Фото: “Дунё” АА
Ўзбекистоннинг Украинадаги элчихонаси томонидан тақдим этилган маълумотларга кўра, ушбу мамлакат музейларидан бирининг фондида Темурийлар даври бадиий анъаналарини ўзида мужассам этган қимматли тарихий ашёлар сақланиб келмоқда. Бу топилмалар шунчаки музей экспонати эмас, балки буюк аждодларимиз яратган маданий мероснинг жаҳон миқёсидаги таъсирини кўрсатувчи муҳим далилдир. Мазкур ашёлар ўзининг нафислиги ва тарихий аҳамияти билан нафақат мутахассислар, балки кенг жамоатчилик эътиборини ҳам тортмоқда.
Тадқиқотларга кўра, гап асосан сирли қопламага эга бўлган ярим шар шаклидаги сопол идишлар ҳақида бормоқда. Улар қора, кўк ва феруза рангларидаги мураккаб нақшлар билан безатилган бўлиб, устки қисми шаффоф сир билан қопланган. Бу каби идишлар Темурийлар даври амалий санъати қанчалик юксак даражада бўлганидан далолат беради. Ҳунармандларнинг маҳорати, безак услубидаги нозиклик ва ранглар уйғунлиги ўша давр маданий муҳити нақадар бой бўлганини яққол намоён этади. Ҳар бир чизиқ ва ҳар бир нақш ортида ўша давр усталарининг меҳнати ҳамда эстетик қарашлари яширинган.
Ушбу тарихий ашёларнинг ҳозирги кунда ҳам эҳтиёткорлик билан сақланаётгани жуда муҳим аҳамиятга эга. Ҳар бир сопол идиш – бу ўтмишнинг тирик гувоҳи ва ўша давр руҳини ўзида сақлаб қолган қимматли манбадир. Музей коллекциясидаги бу буюмлар орқали биз Темурийлар даври кундалик ҳаёти, маданияти ва санъатига оид янги қирраларни кашф этишимиз мумкин. Бу каби топилмалар тарихий хотирани тиклаш ва миллий меросимизни дунё бўйлаб тарғиб қилишда катта ўрин тутади.
Мазкур воқеа яна бир муҳим ҳақиқатни эслатади: Темурийлар даври маданий мероси фақат Ўзбекистон ҳудуди билан чекланиб қолмай, балки дунёнинг турли бурчакларидаги музейлар ва шахсий коллекцияларда ҳам кенг тарқалган. Бу ҳолат икки жиҳатдан аҳамиятли. Биринчидан, Темурийлар даври санъати ўз давридаёқ жаҳон миқёсида юксак қадрланганини тасдиқлайди. Иккинчидан, бу меросни ўрганиш, илмий жиҳатдан ҳужжатлаштириш ва халқаро майдонда тарғиб қилиш ишлари доимий равишда давом этиши кераклигини англатади.
Хулоса қилиб айтганда, бир музей рафидаги оддийгина кўринган сопол коса ҳам бутун бир даврнинг овози бўлиб янграйди. Темурийлар изи қаерда бўлмасин, у барибир бизнинг миллий ғуруримиз ва тарихий бойлигимиздир. Бундай топилмалар халқимизнинг ўтмишига бўлган ҳурматини ошириб, ёш авлодни миллий қадриятларимизни асраб-авайлашга ундайди. Тарихий меросимизни дунё бўйлаб излаш ва уни илмий асосда ўрганиш келажак авлодлар учун энг катта бойлик бўлиб қолади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
