NASA astronavtlari ochiq kosmosga chiqdi: Xalqaro kosmik stansiyada taʼmirlash ishlari

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) astronavtlari Chris Williams va Jessica Meir Xalqaro kosmik stansiyadagi (XKS) muhim texnik nosozlikni bartaraf etish uchun ochiq kosmosga chiqishdi. Ushbu missiyaning asosiy maqsadi stansiyaning tashqi qismida joylashgan Canadarm2 robotlashtirilgan manipulyatorini taʼmirlashdan iborat. NASA rasmiy sayti orqali jarayonni toʻgʻridan-toʻgʻri efirda namoyish etmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Rejaga koʻra, astronavtlarning ochiq koinotdagi ish vaqti taxminan 6,5 soatni tashkil etadi. Amaliyot AQSH Sharqiy sohili vaqti bilan 08:20 da boshlandi. Bu vaqt davomida mutaxassislar stansiyaning xavfsizligi va logistikasi uchun hayotiy muhim boʻlgan qurilmani qayta ishchi holatiga keltirishlari lozim.

Robot-qoʻlning nosozligi va taʼmirlash jarayoni

Asosiy muammo Canadarm2 manipulyatorining "bilak" qismidagi boʻgʻin (sharnir) bilan bogʻliq. Maʼlum qilinishicha, ushbu qism joriy yilning 27-may kuni rejaviy ishlar amalga oshirilayotgan vaqtda ishdan chiqqan edi. Astronavtlar aynan shu nosoz boʻgʻinni yangisiga almashtirish vazifasini bajarishmoqda.

Canadarm2 — bu XKSning Amerika segmentida joylashgan, koinotdagi eng murakkab muhandislik qurilmalaridan biridir. Uning umumiy uzunligi 17,6 metrni, vazni esa qariyb 1 800 kilogrammni tashkil etadi. Yetti ta boʻgʻindan iborat boʻlgan ushbu mexanik qoʻl stansiya hayotida juda katta ahamiyatga ega.

Canadarm2 nima uchun kerak?

Ushbu robotlashtirilgan tizim stansiyada bir qator muhim operatsiyalarni bajaradi, jumladan:

• Uchuvchisiz yuk tashuvchi kosmik kemalarni tutib olish va stansiyaga tutashtirish;
• Ogʻir yuklar va ilmiy uskunalarni stansiya boʻylab harakatlantirish;
• Stansiyaning tashqi qismini vizual koʻrikdan oʻtkazish;
• Astronavtlar ochiq kosmosga chiqqanda ularga yordam berish va harakatlantirish.

Oʻzbekistonlik koinot ishqibozlari va mutaxassislari uchun ham bunday texnologik jarayonlar katta qiziqish uygʻotadi. Xalqaro kosmik stansiyadagi har bir nosozlik butun ekspeditsiya xavfsizligiga taʼsir qilishi mumkin, shu bois Canadarm2 kabi qurilmalarning sozligi birinchi darajali vazifa hisoblanadi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu taʼmirlash ishlari muvaffaqiyatli yakunlansa, stansiyaga keladigan keyingi yuk kemalarini qabul qilish jarayoni sezilarli darajada osonlashadi. Hozirda astronavtlar belgilangan grafik asosida murakkab texnik vazifalarni bajarishda davom etmoqdalar.