʼiy intellekt (AI) sohasidagi eng yirik va uzoq muddatli ijtimoiy simulyatsiya tajribasi boʻlib, u 100 ta avtonom agentning virtual muhitda oʻzaro munosabatlarini oʻrganadi. Avvalgi tajribalardan farqli oʻlaroq, bu yerda AI personajlari shunchaki bir necha kun emas, balki 10 virtual yil davomida toʻlaqonli hayot kechiradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Agentopia loyihasining asosiy maqsadi — sunʼiy intellekt modellarini oʻqitish uchun zarur boʻlgan insoniy maʼlumotlarning tugab borayotganiga yechim topishdir. Olimlar modellarga tayyor matnlarni oʻqitish oʻrniga, ularga murakkab ijtimoiy tizimlar ichida shaxsiy tajriba orttirish imkoniyatini berishni taklif qilmoqdalar. Bu usul sunʼiy intellektning insoniy xarakterlarni tushunish va murakkab vaziyatlarda qaror qabul qilish qobiliyatini sezilarli darajada oshiradi.

Raqamli jamiyatning tuzilishi va qoidalari

Tajribada ishtirok etayotgan har bir agent oʻz biografiyasi, xarakter xususiyatlari, isteʼdodi va hayotiy maqsadlariga ega. Simulyatsiya davomida ular ish qidiradi, doʻstlashadi, uchrashuvlar tashkil qiladi va oʻz qarorlarining oqibatlarini tahlil qiladi. Tadqiqotchilar tizimni sinash uchun uchta turli dunyoni yaratdilar: zamonaviy shahar majmuasi (Apartment), maktab muhiti (Campus) va sehrli akademiya (Arcane Academy). Har bir muhitda agentlar dasturlanmagan, kutilmagan ijtimoiy xatti-harakatlarni namoyish etdi.

Loyiha doirasida Life Reward deb nomlangan maxsus baholash tizimi joriy etildi. Unda muvaffaqiyat anʼanaviy texnik koʻrsatkichlar bilan emas, balki insoniy baxt tushunchasiga yaqin boʻlgan uchta mezon: ijtimoiy maqom, subyektiv baxt hissi va moddiy farovonlik asosida oʻlchanadi. Bu orqali sunʼiy intellekt shunchaki topshiriqlarni bajarishga emas, balki "yaxshi hayot" kechirishga intilishni oʻrganadi.

Ijtimoiy munosabatlar va emotsional holatlar

Qizigʻi shundaki, raqamli jamiyatda insonlarga xos boʻlgan murakkab holatlar kuzatildi. Masalan, baʼzi agentlar haddan tashqari koʻp muloqot qilish natijasida "emotsional charchoq" (burnout) holatiga tushdi. Baʼzilari esa yuqori maoshli ishdan voz kechib, oʻzining psixologik ehtiyojlariga mos keladigan kamroq daromadli kasbni tanladi. Shuningdek, agentlar orasida oʻziga xos shaxsiy rituallar va koʻp yillik odatlar shakllangani aniqlandi.

Tadqiqot natijalari karera va baxt oʻrtasidagi ziddiyatni ham koʻrsatib berdi. Faqat boylik orttirishga eʼtibor qaratgan agentlar moddiy jihatdan boy boʻlsa-da, hayotdan norozilik hissini koʻproq tuygan. Aksincha, ijtimoiy munosabatlarga va doʻstlikka vaqt ajratgan personajlar oʻzlarini ancha baxtli his qilgan. Bu tajriba ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, AI modellarining insoniylik darajasini 23,7 foizga oshirishga xizmat qilgan.

Agentopia shunchaki The Sims oʻyini kabi simulyator emas, balki sunʼiy intellekt rivojlanishidagi yangi bosqichdir. Agar ushbu konsepsiya oʻzini oqlasa, kelajakda AI modellari insoniyat yaratgan matnlarni oʻqishdan toʻxtab, oʻzlarining virtual hayotiy tajribalari orqali bilim olishni boshlaydi. Bu esa texnologiyaning yanada aqlli va "jonli" boʻlishiga yoʻl ochadi.