Sunʼiy intellekt orqali vafot etganlar bilan muloqot: tadqiqot kutilmagan natijalarni berdi

Zamonaviy texnologiyalar insoniyatning eng nozik tuygʻulari, jumladan, ayriliq dardi bilan ishlashning yangi usullarini taklif qilmoqda. Kolorado universiteti (Boulderdagi) tadqiqotchilari oʻtkazgan yangi tajriba shuni koʻrsatdiki, insonlar vafot etgan yaqinlarining sunʼiy intellekt (SI) tomonidan yaratilgan raqamli nusxalari bilan muloqot qilishni nafaqat ijobiy qabul qilmoqda, balki bu jarayon kuchli hissiy bogʻliqlikni yuzaga keltirmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Tadqiqotda 22 yoshdan 50 yoshgacha boʻlgan 16 nafar koʻngilli ishtirok etdi. Ularning har biri yaqin qarindoshi yoki doʻstini yoʻqotgan insonlar edi. Zoom platformasi orqali oʻtkazilgan sessiyalarda katta til modellari (LLM) yordamida marhumlarning xotiralari asosida real vaqt rejimida ularning "raqamli rekonstruksiyasi" yaratildi. Ushbu texnologiya ixbt.com nashri xabarida "generatsiya qilingan arvohlar" deb taʼriflangan.

Birinchi shaxs tilidan soʻzlashuvning ahamiyati

Tajriba davomida ishtirokchilar ikki xil muloqot usulini sinab koʻrishdi. Birinchi variantda sunʼiy intellekt marhum nomidan, yaʼni birinchi shaxsda gapirdi (masalan, "Men sohilga borganimizni eslayman"). Ikkinchi variantda esa uchinchi shaxs tilidan maʼlumot berildi ("U sohilga borishni yaxshi koʻrardi"). Natijalar shuni koʻrsatdiki, odamlar marhumning oʻzi bilan gaplashayotgandek his qilishni afzal koʻrishadi va aynan birinchi shaxs tili koʻproq hissiy taʼsir koʻrsatadi.

Qizigʻi shundaki, foydalanuvchilar sunʼiy intellekt tomonidan yoʻl qoʻyilgan baʼzi faktik xatolarga koʻz yumishga tayyor boʻlishgan. Biroq, tilning oʻziga xos jihatlari va erkalash ismlaridagi xatolar darhol salbiy reaksiyaga sabab boʻlgan. Masalan, ishtirokchilardan biri SI unga marhumga xos boʻlmagan tarzda murojaat qilganida, muloqotni darhol toʻxtatgan. Bu insonlar uchun faktlardan koʻra, marhumning oʻziga xos nutq uslubi muhimroq ekanini anglatadi.

Raqamli nusxalar va kelajakdagi xavflar

Hozirda Project December va HereAfterAI kabi tijoriy servislar allaqachon vafot etgan insonlarning raqamli nusxalarini yaratish xizmatini taklif qilmoqda. Ushbu texnologiyalar motam tutayotgan insonlarga tasalli berishi mumkin boʻlsa-da, tadqiqot ishtirokchilari jiddiy xavotir ham bildirishgan. Ularning fikricha, bunday tizimlar insonlarda kuchli ruhiy bogʻliqlik va qaramlikni keltirib chiqarishi mumkin.

Tadqiqotchilar guruhi ayni damda ruhiy salomatlik boʻyicha mutaxassislar bilan hamkorlikda yangi bosqichni boshlagan. Undan koʻzlangan maqsad, bunday "raqamli arvohlar"ning inson psixikasiga uzoq muddatli taʼsirini va terapevtik salohiyatini oʻrganishdir. Bu sunʼiy intellekt nafaqat axborot beruvchi vosita, balki ijtimoiy va hissiy aloqalarni simulyatsiya qiluvchi yangi bosqichga oʻtayotganidan dalolat beradi.

Oʻzbekiston sharoitida ham bunday texnologiyalar kelajakda axloqiy va diniy nuqtai nazardan katta muhokamalarga sabab boʻlishi tayin. Shunga qaramay, global texnologik trendlar inson va mashina oʻrtasidagi muloqot chegaralari tobora yoʻqolib borayotganini tasdiqlamoqda.