Автомобил саноати тарихидаги энг ғалати ва унутилган аксессуарлар

Бугунги кунда ҳайдовчилар хавфсизлик, қулайлик ва ишончлиликни замонавий автомобилларнинг ажралмас қисми деб билишади. Бироқ, автосаноатнинг илк ўн йилликларида вазият бутунлай бошқача эди. Ўша пайтларда автомобил эгалари ҳаётини осонлаштириш ва сафарларни бироз бўлса-да шинамроқ қилиш учун ҳозирда бизга ғалати ва ҳатто кулгили туюладиган турли хил қурилмаларга пул сарфлашларига тўғри келган. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

Автомобил оламидаги ўтмишга назар ташланса, бугунги кунда стандарт ҳисобланган кўплаб технологияларнинг аждодлари қанчалик содда ва баъзан хавфли бўлганини кўриш мумкин. Масалан, ҳозирги замонавий кроссоверлар ва седанлардаги қуёшдан ҳимоя қилувчи тонировка ёки махсус ойналар ўрнига, илгари автомобил томига ўрнатиладиган улкан "қанотлар" таклиф этилган. Ушбу қурилма нафақат кўзни қуёшдан ҳимоя қилган, балки Аустин A35 каби машиналарга қўшимча аэродинамик куч бериши ҳам таъкидланган.

Қулайлик ва хавфсизликнинг ўтмишдаги қиёфаси

Ҳозирда биз автомобил ичидаги ўриндиқлар эргономикасига катта эътибор берамиз. Аммо урушдан кейинги йилларда Манчестернинг Моселй компанияси ҳайдовчиларга пуфлама ёстиқларни таклиф қилган. Бу ёстиқлар максимал даражадаги юmsҳоқликни таъминлаши керак эди, бироқ уларнинг чидамлилиги ва амалийлиги катта сўроқ остида бўлган. Шунингдек, узоқ масофага чарчамай бориш учун завод ўриндиқларига қўшимча равишда қисқичлар ёрдамида маҳкамланадиган махсус суянчиқлар ҳам сотилган.

Юк ташиш масаласида ҳам ўзига хос ечимлар мавжуд эди. Бугунги кунда биз ўрганиб қолган пластик том бокслари (рооф бох) пайдо бўлишидан олдин, Монсалл компанияси турли рангдаги матоли сумкаларни ишлаб чиқарган. Уларни деярли ҳар қандай автомобилнинг томига ўрнатиш мумкин бўлган. Шунингдек, Беркелей компанияси томонидан тақдим этилган кичик ҳажмли Караветте тиркамалари ўша даврнинг энг қиммат аксессуарларидан бири саналган.

• Брехтон клип-он табле — тирбандликда чой ичиш учун рулга ёки панелга маҳкамланадиган кичик столча;
• Бовмонк Дйнометер — тормоз тизими ва ёқилғи сарфини ўлчовчи, панел устига шунчаки ёпиштириб қўйиладиган мослама;
• Деланей Галлей — хавфсизлик камарлари ҳали мажбурий бўлмаган даврларда ҳайдовчини ўриндиқда ушлаб туриш учун мўлжалланган илк ҳимоя воситалари.

Машҳурлар рекламаси ва техник назорат

Қизиқарли жиҳати шундаки, ўша даврларда ҳам машҳур шахслар автомобил аксессуарларини фаол реклама қилишган. Масалан, афсонавий пойгачи Стирлинг Мосс нафақат мотор мойлари ёки кийимларни, балки автомобилни тозалаш учун мўлжалланган оддий латталарни ҳам тарғиб қилган. У ҳатто ушбу матони ўзининг энг севимли совғалари рўйхатига киритганини таъкидлаган.

Бугунги кунда Ўзбекистон йўлларида ҳаракатланаётган Chevrolet ёки BYD каби замонавий автомобилларда барча техник кўрсаткичлар борт компьютерида акс этади. Бироқ, ўтган асрнинг ўрталарида Бовмонк Дйнометер каби қурилмалар ҳайдовчиларга тормоз тизими қанчалик самарали ишлаётганини кўрсатиб берувчи ягона восита бўлган. Албатта, бундай мосламаларнинг аниқлиги замонавий датчиклар билан солиштирганда жуда паст эди.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, автомобил аксессуарлари эволюцияси инсониятнинг қулайликка бўлган интилишини кўрсатади. Гарчи ушбу унутилган гаджетларнинг аксарияти бугунги кунда музей экспонатига айланган бўлса-да, улар замонавий хавфсизлик ва қулайлик тизимларининг шаклланишига пойдевор бўлиб хизмат қилган.