Yer orbitasida Saturn kabi halqalar paydo boʻlishi mumkin: Olimlar xavotirda

Yer orbitasida Saturn kabi halqalar paydo boʻlishi mumkin: Olimlar xavotirda

Yaqin kelajakda Yer sayyorasi oʻzining tabiiy koʻrinishini butunlay oʻzgartirib, Saturn kabi yorqin halqalarga ega boʻlishi mumkin. Biroq, bu halqalar muz yoki changdan emas, balki yuz minglab sunʼiy yoʻldoshlardan iborat boʻladi. Astronomlar va koinot texnikasi boʻyicha mutaxassislar orbital maʼlumotlar markazlari hamda quyosh nuri qaytargichlarini yaratish loyihalari tungi osmon manzarasini radikal tarzda oʻzgartirib yuborishi haqida ogohlantirmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hozirda SpaceX, Blue Origin, Starcloud, Cowboy Space va Orbital kabi yirik kompaniyalar orbital maʼlumotlar markazlarini (data-center) yaratish ustida ishlamoqda. ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, ushbu loyihalarni toʻliq amalga oshirish uchun koinotga bir milliondan ortiq sunʼiy yoʻldoshni uchirish talab etiladi. Bunga qoʻshimcha ravishda, Reflect Orbital kompaniyasi quyosh botgandan soʻng Yerning muayyan hududlarini yoritish uchun 50 mingta koʻzguli apparatlarni joylashtirishni rejalashtirgan.

Koinotdagi yorqin chiziq va uning oqibatlari

Birmingem universiteti astronavtika professori Hugh Lewisning tushuntirishicha, bunday qurilmalar asosan terminator chizigʻi — Yerning kunduzgi va tungi tomonlari chegarasi boʻylab joylashtiriladi. Bu hududda sunʼiy yoʻldoshlar deyarli uzluksiz quyosh energiyasini olishi mumkin, bu esa orbital serverlar uchun juda muhimdir. Agar ushbu rejalar amalga oshsa, osmonda bir yoʻnalishda harakatlanuvchi va bir tekislikda joylashgan ulkan yorqin chiziq paydo boʻladi.

Kanadadagi Rejayna universiteti astronomi Samantha Lawler boshchiligidagi guruh kompyuter modellashtirish yordamida SpaceX kompaniyasining Starmind, Blue Origin tomonidan ishlab chiqilgan Project Sunrise va Cowboy Space loyihalarining taʼsirini oʻrganib chiqdi. Tadqiqot natijalariga koʻra, sunʼiy obʼektlar shunchalik koʻpayib ketadiki, maʼlum soatlarda ular osmondagi koʻplab yulduzlardan ham yorqinroq va koʻproq koʻrina boshlaydi.

Ayniqsa, Reflect Orbital loyihasi katta xavotir uygʻotmoqda. Kompaniya allaqachon AQSH Federal aloqa komissiyasidan (FCC) 18x18 metrli koʻzguga ega Eärendil-1 tajriba apparatini uchirishga ruxsat olgan. Yevropa janubiy rasadxonasi hisob-kitoblariga koʻra, agar 50 mingta shunday koʻzgu orbitaga chiqarilsa, tungi osmonning yorqinligi 300 foizga oshadi. Bu esa yerdagi eng yirik teleskoplar ishini deyarli imkonsiz qilib qoʻyadi.

Amerika astronomiya jamiyati (AAS) ham FCC qarorini keskin tanqid qildi. Mutaxassislarning fikricha, sunʼiy qaytarilgan quyosh nuri nafaqat ilmiy kuzatuvlarga xalaqit beradi, balki quyidagi xavflarni ham keltirib chiqaradi:

  • Uchuvchilar va haydovchilarning koʻzini qamashtirish orqali avariya holatlarini yuzaga keltirish;
  • Astronomik teleskop operatorlarining ishiga texnik xalaqit berish;
  • Tungi tabiat ekotizimining tabiiy ritmlarini buzish.
Shu tariqa, koinotni keng koʻlamda tijoriylashtirish va orbital infratuzilmani kengaytirish insoniyatning yulduzli osmon haqidagi tasavvurlarini butunlay oʻzgartirib yuborishi mumkin. Olimlar bu borada xalqaro huquqiy normalarni ishlab chiqish va koinotni ifloslanishdan himoya qilish zarurligini taʼkidlamoqda.

Zamin.uz saytini Google'ga qo'shing"Zamin"ni Telegram'da o'qing!
Zamin AI bilan muhokama qilingYangilikni tahlil qiling, foydali maslahatlar oling

Izohlar 0

Mavzuga oid yangiliklar