Xitoy koinotda kelajak gospitali va biologik laboratoriya texnologiyalarini sinovdan oʻtkazdi

Xitoy koinotni oʻzlashtirishda yangi bosqichga koʻtarilib, kelajakdagi uzoq muddatli missiyalar va orbital infratuzilmalar uchun zarur boʻlgan bir qator innovatsion texnologiyalarni muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazdi. Qingzhou eksperimental yuk kemasi orbitada oʻzining ikkinchi bosqich natijalarini namoyish etib, koinotda tibbiy yordam koʻrsatish va biologik tadqiqotlar oʻtkazish imkoniyatlarini kengaytirdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Qingzhou apparati joriy yilning 30-mart kuni Lijian-2 Y1 raketa-tashuvchisi yordamida koinotga uchirilgan edi. Xitoy Fanlar akademiyasi qoshidagi Mikrosunʼiy yoʻldoshlar innovatsion akademiyasi (IAMCAS) tomonidan ishlab chiqilgan ushbu kemaning umumiy vazni 4,2 tonnani tashkil etadi. Shundan qariyb bir tonnasi ilmiy apparaturalar hissasiga toʻgʻri keladi va qurilmaning orbitada xizmat qilish muddati uch yilga moʻljallangan.

Koinot gospitali va tibbiy monitoring

Loyiha doirasidagi eng muhim yoʻnalishlardan biri — "koinot gospitali" konsepsiyasidir. Bu tizim insonning Yer orbitasidan tashqarida, uzoq vaqt davomida xavfsiz yashashini taʼminlashga qaratilgan. Mutaxassislarning fikricha, bunday avtonom tibbiy majmualarsiz kelajakda boshqa sayyoralarda doimiy manzilgohlar qurish imkonsizdir.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, xitoylik muhandislar koinotda inson salomatligini masofadan nazorat qilish uchun neyromorf chip bilan jihozlangan elektromiografik diagnostika qurilmasini yaratishdi. Ushbu texnologiya mushaklarning elektr faolligini real vaqt rejimida uzluksiz kuzatish imkonini beradi. Shuningdek, ixcham qon hujayralari analizatori ham sinovdan oʻtkazildi, bu esa murakkab laboratoriya uskunalarisiz ekipaj aʼzolarining salomatligini mustaqil tahlil qilishga yordam beradi.

Orbital muzlatgich va biologik tajribalar

Yana bir texnologik yutuq — mikrogravitatsiya sharoitida barqaror ishlaydigan bugʻ-kompressorli muzlatgichning yaratilishidir. Yerda qoʻllaniladigan ushbu texnologiyani koinotga moslashtirishda olimlar gaz va suyuqlikni ajratish hamda kompressorning barqaror ishlashini taʼminlash kabi murakkab vazifalarni hal etishdi. Mazkur qurilma nafaqat kosmonavtlarning oziq-ovqat mahsulotlarini, balki haroratga sezgir biologik namunalarni saqlash uchun ham xizmat qiladi.

Biologik tadqiqotlar yoʻnalishida Xitoy allaqachon boy tajribaga ega. Avvalroq "Tyangun" stansiyasida danio-rerio baliqlari, sichqonlar va turli oʻsimliklar ustida tajribalar oʻtkazilgan edi. Yangi sinovlar esa uzoq muddatli missiyalarda tirik organizmlarni yetishtirish va ularni hayotiy qoʻllab-quvvatlash tizimlarini yanada takomillashtirishga qaratilgan.

Qingzhou loyihasining bosh konstruktori Chan Lyanning taʼkidlashicha, ushbu parvoz nafaqat ilmiy tajribalar, balki kemaning germetik boʻlinmasi va dvigatel tizimini har tomonlama tekshirish uchun ham xizmat qilmoqda. Olingan natijalar apparatning toʻliq ekspluatatsiya versiyasini yaratishga asos boʻladi.

Rejaga koʻra, Qingzhou yuk kemasining birinchi shtatli parvozi 2027-yil boshida amalga oshiriladi. U koinotga yuk yetkazib berish xarajatlarini kamaytirish bilan birga, Xitoyning orbital stansiyasi faoliyatini yanada moslashuvchan va arzonroq qilishga yordam beradi.