Oʻzga sayyoraliklar bilan aloqa: Olimlar birinchi kontakt uchun yangi yoʻriqnomani tasdiqladi

Oʻzga sayyoraliklar bilan aloqa: Olimlar birinchi kontakt uchun yangi yoʻriqnomani tasdiqladi

Insoniyat koinotda yolgʻiz emasligini isbotlovchi ilk dalillar topilsa, dunyo hamjamiyati qanday yoʻl tutishi kerak? Xalqaro astronavtika akademiyasi (IAA) aynan shu savolga javob beruvchi yangilangan tavsiyalar toʻplamini rasman tasdiqladi. Ushbu hujjat oʻzga sayyoralik tsivilizatsiyalar mavjudligiga oid texnosignaturalar — texnologik faoliyat izlari aniqlangan taqdirda amal qilinishi lozim boʻlgan qatʼiy xalqaro protokolni belgilab beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

IAA qoshidagi SETI (Yerdan tashqaridagi aqlli hayotni qidirish) qoʻmitasi tomonidan 2022-2025 yillar davomida tayyorlangan ushbu yoʻriqnoma kutilmagan kashfiyotlar paytida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tartibsizliklarning oldini olishga qaratilgan. Hujjatda noodatiy radiosignallar, lazer impulslari yoki koinotdagi ulkan sunʼiy inshootlar kabi texnosignaturalar aniqlanganda, olimlar avvalo maʼlumotni bir necha marta mustaqil tekshiruvdan oʻtkazishlari shartligi belgilangan.

Shoshilinch xulosa chiqarish taqiqlanadi

Yangi qoidalarga koʻra, har qanday kashfiyot bir nechta ilmiy tashkilotlar tomonidan turli usullar yordamida tasdiqlanishi lozim. Tekshiruv yakunlanmaguncha, olimlarga tasdiqlanmagan maʼlumotlarni tarqatmaslik va natijalarni sharhlashda oʻta ehtiyotkor boʻlish tavsiya etiladi. Bu yolgʻon shov-shuvlar va jamiyatda asossiz vahima tarqalishining oldini olish uchun muhim hisoblanadi.

Agar signal haqiqatan ham sunʼiy ekani tasdiqlansa, bu haqda zudlik bilan BMT Bosh kotibi, Xalqaro astronomiya ittifoqi (IAU) va Kosmik tadqiqotlar qoʻmitasi (COSPAR) kabi nufuzli tashkilotlarga xabar berilishi kerak. Shuningdek, barcha xom maʼlumotlar, dasturiy taʼminot va tahlil usullari ochiq manbalarga joylashtirilishi shart. Bu dunyo boʻylab boshqa mutaxassislarga natijalarni mustaqil ravishda qayta tekshirish imkonini beradi.

Javob qaytarish masalasi va xalqaro nazorat

Hujjatning eng muhim qismlaridan biri oʻzga sayyoraliklarga javob qaytarish masalasiga bagʻishlangan. IAA tavsiyasiga koʻra, insoniyat nomidan hech qanday xabar keng koʻlamli xalqaro muhokamalarsiz koinotga yoʻllanmasligi kerak. Bunday qarorni qabul qilishda BMT va boshqa davlatlararo tuzilmalar ishtirok etishi shart deb hisoblanmoqda. Konsultatsiyalar yakunlanmaguncha, aloqa oʻrnatishga boʻlgan har qanday urinish istalmagan va xavfli deb baholanadi.

Kelajakda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan vaziyatlarni boshqarish uchun akademiyada doimiy ishchi guruh tuzilishi rejalashtirilgan. Uning tarkibiga quyidagi mutaxassislar kiradi:

  • Astronomlar va astrofiziklar;
  • Xalqaro huquq boʻyicha yuristlar;
  • Etika va ijtimoiy fanlar boʻyicha mutaxassislar;
  • Ilmiy kommunikatsiyalar boʻyicha ekspertlar.
Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu yangi yoʻriqnoma biron-bir aniq kashfiyot bilan bogʻliq emas. Olimlar bu shunchaki ehtimoliy "birinchi kontakt" uchun oldindan tayyorlangan harakatlar rejasi ekanini taʼkidlamoqda. Oʻzbekistonlik havaskor va professional astronomlar uchun ham ushbu xalqaro standartlar koinotni kuzatishda muhim ilmiy asos boʻlib xizmat qiladi.

Zamin.uz saytini Google'ga qo'shing"Zamin"ni Telegram'da o'qing!
Zamin AI bilan muhokama qilingYangilikni tahlil qiling, foydali maslahatlar oling

Izohlar 0

Mavzuga oid yangiliklar