67 миллион йиллик Тираннозавр рекс рекорд нархга сотилди

67 миллион йил аввал яшаган Tyrannosaurus rex (Тираннозавр рекс) қолдиқлари Нью-Йоркдаги Sotheby’s аукционида 50,1 миллион доллар (37,4 миллион фунт стерлинг)га сотилди. Бу динозавр қолдиқлари учун тарихда тўланган энг юқори маблағ сифатида янги рекорд ўрнатди.

Аукционга қўйилган ушбу ноёб намуна «Гас» (Gus) деб номланган бўлиб, унинг бўйи 4 метрдан ортиқ. Мутахассислар маълумотига кўра, скелетнинг 60 фоиздан зиёд қисми сақланиб қолган бўлиб, у ҳозиргача топилган энг тўлиқ Tyrannosaurus rex намуналаридан бири ҳисобланади.

Ҳозирча ушбу ноёб топилмани ким сотиб олгани расман ошкор этилмаган.

«Гас» 2021 йилда АҚШнинг Жанубий Дакота штатидаги чекка ранчолардан бирида аниқланган. Қазиш ишлари 2021–2023 йиллар давомида, ер музлаши ечилган ёз мавсумида уч босқичда амалга оширилган. Кейин эса олимлар ва мутахассислар яна уч йил давомида лабораторияда скелетни йиғиш, тозалаш ва илмий таҳлил қилиш ишларини бажарган.

Sotheby’s аукцион уйининг фан ва табиий тарих бўлими раҳбари Кассандра Хаттоннинг таъкидлашича, бу натижа кўп йиллик меҳнат маҳсулидир.

«Гас нафақат ноёб топилма, балки юқори даражада қазиб олинган, ҳужжатлаштирилган, тайёрланган ва асраб қолинган ажойиб намунадир», — деди у.

Тадқиқотлар давомида динозаврнинг бош суягида тиш излари, шунингдек, ҳаёти давомида синиб, кейин битиб кетган қовурғалар аниқланган. Олимлар фикрича, бу жароҳатлар бошқа динозаврлар билан жанг ёки озуқа учун кураш пайтида олинган бўлиши мумкин.

Ушбу савдо 2024 йилда Stegosaurus қолдиқлари ўрнатган рекордни ортда қолдирди ва динозавр қолдиқлари илк бор 50 миллион долларлик чегарадан ошиб сотилди.

Айрим олимлар BBC'га берган изоҳида бу каби савдолар ўта бой коллекционерлар орасида қадимги қазилмаларга қизиқишнинг янги босқичини бошлаб бериши мумкинлигини таъкидлади.

Мутахассислар эса юқори нарх фақат ноёблик эмас, балки уни қазиб олиш, тиклаш ва илмий ўрганиш учун сарфланган улкан меҳнат ҳамда маблағларни ҳам акс эттиришини қайд этмоқда.

Аввалги рекорд эгаси бўлган «Apex» номли стегозаврни сотиб олган миллиардер Кеннет Гриффин уни тўрт йилга Америка Табиий тарих музейига вақтинча тақдим этган эди. Шу боис «Гас»ни харид қилган янги эгаси ҳам уни келажакда музейлардан бирига намойиш қилиш учун бериш эҳтимоли истисно қилинмаяпти.