Xitoyda Claude sunʼiy intellektiga kirish uchun ulkan yashirin bozor shakllandi

AQSHning Anthropic kompaniyasi oʻzining Claude sunʼiy intellekt botidan Xitoy foydalanuvchilari foydalanishini qatʼiy cheklashga urinayotgan bir paytda, ushbu mamlakatda taqiqlarni chetlab oʻtishning keng koʻlamli yashirin ekotizimi yuzaga keldi. Wired nashri oʻtkazgan surishtiruv natijalariga koʻra, tayyor akkauntlar savdosi, soxta shaxslar va maxsus vositachi servislar orqali Claude tizimiga kirish xizmatlari Xitoy texnologik bozorining ajralmas qismiga aylangan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Anthropic kompaniyasi OpenAI sobiq xodimlari tomonidan asos solingan boʻlib, u xavfsizlik siyosatiga oʻta jiddiy yondashishi bilan tanilgan. Kompaniya Xitoylik foydalanuvchilar uchun rasmiy kirishni yopib qoʻygan va faqatgina geoblokirovka yoki IP-manzillarni tekshirish bilan cheklanib qolmayapti. Ular VPN va proksi ishlatayotgan shubhali profillarni faol ravishda bloklamoqda, hatto yaqinda Persona servisi orqali davlat hujjatlari yordamida shaxsni tasdiqlashni talab qila boshladi.

Taqiqlarni chetlab oʻtish usullari va "tranzit stansiyalar"

Biroq, Xitoylik foydalanuvchilar bu toʻsiqlarni aylanib oʻtishning samarali yoʻllarini topishgan. Eng oddiy sxema xorijiy telefon raqamlari va toʻlov kartalaridan foydalanish boʻlsa, murakkabroq usullar Taobao, Xianyu va Telegram kanallarida tayyor verifikatsiyadan oʻtgan akkauntlarni sotib olishni oʻz ichiga oladi. Kiberjinoyatchilik boʻyicha mutaxassislar Claude Pro va Claude Max obunalariga boʻlgan talab qora bozorda barqaror oʻsishini qayd etishmoqda.

Ayniqsa, "tranzit stansiyalar" (relay stations) deb ataluvchi servislar ommalashgan. Ushbu platformalar Claude rasman ishlaydigan mamlakatlarda joylashgan boʻlib, Anthropic kompaniyasining API xizmatiga korporativ kirish huquqini sotib oladi va soʻngra uni Xitoy ichidagi foydalanuvchilarga qayta sotadi. Mijoz uchun bu oddiy chat interfeysi kabi koʻrinadi: soʻrov mahalliy saytga yuboriladi, u yerdan oraliq server orqali Claude tizimiga boradi va javob qaytadi.

Dasturchilar va texnologik kompaniyalar xodimlari orasida Claude modeli mahalliy DeepSeek yoki Z.ai kabi analoglardan koʻra koʻproq qadrlanadi. Oksford universiteti tadqiqotchisi Zilan Qianning soʻzlariga koʻra, xitoylik mutaxassislar milliy til modellarining AQSH ishlanmalaridan, ayniqsa dasturlash masalalarida, 6 oydan 9 oygacha ortda qolayotganini taʼkidlashadi. Shu sababli, murakkab IT-loyihalar uchun Claude Code va shunga oʻxshash vositalar hayotiy zaruratga aylangan.

Geosiyosiy raqobat va xavfsizlik masalalari

AQSH va Xitoy oʻrtasidagi texnologik sovuq urush fonida, Anthropic rahbari Dario Amodei xitoylik kompaniyalarning ilgʻor modellarga kirishini milliy xavfsizlikka tahdid deb atadi. Uning fikricha, Xitoy kompaniyalari Claude javoblaridan oʻz modellarini oʻqitish (distillatsiya usuli) uchun foydalanishi mumkin. Yaqinda Anthropic hatto Xitoyning Alibaba gigantini shunday amaliyotda ochiqchasiga ayblab chiqdi.

Qizigʻi shundaki, kiritilgan cheklovlar faqat yangi aylanma yoʻllarning paydo boʻlishiga turtki bermoqda. Hujjat orqali shaxsni tasdiqlash talabi qoʻyilgach, bozorda allaqachon verifikatsiyadan oʻtgan "raqamli shaxslar" savdosi avj oldi. Bu holat global statistikani ham chalkashtirib yubormoqda. Masalan, 6 million aholisi boʻlgan Singapur Claude tizimidan foydalanish boʻyicha dunyoda yetakchilar qatorida turadi, ekspertlar esa bu trafikning katta qismi aslida Xitoydan kelayotganiga ishonishadi.