Anthropic mualliflar bilan 1,5 milliard dollarlik tarixiy kelishuvga erishdi

Sunʼiy intellekt sohasidagi yetakchi kompaniyalardan biri boʻlgan Anthropic mualliflik huquqini buzish bilan bogʻliq yirik sud jarayoniga nuqta qoʻydi. AQSH federal sudyasi kompaniya va bir guruh nashriyotlar hamda yozuvchilar oʻrtasidagi 1,5 milliard dollarlik kelishuvni rasman tasdiqladi. Bu AQSH mualliflik huquqi tarixidagi eng yirik tovon puli toʻlanadigan holat sifatida qayd etilmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Reuters agentligi xabar berishiga koʻra, Kaliforniya shimoliy okrugi federal sudi sudyasi Araceli Martinez-Olguin dushanba kuni ushbu kelishuvni imzoladi. Mazkur ish doirasida Anthropic oʻzining sunʼiy intellekt modellarini oʻqitish uchun millionlab kitoblarni noqonuniy yuklab olganlikda va saqlaganlikda ayblangan edi. Endilikda kompaniya har bir asar uchun taxminan 3000 dollar miqdorida tovon puli toʻlaydi.

Mualliflik huquqi va "halol foydalanish" masalasi

Mazkur sud jarayoni sunʼiy intellekt sanoati uchun oʻziga xos burilish nuqtasi boʻldi. Sudya William Alsup (ishni avvalroq koʻrib chiqqan va hozirda isteʼfodagi sudya) sunʼiy intellekt modellarini mualliflik huquqi bilan himoyalangan matnlar asosida oʻqitishni "halol foydalanish" (fair use) tamoyiliga mos keladi, deb topdi. Bu qaror texnologiya gigantlari uchun katta gʻalaba sifatida baholanmoqda.

Biroq, Anthropic kompaniyasining kitoblarni qoʻlga kiritish usuli qonunga zid deb topildi. Maʼlum boʻlishicha, kompaniya oʻz kutubxonasini shakllantirishda nafaqat sotib olingan kitoblardan, balki Library Genesis va Pirate Library Mirror kabi qaroqchi saytlardan yuklab olingan materiallardan ham foydalangan. Sudya aynan mana shu harakatni noqonuniy deb baholadi va kompaniya katta jarimalardan qochish uchun daʼvogarlar bilan kelishishga qaror qildi.

Sanoat uchun oqibatlar va davom etayotgan daʼvolar

Garchi Anthropic ishi yakuniga yetgan boʻlsa-da, bu butun sunʼiy intellekt sohasi uchun yakuniy huquqiy yechim degani emas. Kompaniya kelishuv yoʻlini tanlagani sababli, ish apellyatsiya bosqichiga chiqmadi va boshqa sudlar uchun majburiy pretsedentga aylanmadi. Bu esa boshqa sudyalar oʻxshash holatlarda turlicha qarorlar chiqarishi mumkinligini anglatadi.

Hozirda mualliflik huquqi boʻyicha bir qator yirik kompaniyalarga qarshi sud jarayonlari davom etmoqda:

• OpenAI va Microsoft – ChatGPT modellarini oʻqitishda OAV materiallaridan foydalanganlikda ayblanmoqda;
• Google – yaqindagina Gemini platformasi boʻyicha yangi jamoaviy daʼvoga duch keldi;
• Meta va Midjourney – tasvirlar va matnlarni noqonuniy oʻzlashtirish boʻyicha sudlashmoqda.

Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar va kontent yaratuvchilar uchun ham bu kabi xalqaro sud qarorlari muhim ahamiyatga ega. Global miqyosda intellektual mulkni himoya qilish choralari kuchayishi, kelajakda sunʼiy intellekt servislarining narxi va ulardan foydalanish shartlariga bevosita taʼsir koʻrsatishi mumkin. Anthropic toʻlaydigan 1,5 milliard dollar jami 500 mingga yaqin asarni qamrab olishi kutilmoqda.