Yevropa Ittifoqi AliExpress platformasini 550 million yevro miqdorida jarimaga tortdi

Yevropa komissiyasi Xitoyning yirik savdo platformasi AliExpress kompaniyasiga nisbatan 550 million yevro (taxminan 630 million dollar) miqdorida jarima qoʻlladi. Ushbu chora Yevropa Ittifoqining Raqamli xizmatlar toʻgʻrisidagi qonuni (Digital Services Act — DSA) doirasida belgilangan eng yirik moliyaviy sanksiya boʻlib tarixga kirdi. Mazkur qaror platformaning xavfsizlik va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish borasidagi jiddiy kamchiliklari tufayli qabul qilindi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Yevropa regulyatorlari AliExpress platformasini noqonuniy, xavfli va kontrafakt mahsulotlar savdosi ustidan yetarli nazorat oʻrnatmaganlikda ayblamoqda. Tekshiruvlar natijasida maʼlum boʻlishicha, platforma taqiqlangan mahsulotlarning tarqalish xavfini toʻliq baholamagan va ularni tizimdan oʻchirish boʻyicha zarur choralarni koʻrmagan. Bu esa Yevropa bozoridagi millionlab isteʼmolchilar xavfsizligiga tahdid solgan.

Xavfli mahsulotlar va nazorat tizimidagi boʻshliqlar

Yevropa komissiyasi oʻtkazgan tekshiruv jarayonida AliExpress platformasida qalbakilashtirilgan kiyim-kechaklar, bolalar uchun xavfli oʻyinchoqlar va tarkibi shubhali kosmetika vositalari haftalab sotuvda turgani aniqlangan. Hattoki foydalanuvchilar tomonidan shikoyatlar kelib tushganidan keyin ham, ushbu mahsulotlar darhol olib tashlanmagan. Eng yomoni, platformaning tavsiya berish va reklama tizimlari bunday noqonuniy tovarlarni xaridorlarga koʻrsatishda davom etgan.

Shuningdek, regulyator sotuvchilarni tekshirish tizimidagi muammolarga ham eʼtibor qaratdi. Maʼlum boʻlishicha, AliExpress shubhali eʼlonlarni moderatsiya qilish uchun yetarli miqdorda xodim ajratmagan. Brendlarni avtorizatsiya qilish tizimi esa osonlikcha chetlab oʻtilishi mumkin boʻlgan boʻshliqlarga ega boʻlgan. Ayrim sotuvchilar qatʼiy tekshiruvlardan qochish uchun oʻz mahsulotlarining toifalarini ataylab oʻzgartirib koʻrsatishgan.

DSA qonunchiligi va kelgusi choralar

AliExpress Yevropa Ittifoqida DSA qonuni boʻyicha jarimaga tortilgan uchinchi yirik platformaga aylandi. Bungacha X ijtimoiy tarmogʻi 120 million yevro, Temu marketpleysi esa 200 million yevro miqdorida jarima toʻlagan edi. Texnologiyalar boʻyicha komissar Henna Virkkunenning taʼkidlashicha, oʻtgan yili AliExpress foydalanuvchilari soni Yevropada 193 millionga yetgan, bu esa uning mintaqadagi eng yirik savdo maydonlaridan biri ekanini anglatadi.

Endilikda kompaniya 20-oktabrga qadar aniqlangan muammolarni bartaraf etish rejasini taqdim etishi shart. Agar koʻrilgan choralar Yevropa komissiyasini qoniqtirmasa, regulyator qoʻshimcha davriy jarimalarni tayinlashi mumkin. Maʼlumot uchun, DSA qonunchiligiga koʻra, jiddiy qoidabuzarliklar uchun maksimal jazo kompaniyaning yillik global aylanmasining 6 foizigacha yetishi mumkin.

Ushbu holat Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar uchun ham muhim signal hisoblanadi. AliExpress orqali mahsulot buyurtma qilishda tovarning sertifikatlanganligi va sotuvchining reytingiga eʼtiborli boʻlish tavsiya etiladi, chunki global platformalardagi nazorat tizimi har doim ham kutilgan darajada mukammal ishlamasligi mumkin.